Bejaardentax

Frans Smeets

Afgelopen winter wilde ik na een jaar ploeteren op vakantie in Tsjechië. Leuk huisje op Internet gescoord, de bejaarde hond achter in de auto, de zwangere vrouw in de bijrijderstoel getild en hoppa, gaan.

Na twee dagen rijden zouden we nog even de sleutel en ‘uitleg’ ophalen bij de Nederlandse eigenaren die in een dorpje verderop woonden. Het echtpaar had bij het zien van landgenoten behoefte aan een ‘goed gesprek’ met het daarbij horende glaasje wijn. Toen ik ze vroeg hoe ze in Tsjechië terecht waren gekomen werd mij geantwoord dat ze na het afbetalen van hun huis een nieuwe uitdaging zochten. En aangezien ze vrienden in Tsjechië hadden, besloten ze om twee vakantiehuizen te kopen die meneer zelf zou opknappen. Daarnaast was dit ook nog eens fiscaal aantrekkelijk, ‘al waren de belastingen in Nederland wel èrg hoog’.

Een gezonde, mopperende ondernemersgeest, dacht ik. Toen ik ze vroeg wat voor werk ze deden, vertelden ze me zonder blikken of blozen, dat ze beiden al 20 jaar arbeidsongeschikt waren. ‘Eeeeh, wat?’ Om er nog achteraan te vertellen dat ze wel in Nederland verzekerd bleven wat betreft de ziektekosten. Dat leek hun toch wat veiliger. ‘Het waren immers opgebouwde rechten.’

Het leek me een onwaarschijnlijk verhaal dat in mijn hoofd bleef spoken. Is het mogelijk om drie huizen te verkrijgen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering, terwijl twee modale inkomens samen tegenwoordig niet in staat zijn een beetje huis te kopen? Ik besloot op onderzoek uit te gaan zodra ik terug was.

En ja, het is mogelijk!! Althans voor een bepaalde leeftijdsgroep. De generatie die we samenvatten onder de babyboomers, de generatie verwekt uit de euforie na de oorlog. De generatie die zich vooral wil laten kennen als ‘generatie van de jaren ‘60′, Peace and Love. Even uitleggen….

Tien jaar geleden zaten er bijna een miljoen mensen in de WAO. Velen onterecht. Controle was er nauwelijks en voor veel werkenden was de klussende WAO-er een ergernis. Deze uitkering was vaak in keurig overleg tussen werkgever en werknemer tot stand gekomen. (Nederlandser kun je het niet krijgen.) De WAO-mensen waren vrij van sollicitatie, werden dus bijna nooit gecontroleerd en hadden een hoge uitkering.

De Wet Arbeidsongeschiktheid dreigde echter daarmee onbetaalbaar te worden en daarom werd in 2004 besloten tot strenge herkeuring. Dit gold voor iedereen, en nu komt het, behalve voor degenen die op 1 juli 2004 ouder waren dan 50 jaar. Dit onder zware druk van babyboomers, aangesloten bij de vergrijsde vakbond.

En met een basisinkomen is het goed bijverdienen. Dus ja, eerdergenoemd echtpaar kon zonder angst voor een tandenborsteltellende ambtenaar hun kleine imperium uitbouwen. Bij alle verscherpingen in de sociale zekerheid worden namelijk de BB-ers vakkundig buiten schot gehouden.

Maar ook de (voormalig) werkende babyboomer wist goed voor zijn oude dag te zorgen. Een bekende regeling was de VUT, die er voor zorgde men vanaf zijn 55e in een hangmat kon gaan liggen. Dit gebeurde met 100 procent doorbetaling van nettoloon, waarbij de opbouw van de ouderdomspensioen natuurlijk gewoon doorging. De VUT was een omslagstelsel betaald door degene die thans werkte. Eind jaren ‘90 is de VUT wegens onbetaalbaarheid omgezet in de Regeling Prepensioen. Deze werd gefinancierd door van het principe uit te gaan, dat elke werknemer zelf spaart voor zijn vervroegde uittreding, uitgaande van een 40-jarige arbeidsduur. Voor de oudere werknemers werden er overgangsregelingen getroffen, zodat deze toch grotendeels in het omslagstelsel gefinancierd bleven. De BB-ers bleven daardoor VUTter, alleen onder de naam van Prepensioen. Natuurlijk bleef het ook allemaal fiscaal aantrekkelijk.

Wij, hun kinderen, moeten het doen met de levensloopregeling. Weet trouwens iemand wat dat betekent? Gingen de discussies bij de boomers over Vervroegd Pensioen, Vervroegde uittreding, arbeidstijdverkorting en loonsverhoging, bij ons moeten de discussies gaan over langer doorwerken, langere werkdagen en loonmatiging. Uitgeblust doorploeteren tot je 67e, opdat de fitte boomer, al mopperend over de luidruchtige boem-boem muziek, vanaf zijn 57e met de camper door Europa kan reizen of in zijn Spaanse Nederlandstalige kolonie kan overwinteren. ‘Tenslotte moet de oude dag van deze generatie wel betaalbaar blijven.’ Ik denk dat er weinig voor hun eigen kinderen overblijft. Kunnen ze dan tenminste niet uit solidariteit gewoon ietsje eerder dood gaan?

Maar het zijn niet alleen de sociale verzekeringen waarin de babyboomers zich van hun beste kant hebben laten zien. Wat denkt u van onze ‘starters’subsidie, de hypotheekrenteaftrek, waar, behalve huis, menig dobberend bootje en luxe camper mee gefinancierd is? Ergens heb ik het gevoel dat deze subsidie niet lang meer zal duren. Om maar niet te spreken over: de gouden handdrukken bij elke sanering, waarbij de achterblijvers hùn werk erbij kregen, de royale studiefinancieringen met renteloze leningen zonder verplichtingen, de ongebreidelde studieduur en lage collegegelden, de baanzekerheid die menig BB-er al pingpongend het prepensioen indroeg.

Dit alles gefinancierd door hoge overheidstekorten in de jaren ‘70 en met name ‘80. Zeg maar ‘even geld lenen van de generaties die er nog niet zijn’. Het zijn de schulden die wij moeten aflossen om deze vergrijzing betaalbaar te houden. En die staatsleningen staan vooral uit bij pensioenfondsen. Dus mogen de kinderen ook nog even de rente en aflossing betalen! Ik moet zeggen, genialer profiteren is bijna onmogelijk. Lenen op de toekomst tijdens je leven en de rente en aflossing laten betalen door de geldschieter. Zoiets als, ‘ik leen je geld en ik betaal ook de rente en de aflossing’.

Op zich zou ik dit nog niet allemaal zo erg vinden. Opportunisme en graaizucht zit in elk mens. En als de mogelijkheid zich voortdoet, tja waarom niet? Maar…..KOM ER DAN TOCH GEWOON VOOR UIT en zit niet zo nostalgisch en zelfgenoegzaam te navelstaren op een generatie-idylle die nooit bestaan heeft! Spreek het uit: “Wij, de graaigeneratie, ten koste van alles.”, “Ikke, ikke, ikke en de rest kan stikke.” Dàn krijg je mijn compliment. Eerlijkheid moet immers altijd gewaardeerd worden.

Maar nee hoor. Ze geloven in hun eigen idylle van revolutie en Flower Power. Alsof er iets verandert door een paar tieners die hun haar laten staan, achter massamoordenaar Mao aanhollen en vervolgens besluiten als groep te gaan zitten of slapen. Als jong mens had ik altijd al het idee, dat die mensen gewoon wilden neuken en consumeren. Alsof een hippie anders klaarkomt.

En tegenwoordig geen woord bij Max, Plusmagazine of Radio2 over de verdelging van het onderwijs, het drama van de multi-culti, feestmutsabortussen, gebroken gezinnen, gelegaliseerde pedofilie, pottenbakkersreligies, nietsnutkinderen en onderdanig genaaid worden door een yogameester. Geen reportages uit de Bijlmer of andere ‘fantastische’ jaren ‘70 architectuurcomplexen die verworden zijn tot Ella Vogelaarwijken of zelfs alweer afgebroken moesten worden, omdat mensen uit de Derde wereld er niet eens in wilden wonen. Want de babyboomer zelf woont niet in zijn eigen creatie, maar achter zwaar gesubsidieerde idyllische melkbussen in Drenthe of, voor de grootmufti’s der profiteurs, in de duinen langs de Noordzeekust. Plus en Max gaan, in belang van volgorde, vooral over optimaal rendement op bezit en vermogen, de kwaaltjes, vakanties, verhalen over hoe geweldig het vroeger was en culturele uitstapjes. Foto’s van oude stoere, ongeschoren mannen die met fout zijden sjaaltje op hun Harley – tweede leg achterop – door Nederland cruisen. Ach, en Radio 2; Meester Prikkebeen en Hotel California. Hoe pathetisch.

Wordt het niet eens tijd om de aangerichte schade te verhalen op deze vervuiler? Noem het herstelbetalingen. En spoed is vereist, voordat ze ONS geld er helemaal doorheen gejaagd hebben. Laat ze zelf hun eigen stront opruimen en schulden betalen. Dan ben ik bereid tot Peace and Love.

I want my money back!

Frans Smeets is kunstenaar en heeft onder andere dit voortreffelijke beeld van Bono gemaakt. Hij is tegenwoordig ook actief op YouTube.