Home » Archief » Het Zuid-Koreaanse trauma


[05.11.2015]

Het Zuid-Koreaanse trauma

Remco Breuker

yamamoto16
Illustratie: Takato Yamamoto

De afgelopen week hebben er weer familiereünies plaatsgevonden tussen Noord- en Zuid-Korea. Ouders, kinderen, broers, zussen, echtgenoten die elkaar al zestig jaar niet meer hadden gezien. Een familiereünie is een van die zeldzame momenten dat gewone Noord-Koreanen en Zuid-Koreanen elkaar kunnen ontmoeten. Maar slechts voor een aantal uur gedurende drie dagen en met de zekere belofte dat het de laatste keer is. Als je eenmaal hebt deelgenomen aan een familiereünie, kom je daarna niet meer in aanmerking. Er zijn zelfs na zestig jaar nog te veel wachtenden.

De familiereünies geven heel even een menselijk gezicht aan het onvoorstelbare drama van de opdeling van wat duizend jaar lang een verenigd, heel Korea was geweest. Een opdeling die behalve in formele zin ook niet met die van bijvoorbeeld Duitsland te vergelijken valt. De complete afwezigheid van contact tussen burgers in noord en zuid, de onmogelijkheid tot personenverkeer en de altijd zeer gespannen relaties tussen noord en zuid laten een volledig ander beeld zien dan wat er zich tussen 1945 en 1989 afspeelde tussen de DDR en de BRD.

De dag na de familiereünies heeft een Zuid-Koreaans marineschip het vuur geopend op een Noord-Koreaanse vaartuig dat Zuid-Korea’s territoriale grens had overschreden in de Gele Zee. Dit soort incidenten symboliseert voor de internationale wereld Noord-Korea en diens relatie met Zuid-Korea en de rest van de wereld, net zoals raketlanceringen, militaire provocaties en kerntesten dat doen. Het plaatst de reünies ook in een akelig perspectief.

Militaire dictatuur

Tegelijkertijd verkeert Zuid-Korea nu al wekenlang in een steeds ernstiger wordende crisis die de maatschappij in tweeën splitst. De inzet: of het de overheid gaat lukken om alle scholen te dwingen hetzelfde, door de overheid te schrijven geschiedenisleerboek te gebruiken in plaats zelf een van de (officieel goedgekeurde) leerboeken te gebruiken.

Zuid-Koreaanse historici zijn massaal in opstand gekomen tegen wat wordt gezien als een opleving van de militaire dictatuur van de jaren zeventig en tachtig. Conservatieven scharen zich veelal achter de overheid vanuit het idee dat de interne verdeeldheid in Zuid-Korea verminderd kan worden door een ieder dezelfde geschiedenis te leren (met uitzondering van conservatieve historici die tegen het overheidsplan zijn).

Bovendien zou Noord-Korea in de bestaande leerboeken te positief worden geschreven en Zuid-Korea te negatief. Progressieven vinden dit overheidsplan echter thuishoren in Noord-Korea en niet in het zuiden. Deze crisis – het is groter en structureler dan een rel – trekt nu ook de landsgrenzen over. Meer dan tweehonderd buitenlandse wetenschappers hebben hun steun betuigd aan de negentig procent van de Zuid-Koreaanse historici die tegen de overheidsplannen protesteren. (in het belang van de transparantie: ik ben een van de leden van het steering committee van deze petitie).

Koreaanse Oorlog

Wat heeft de geschiedenisleerboekencrisis nu te maken de familiereünies of überhaupt met Noord-Korea? Op het eerste gezicht niets, maar in feite alles. Als we het over Noord-Korea hebben, dan hebben we het eigenlijk alleen over het wangedrag van de staat, schendingen van de mensenrechten, de buitenlandse politiek die het zo geïsoleerd maakt in de wereld. Dat is niet onterecht, maar we zien op deze manier een heel belangrijk aspect over het hoofd: de structurele invloed die het hebben van Noord-Korea als buurstaat (en voormalig deel van de eigen staat) heeft op Zuid-Korea.

Zuid-Korea is wellicht uniek in haar moderne ontwikkeling. Het heeft zich in relatief korte tijd zowel zeer hoge economische welvaart als een functionerende democratie weten te verwerven. Dat is op zichzelf al een zeer zeldzame combinatie (en zou wereldwijd veel meer aandacht verdienen), zeker voor een net gedekoloniseerd land dat in 1953 nog het armste land ter wereld was (maar dat nu als voormalig ontvanger van ontwikkelingshulp zelf ontwikkelingshulp verstrekt). Zo’n land eindigt eerder als een totalitaire dictatuur als Noord-Korea en niet als de welvarende democratie die Zuid-Korea is. Het is des te opmerkelijker dat dit Zuid-Korea gelukt is op eigen kracht en in continue confrontatie met Noord-Korea. Tot aan het begin van de jaren tachtig was een hernieuwing van de Koreaanse Oorlog een zeer reële mogelijkheid.

Verscheurde families

De prijs die Zuid-Korea heeft betaald voor de huidige economische welvaart en de huidige democratie is in alle opzichten zeer hoog geweest. Een aspect dat bijna iedereen – met inbegrip van Koreaspecialisten – heeft gemist, is de enorme, ontwrichtende invloed die het hebben van Noord-Korea als buurland heeft gehad. Die invloed gaat verder dan het defensiebudget dat voor een OECD-land onkarakteristiek hoog is, verder dan de universele dienstplicht voor mannen, verder dan de ingewikkelde diplomatie, verder dan de zwaar versterkte grens op de 38e breedtegraad.

Het hebben van een buurland – een broederland – dat consequent aangeeft gewapenderhand te zullen optreden tegen alles wat het als vijandig ziet, grijpt ook diep in op het sociale weefsel van de maatschappij. Daarom heeft Zuid-Korea nog steeds de archaïsche Wet op de Nationale Veiligheid, die de overheid de facto carte blanche geeft wanneer, volgens de staat, de nationale veiligheid in het geding is. Daarom zijn er zeventig jaar na het stichten van de Noord-Koreaanse staat nog steeds verscheurde families die hun geliefden nooit hebben kunnen bezoeken of zelfs maar hebben kunnen schrijven. En daarom wordt er nu op het scherpst van de snede gevochten over wat er in de geschiedenisleerboeken moet komen.

Een geschiedenisleerboek dat door de overheid wordt geproduceerd, lijkt mij een slecht plan. Niemand wordt daar beter van. Eenduidige geschiedenis is immers propaganda. Vandaar ook dat er zoveel protest is, ook buiten Zuid-Korea. Maar het protest richt zich op de inhoud van het leerboek (mijn oplossing is heel simpel: bevallen de tekstboeken je niet, schrijf dan een nieuw), terwijl het eigenlijk om iets heel anders zou moeten gaan.

Sociaal trauma

Het is heel begrijpelijk dat de Zuid-Koreaanse overheid met de handen in het haar zit, nadat de verzoenende politiek tegenover Noord-Korea van 1998 tot 2008, de hardelijnspolitiek van 2008 tot 2013, en de mengeling daarvan onder de huidige president, de zogenaamde Trust-politiek, zonder uitzondering zijn mislukt. Niets werkt. En de familiereünies waar negentigjarige ouders hun zeventigjarige kroost voor het eerst in zestig jaar zagen laat zien hoe dringend een oplossing gewenst is. En die lijkt er maar niet te komen.

Ik denk dat de geschiedenisleerboekencontroverse (die nu zo ver is geëscaleerd dat de overheid de gehele oppositie wil laten doorlichten om te zien of ze niet direct onder het bevel van Pyongyang staat) het best kan worden gezien als een direct gevolg van het sociale trauma dat Zuid-Korea al zeventig jaar lang in zijn greep heeft: de gewelddadige en van buitenaf opgelegde opdeling van wat ooit één en dezelfde staat en maatschappij was. De familiereünies zijn het gezicht van dit trauma en de persoonlijke manifestatie ervan, de geschiedenisleerboekcontroverse de sociale uiting. Het getuigt van de solide basis van de Zuid-Koreaanse democratie dat er niet vaker van dit soort uitingen zijn.

Mensenrechtenschendingen

De vraag is wat er nu moet gebeuren. De geschiedenisleerboekencontroverse is ondertussen een volledig politieke kwestie geworden. Mijn verwachting is dat de regering haar plannen doorzet en dat de volgende president er een streep doorheen trekt.

Maar het structurele probleem is ernstiger, groter. Wat daaraan te doen? Daar is maar een oplossing voor: de oorzaak van het trauma wegnemen en Noord-Korea, zoals het nu is, veranderen. Daar is geen simpele oplossing voor en het is en uiteindelijk een opgave voor de gehele internationale wereld. We kunnen beginnen met de mensenrechtenschendingen In Noord-Korea of zo.

Remco Breuker is hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden. Hij is te volgen op Twitter.

Remco Breuker, 05.11.2015 @ 09:25

[Home]
 

5 Reacties

op 05 11 2015 at 09:56 schreef Murat:

Interessant. Dank hiervoor.

op 05 11 2015 at 10:01 schreef Haes:

Een heldere analyse, Remco.
Er is echter toch een vraag die bij mij opkomt: zou de welvaart en het succes van Zuid-Korea zoals jij die beschrijft, niet ook juist mede het gevolg kunnen zijn van “de corrigerende invloed” van een dergelijke noorderbuur? Juist ook vanwege de historische verwevenheid van beide landsdelen. Zoals je zegt is de Koreaanse situatie zonder precedent. Het enige andere andere land met een vergelijkbare situatie is Vietnam geweest en daar is de burgeroorlog geëindigd in een hereniging. Daar trad de rust en het herstel in bij het sluiten van de vrede. In Korea is er een constante staat van paraatheid geweest sinds de wapenstilstand. En die staat van paraatheid veroorzaakt misschien een “op eieren lopen” van de Zuid-Koreaanse maatschappij.

op 05 11 2015 at 11:25 schreef Thomas E:

Zit het er niet in dat de eenwording van Noord en Zuid eerder komt dan menigeen nu voor mogelijk houdt? Ik ben een volslagen leek wb de Korea’s, maar ik kan me zo voorstellen dat het (stiekeme) internet eea op gang brengt. Onder druk van economische malaise en onleefbare angstcultuur zullen mensen die ontdekt hebben dat het anders kan, toch vroeg of laat een coupepoging wagen, lijkt me? Zoiets kan natuurlijk alleen maar lukken als het volk is gaan geloven dat er zonder de heersende dynastie een beter leven wacht.

op 05 11 2015 at 23:23 schreef Sasha Berkman:

ik begrijp dat het nu goed gaat met de mensenrechten in zuid-korea?

op 13 11 2015 at 10:40 schreef Podcast: Eén geschiedenis om allen te regeren | Marginalia on Northern Korea:

[…] de geschiedenisleerboekencontroverse en is een bewerking van mijn opiniestuk voor Frontaal Naakt (hier te […]

Nieuwe reactie
Naam:
E-mail:
Homepage:
  Afbeelding invoegen
 

 


Home

Archief

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

(Advertentie)

 

pbgif (88k image)
 

Meest gelezen in juni

O Het is niet normaal dat Wierd Duk bepaalt wie er Sinterklaas mag zijn

O Wierd Duk en de transvrouw

O Wierd Duk gaat Jud Süss op een Marokkaan

O Het asociale gedrag van Zihni Özdil

O De Miko-brigade

O Wat een selectieve verontwaardiging weer rond Öztürk en Karabulut

O Muzelvrouwtjes trollen met Hans Konings, die nu snel al zijn tweets aan het wissen is

O Onze grootste vijand is de overheid

O Geweld veroordelen

O Een relatief klein probleem

 

Meest gelezen ever

O YouPorn

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Het totale en angstwekkende gebrek aan integriteit van de #Metoo-meute

O Het historische besef van Jeroen Pauw

O Opbokken met je racistische kinderfeestje

O De extreemrechtse terreur van Twitter-troll Ans Aarsema

O Anne Faber en de moslims

O Anita Borst is een held

O Smachten en soppen met Thierry Baudet

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“Voorganger van de Linkse Kerk in Hersteld Verband.” (Carel Brendel)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.’ (Hafid Bouazza) ‘Complimenten voor Frontaal Naakt.

‘Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.’ (Lousewies van der Laan)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

 

RSS RSS