Coen de Moor

Rita Verdonk heeft, samen met het kabinet, Ayaan Hirsi Ali een verklaring laten tekenen waarin staat dat zij niet gelogen heeft, en dat zij wel degelijk de naam Ali mag dragen, en die voortaan ook zal dragen.

Ook zijn er twee regels aan toegevoegd waarin Ayaan Hirsi Ali moest aangeven dat ze er spijt van had, en dat alle schuld bij haar lag, en niet bij Verdonk. En die twee regels hadden er nooit in mogen staan. Het lijkt misschien op muggenzifterij om daar een kabinet op te laten vallen, maar die regels zijn belangrijker dan ze lijken. Die regels hadden in ieder geval moeten leiden tot het aftreden van Verdonk, en toen dat niet gebeurde, was de val van het kabinet onvermijdelijk.

Er valt D66 niets te verwijten. D66 deed enkel wat ze wel móest doen, nadat het kabinet haar verantwoordelijkheid ontliep. Het kabinet had Verdonk naar huis moeten sturen.

Toen ik voor de sociale dienst werkte, kregen wij te maken met de ‘regels voor behoorlijk bestuur’ zoals die in Nederland gelden. Het komt erop neer dat waar een burger afhankelijk is van een bestuurder, of een vertegenwoordiger van een bestuurder (een ambtenaar dus), voor een bepaalde dienst, dat die bestuurder of ambtenaar dan op geen enkele manier zijn/haar persoonlijke mening of belang mag laten vermengen met die dienstverlening.

Stel, ik werk op het gemeentehuis in Soest. Ik heb een meningsverschil met mijn buurman over wie er nu beter is, de Beatles of de Stones. Ik vind de Beatles natuurlijk veel beter, maar mijn buurman dwaalt en denkt dat de Stones beter zijn. Nu komt bij toeval de buurman voor mijn loket om zijn visvergunning af te halen. Ik zeg tegen mijn buurman: “Ja, dat is prima, je visvergunning ligt hier voor je klaar, je hoeft alleen maar even te erkennen dat de Beatles toch echt beter zijn dan de Stones, en dan krijg jij je visvergunning mee.” Op dat moment vermeng ik een persoonlijke mening met een dienst die ik namens een bestuurder lever, en waarbij de burger afhankelijk van mij is.

Als mijn buurman gevoel voor humor heeft dan zal hij dat misschien inderdaad grappend erkennen, en dan is daarmee de kous af. Maar hij kan er ook een zaak van maken, en dan ben ik mijn baan kwijt. Zonder pardon. Dat is niet de schuld van de buurman, en ook niet van de Beatles of de Stones, dat is puur mijn schuld. Ik had die discussie gewoon niet mogen vermengen met die dienstverlening.

Verdonk wilde haar gelijk halen. Ze vond dat het hele gedoe rond Ayaan Hirsi Ali’s naam en geboortedatum haar eigen schuld was. Zij kreeg de hele kamer over zich heen, en daar baalde ze van. Misschien hád Verdonk ook wel gelijk. Misschien wás het ook allemaal we de schuld van Ayaan Hirsi Ali, en viel haar niets te verwijten. Daar wilde Verdonk erkenning voor, en dat is begrijpelijk. Maar daarvoor staan haar daarvoor diverse middelen ter beschikking. Ze had het via de media kunnen spelen, ze had in een speech haar visie kunnen geven. Een politicus, (en ook een gewone burger) mag dat allemaal doen.

Maar in die hele procedure om Ayaan Hirsi Ali haar paspoort terug te geven had de strijd om het gelijk niet aan bod mogen komen. Het feit dat Verdonk dat er toch tussen heeft geschoven had haar haar baan moeten kosten. Heel simpel. Dat valt namelijk onder machtsmisbruik en onbehoorlijk bestuur. Toen daar bezwaar tegen kwam vanuit de kamer, had het kabinet onmiddellijk actie moeten ondernemen en Verdonk uit haar functie moeten zetten. Of er nu een motie was of niet, en of die nu was aangenomen of niet, ze had gewoon uit haar functie moeten worden gezet. Dat is niet gebeurd.

Waarom niet? Omdat Verdonk populair is bij het electoraat. Omdat de VVD Verdonk nodig heeft. En het CDA heeft de VVD nodig, en dus ook Verdonk. Het CDA en de VVD heeft D66 minder hard nodig. Het is dan ook veel aantrekkelijker om D66 te laten vallen. Dat is heel begrijpelijk en neem ik ze dan ook niet kwalijk. Maar dan moeten ze niet achteraf D66 de schuld geven voor de val van het kabinet. Dat neem ik ze wél kwalijk.

Het kabinet wilde Verdonk niet laten gaan. Daarmee hebben de leden willens en wetens hun eigen baan op het spel gezet. Dat is hun eigen keuze geweest. Ze hebben het kabinet laten vallen maar D66 de trekker laten overhalen. Nu krijgt D66 de schuld en dat is volledig onterecht.

Coen de Moor is illustrator en striptekenaar. Zie Coendemoor.com.