CPB-model deugt niet
Thomas Colignatus
Illustratie: Nikolai Fomin
Gisteren heeft de directie van het Centraal Planbureau de doorrekeningen van de verkiezingsprogramma’s gepubliceerd. Pijnlijk is dat het gebruikte model niet deugt. Burgers die op 9 juni gaan stemmen krijgen apert onjuiste informatie en de verkiezingen zijn zo in karakter aangetast. Niet de vrijheid van keuze zal voorop staan maar de invloed van misinformatie.
Nog pijnlijker is dat de buitenwacht hier de ogen voor sluit. De directie van het CPB wordt boven kritiek geplaatst terwijl juist discussie wenselijk is. De onaantastbare status van de directie van het CPB is extra bizar omdat zij de wetenschap censureert en het ambtenarenrecht misbruikt voor onheus ontslag van ondergetekende. Franz Kafka en Lucia de Berk zouden hier een nieuw boek over kunnen schrijven.
Sinds circa 1970 is de situatie op de arbeidsmarkt ontspoord waarbij het advies door het CPB een rol speelt. Ik werkte van 1982-1991 als econometrist en wetenschappelijk medewerker op het CPB en ontwikkelde in 1989/90 een nieuwe economische analyse zodat de situatie hier cruciaal verbeterd kan worden. Volledige werkgelegenheid bij stabiele lonen en prijzen is mogelijk terwijl CPB-modellen (ook het Athena-model dat ik heb helpen maken) dit gangbaar uitsluiten.
Die analyse mocht echter niet besproken worden en ik zag me met onwaarheden ontslagen. Het ambtenarenrecht biedt geen bescherming wanneer de rechter al te gemakkelijk geloof hecht aan het bevoegde gezag en geen nader onderzoek doet. De stelling van de directie is dat ik niet in de hiërarchie en het team zou passen, wat innerlijk tegenstrijdig is maar wat de rechter toch accepteert.
Met zulk misbruik van het ambtenarenrecht is wetenschap onmogelijk en zijn de pretenties van de directie ten aanzien van het wetenschappelijk karakter van het CPB onhoudbaar. Ik ben daarentegen een net en bescheiden wetenschapper en houd vast aan die normen. De kwestie loopt al 20 jaar en inmiddels zijn al drie betrokken CPB-ers overleden. Het lijkt me dat de kwestie nog steeds waard is om opgelost te worden, ook gezien de huidige economische situatie.
Om de werkloosheid te bestrijden en bij gebrek aan inzicht in de juiste analyse is sinds circa 1980 gekozen voor een neoliberale aanpak met deregulering, ook op financiële markten. Dit heeft uiteindelijk de kredietcrisis veroorzaakt. In het CPB-boek De grote recessie (Balans 2009) en het Centraal Economisch Plan 2010 schept de CPB-directie een te rozig beeld van de eigen rol. Men vergelijkt zich met andere grote instituten die ook slecht raamden.
Maar de juiste vergelijking is met economen die waarschuwden en graag ook met de onheus ontslagen medewerker die al twintig jaar een andere analyse geeft. Men stelt dat het omvallen van Lehman en de daaropvolgende crash niet te voorzien zouden zijn. Maar dit miskent dat men een fragiele situatie als fragiel moet onderkennen. Niemand verlangt dat exact wordt geraamd wanneer de bel klapt maar dát het moet gaan gebeuren, dat moet de economisch adviseur voor het landsbeleid toch kunnen aangeven.
Het CEP 2010 waarschuwde afgelopen maart voor Griekenland en risico’s ten aanzien van andere landen maar de tekst miskent de ernst van de situatie. De CPB-directie houdt zich niet aan wetenschappelijke normen en faalt zo ook op economisch terrein.
De kwestie is complex, met zowel vragen van economische theorie en werkelijkheid, beleidskeuzen en inmiddels dus ook vragen van wetenschappelijke integriteit. Ik adviseer derhalve tot een parlementaire enquête naar de werkloosheid en de rol daarbij van het CPB.
Thomas Colignatus is econometrist en presenteert een oplossingsaanpak voor de economische crisis die echter door de directie van het CPB is gecensureerd. Zie ook zijn andere artikelen op Frontaal Naakt. Zie ook de LibDem Voice.
RSS