Home » Archief » Waarom we langzaam maar zeker onze burgerlijke vrijheden verliezen


[13.07.2019]

Waarom we langzaam maar zeker onze burgerlijke vrijheden verliezen

Werner de Gruijter, Arnout Krediet en Sven Jense

Politici aan beide zijden van de Atlantische Oceaan, die een stoer imago willen uitstralen tégen criminaliteit, terrorisme en idealisme, raken een gevoelige plek bij het publiek. Het blokkeert hun vermogen om kritisch na te denken. Denk aan Barack Obama’s agressieve reactie op Edward Snowdens openbaringen bijvoorbeeld of aan Donald Trumps reactie op Julian Assange, de oprichter van Wikileaks. Het lijkt alsof ‘wij, het volk….’ op de een of andere manier de weg kwijt zijn geraakt. Hoe komt het dat we onze hard bevochten burgerrechten zomaar laten afpakken?

Veel landen in het Westen, Groot-Brittannië, Frankrijk, Spanje, de VS en Nederland hebben de laatste jaren een exponentiële toename van technologische bewaking gezien en een afname van parlementaire en rechterlijke controle op de politie en geheime diensten.

Mensen kunnen worden gearresteerd zonder dat er een directe aanklacht is, privacy is iets uit het verleden, net zoals de vrijheid van meningsuiting (in de zin van meer zelfcensuur)… allemaal ingeruild voor meer controle door de staat. Bijna iedereen heeft het aanvaard. Om eerlijk te zijn, er was oppositie. Maar deze was gering in intensiteit. Waarom is dat eigenlijk? Waarom geven we zo makkelijk onze vrijheden op?

Terroristisch virus

Om een voorbeeld te geven: ten tijde van premier Tony Blair zijn 45 wetten goedgekeurd die drieduizend nieuwe strafbare feiten hebben gecreëerd. De Britse schrijver John Kampfer stelt dat in Engeland de afgelopen tien jaar meer strafbare feiten zijn bedacht en in de wet verankerd dan in honderd jaar daarvoor. Dit alles werd gelegitimeerd door het idee dat een ‘terroristisch virus’ de Westerse beschaving had aangevallen. Daar zat zeker een kern van waarheid in, maar de schadelijkheid van het virus werd schromelijk overdreven. We stemden daarom angstig in met alle voorgestelde maatregelen.

Deze culturele verschuiving naar wellicht een autoritaire toekomst is geen toeval van de natuur. Het is door de mens veroorzaakt. Als de situatie daar is, dan nog gebeuren top down geïnduceerde verschuivingen alleen als politici, bedrijven, media-experts en andere culturele iconen in staat zijn om de juiste symbolen en technieken te vinden om de nieuwe boodschap over te brengen.

Maar naast deze technieken is er ook iets anders dat onze apathie in dit opzicht stimuleert. Psycholoog Abraham Maslow sprak in zijn tijd al over het belang van vrije tijd voor ons persoonlijk welzijn en voor het welzijn van de gemeenschap als geheel. Vrije tijd creëert zogezegd de mogelijkheid om goed geïnformeerde beslissingen te kunnen nemen. Maar momenteel wordt de vrije tijd ‘aangevallen’. Dertig jaar lang stagnatie van inkomsten te midden van steeds meer stijgende prijzen (mensen moeten worstelen om rond te komen) betekent dat voor de meesten van ons minder tijd over is om kritisch na te denken.

Kritisch denken

Maar het wordt ons nog moeilijker gemaakt, omdat politici en opiniemakers marketing-tools gebruiken om ons te verleiden. Denk bijvoorbeeld eens aan de redding van banken in 2008 met vele miljarden euro’s belastinggeld. De discussie werd niet lang daarna herschreven op een zodanige manier dat het ineens de schuld was van bovenmatige overheidsuitgaven in plaats van de ongereguleerde financiële sector. Deze boodschap werd herhaald als een spot voor een steraanbieding, steeds weer en weer. Het is deze herhaling dat effectief het kritische denken neutraliseert. Vandaar dat nazipropagandist Joseph Goebbels iets op het spoor was toen hij verklaarde: ‘Als je de leugen groot genoeg maakt en maar blijft vertellen, dan zullen de mensen het uiteindelijk geloven.‘

Niet lang nadat Goebbels was overleden, werd door psychologen door middel van experimenten ontdekt dat het een natuurlijke neiging is van de mens om ontvankelijker te zijn voor welk bericht dan ook, wanneer dit bericht keer op keer wordt herhaald. Men noemt dit ‘de wet van herhaalde blootstelling’. We moeten ons afvragen of deze gewoonte van politici gezond is voor ons algehele welzijn.

Psychologen ontdekten bovendien dat ons vermogen om kritisch na te denken ernstig wordt beperkt als we onder stress handelen. Bange mensen hebben de neiging om de werkelijkheid waar te nemen door een prisma van eenvoudige goed- of fout-antwoorden, waardoor de natuurlijke complexiteit opzij wordt gezet. Als we bang zijn, kunnen we gemakkelijk voor de gek worden gehouden. Politici en bedrijven kunnen de verleiding maar moeilijk weerstaan om dit dierlijke instinct niet te manipuleren. Zoals bijvoorbeeld bleek toen we zonder legitimiteit een oorlog in Irak begonnen.

Rol als waakhond

Men zou kunnen verwachten dat de mainstream-media haar rol als waakhond serieus zou nemen en die politici, die zwart/wit-polemiek creëren, van repliek zouden dienen. Maar zowel de meeste particuliere als publieke media echoën de stem en het wereldbeeld van de corporaties, die tegenwoordig niet al te veel verschilt van die van de overheid. Als gevolg daarvan zijn andersdenkenden en meer genuanceerde stemmen ondervertegenwoordigd in het culturele debat. Ook dat maakt het moeilijker om goed geïnformeerde beslissingen te nemen.

Wie vervolgens verder kijkt naar de informatie die daadwerkelijk tot het grote publiek doordringt, zal het langzame maar gestage verdwijnen van de scheidingslijn tussen media en entertainment opvallen. De Amerikaanse academicus Daniel Hallin stelt dat de gemiddelde tijd die politici in de media wordt gegeven zonder interruptie is gekrompen van veertig seconden in de jaren 1960 tot acht seconden in 2004. Volgens Hallin is het grootste slachtoffer van dit nog steeds voortgaande proces de analyse van complexe sociale problemen. Dit resulteert in wat ook wel wordt genoemd ‘paardenrace’-nieuws; nieuws gepresenteerd als een spel van ‘wie is de geestigste’, waarin politici proberen populair te worden met pakkende one-liners in plaats van redelijk te zijn. Het draagt er mede toe bij dat het publiek ongemerkt het contact met de realiteit verliest.

Angsten en illusies

Nu hebben we vier redenen genoemd: de aanval op de vrije tijd, herhaling van informatie, angstbeleid en de transformatie van onze mediakanalen van waakhonden tot schoothondjes, tezamen creëren ze een situatie waarin onze geest langzaam oplost in een oceaan van lawaai, afleiding en verkeerde informatie.

Ondertussen produceren politici, bedrijven en media een sociale omgeving vol angsten en illusies om zelf meer winst te kunnen maken. Deze maatschappelijke krachten fungeren als zwaartekracht voor overheids-en bedrijfs- empowerment. Dat wil zeggen, ze trekken kracht weg van de mensen om deel te nemen en actief bij te dragen aan een geestelijk gezonde en betekenisvolle democratische omgeving.

Thomas Jefferson heeft eens gezegd dat de overheid bang moet zijn voor de macht van het volk. Als we nu zien hoe mak het volk reageert op de ontboezemingen van Snowden, dan is dat een teken van de huidige tijdsgeest. Hoewel de ontboezemingen weldegelijk resulteerden in een klein beetje opwinding, zo hier en daar. We zijn dus nog niet compleet hersendood. En daar zit dan ook de hoop.

Schendingen van burgerrechten

Waarschijnlijk de beste vraag die hedendaagse Westerlingen zich kunnen stellen is: zal de huidige machtsstructuur in staat zijn om deze duidelijke schendingen van de burgerrechten te verhullen of is deze boodschap te luid om te negeren?

Of, om het wat meer bot te zeggen: zal dit een overgang zijn naar een meer zinvolle democratie of naar een geavanceerde vorm van autoritarisme? Wat is jouw standpunt?

Werner de Gruijter (1976, Winterswijk) psycholoog en docent sociale wetenschappen op de Hogeschool van Amsterdam. Hij verdiepte zich zowel in Jungiaanse psychoanalyse als in de geschiedenis van het Westerse intellectuele denken.

Gastschrijver, 13.07.2019 @ 14:37

[Home]
 

1 Reactie

op 13 07 2019 at 14:38 schreef Peter:

Reageren? Leesfrontaalnaakt@gmail.com.

 


Home

Archief

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

(Advertentie)

 

pbgif (88k image)
 

Meest gelezen in juni

O Het is niet normaal dat Wierd Duk bepaalt wie er Sinterklaas mag zijn

O Wierd Duk en de transvrouw

O Wierd Duk gaat Jud Süss op een Marokkaan

O Het asociale gedrag van Zihni Özdil

O De Miko-brigade

O Wat een selectieve verontwaardiging weer rond Öztürk en Karabulut

O Muzelvrouwtjes trollen met Hans Konings, die nu snel al zijn tweets aan het wissen is

O Onze grootste vijand is de overheid

O Geweld veroordelen

O Een relatief klein probleem

 

Meest gelezen ever

O YouPorn

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Het totale en angstwekkende gebrek aan integriteit van de #Metoo-meute

O Het historische besef van Jeroen Pauw

O Opbokken met je racistische kinderfeestje

O De extreemrechtse terreur van Twitter-troll Ans Aarsema

O Anne Faber en de moslims

O Anita Borst is een held

O Smachten en soppen met Thierry Baudet

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“Voorganger van de Linkse Kerk in Hersteld Verband.” (Carel Brendel)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.’ (Hafid Bouazza) ‘Complimenten voor Frontaal Naakt.

‘Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.’ (Lousewies van der Laan)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

 

RSS RSS