Cor Spaans

Vanaf het eerste moment dat de Marokkaans-Nederlandse Laila zich aan de gezellige Frontaal Naakt stamtafel meldde, kon ze niet meer stuk bij de overige stamgasten. Menigeen viel als een blok voor haar mediterrane charme en ze wond iedereen om haar fraaie vinger. Frontaal Naakt wilde beslist meer weten van deze diva uit de Maghreb.

Laila, laatst discussieerde je mee op de website Frontaal Naakt, maar na enige tijd werd eraan getwijfeld of je wel echt bestaat. Ik kom even controleren wie je bent.

Op internet lukt het me niet altijd om alles goed uit te drukken, wordt vaak alles op één hoop gegooid, terwijl er zóveel speelt! Ik ben geboren in Casablanca, op mijn zevende verhuisd naar Heerenveen, opgegroeid in Friesland; toen ik achttien was week ik uit naar Leeuwarden, later verhuisde in naar Amsterdam en nu woon ik in Vlaanderen.

Marokkaanse moslima dus. Waar is je hoofddoek?

Wil je fundamentalisme soms in de hand werken? Ik heb drie oudere broers en een zus, en geen van allen zijn we gelovig. Wel sympathiseren we met bepaalde normen en waarden vanuit onze opvoeding. Er zijn veel meer jongens en meiden rijp voor de moderniteit dan je zou denken. Als je hen zo vijandig benadert creëer je bij hen een verkeerd bewustzijn, terwijl er juist zoveel integratieprocessen op stoom zijn.

Je veinst dat je geen gelovig moslim bent: ’taqiyya’, verraderlijke politiekcorrectheid!

Nou zeg, ík ben dan geen moslim, maar er is ook nog een middenweg, bijvoorbeeld: ‘een beetje gelovig’; of mensen die zeggen: ‘mijn ouders zijn moslim’. Als je dat niet vertrouwt ben je volgens mij paranoïde, want als alles taqiyya kan zijn houdt het natuurlijk op.
Angst voor gewapende groepen is absoluut gerechtigd, maar niet iedere moslim is een terrorist. De meesten hebben gewoon een gezin te onderhouden. Maar in het Westen vind je helaas ook jongemannen, die het idee krijgen dat zij een doelloos leven leiden, en met een terroristische islam denken inhoud aan hun leven te kunnen geven.

Laila, heb je een van onze banen gepikt, of leef je op onze kosten van een uitkering?

Ik ben altijd actief in de mode geweest, heb altijd een eigen zaak gehad – ik ben graag zelfstandig, een echte ondernemer. Ik moet er niet aan denken bij de Soos aan te kloppen. Bij inburgeringcursussen zou veel meer de nadruk gelegd moeten worden op de vraag waar de euro’s voor uitkeringen en subsidies vandaan komen: van werkende mensen die in hun eigen inkomen voorzien en daarnaast veel belasting afdragen.

Jouw ouders hebben vast nooit vriendschappen aangeknoopt in het dorp, want in de koran staat dat dat met niet-moslims niet mag?!

Oh volop, natuurlijk wel. Ik zie mensen dezelfde fout maken als degenen wie ze achterlijkheid verwijten. Mensen hanteren dezelfde rigide interpretatie als de imams, zonder de praktijk van alledag te kennen.
Ouders zullen de modernisering van hun kinderen heus weerstand bieden, maar dat is uit liefde. En mensen die je om andere redenen tegenhouden in je integratie, díe moet je echt de ruimte niet geven. Er ís speling, je kúnt tegen zaken ingaan, je hóeft je niets te laten aanpraten. Maar het is van groot belang dat de samenleving daarin steun biedt. Ik begrijp het wel, dat sommige mensen zich aangevallen voelen; zelf ik ervaar dat ook nog veel te vaak.

Vast niet in dit interview. Waarom spugen Marokkaanse jongens op de grond, telkens wanneer zij mij op straat passeren?

Spugen? Gewoon terugspugen! Niet accepteren! Het kan minachtend bedoeld zijn, of een vieze gewoonte. Dat soort onbeschaafde pubers moet gecorrigeerd worden. Ook in het voetbal zie je ’t voortdurend, dat spugen. Maar ik pik het niet als ik word uitgescholden – ze móeten een weerwoord krijgen.

Je bent zeker zo’n Groenlinkser die uitgaat van een permanente instroom van kansarmen in Nederland.

Integratie is moeilijk dus de instroom moet je goed regelen. Vluchtelingen kun je na goede selectie binnenhalen, maar gezinshereniging en –vorming moet echt aan banden gelegd worden. Te veel moslimmannen in het Westen importeren een onwetende vrouw die zich de les laat lezen en goedgelovig is.

Vind je dat we de steden moeten inzetten als sociale lift – stadsleven als emancipatie-instrument?

Nee, voor een belangrijk deel word je gevormd door je omgeving, en daarom wonen nieuwkomers beter in de provincie gemengd tussen de Nederlanders, dan in volkomen geïsoleerde wijken vol schotelantennes in de grote stad. Immigranten komen te weinig in aanraking met de autochtone cultuur, omdat zij samenklitten in plaats van mengen.
Net als in het Friesland van mijn jeugd brokkelen ook bij moslims stukje bij beetje de taboes af. En er wordt wel gezègd dat je niet ongehuwd mag samenwonen, maar het gebeurt toch. Ouders vinden het misschien moeilijk als hun kinderen veel met autochtonen optrekken, maar uiteindelijk accepteren ze het heus wel.
Moslims zijn vaak nog niet zo ver dat zij de godsdienst openlijk durven relativeren. Men respecteert de orthodoxe gelovigen nog te zeer en accepteert hen in hun midden; met als gevolg dat autochtonen moslims te snel op één hoop gooien, terwijl secularisering en individualisering heus toenemen.
Er is overigens ook een soort sociale controle tegen al te religieuze invloed. Vrouwen onder elkaar zeggen dan bijvoorbeeld: “Je wordt veel te veel door de hoofddoekenbrigade opgeslokt.” Maar een bepaald percentage godsdienstige mannen en vrouwen zul je altijd houden. Nooit had men echter moeten toestaan dat al die imams werden ingevlogen, tegen dat soort onzin moet de samenleving optreden. Maar dat is niet gebeurd, er was geen interesse in integratie. En nog steeds zie ik weinig inlevingsvermogen, maar vooral bemoeizucht.

Kunnen we de integratieproblemen oplossen?

Laagopgeleide pubers in de steden verspelen hun toekomst door de kont tegen de krib te gooien. Hen moet duidelijk gemaakt worden dat zij een gat in hun cv krijgen, een diploma mislopen, eerste werkervaring mislopen, en tegen de tijd dat ze wel een keurig burger willen zijn, die mogelijkheid ver weg ligt. Het moet die jongelui veel duidelijker gemaakt worden, dat de gevolgen van het de rug toekeren aan de maatschappij, veel en veel ernstiger zijn, dan zij nu denken. We moeten tegelijkertijd uitkijken voor lieden die hen gaan vertellen dat ze religieus strijder kunnen worden.
Hoger opgeleide moslimkinderen zijn weliswaar gepokt en gemazeld in de Westerse cultuur, maar ook op hun opleidingsinstituten moet het optreden worden tegengegaan van geestelijken, die hun theocratische denkbeelden willen verspreiden onder jongeren. Mijn moeder en haar vriendinnen krijgen ook regelmatig te horen dat ze een hoofddoek moeten dragen, de druk van de moskee ís er, maar niet iedereen zwicht ervoor. Die druk moeten de jongeren ook leren weerstaan.
Menging is op dit moment heel belangrijk, dat heb ik in de praktijk ervaren. Zowel van allochtone als van autochtone kant is er te weinig interesse in elkaar. Het komt nog steeds voor dat autochtonen heel negatief ten opzichte van menging staan en allochtonen te min achten, smerig of achterlijk noemen.
Iedereen met een Marokkaanse achtergrond, die in Nederland werkt of studeert maakt mee hoe zij zich moeten aanpassen aan de omgeving. Degenen die dat doen zonder zo’n ‘geuzendoek’ op te zetten, moeten we koesteren. Maar liberaal islamitische mensen worden nu gedwongen te kiezen, op een moment dat zij nog niet dúrven kiezen voor het totaal afscheid nemen van de religieuze zekerheid. Dat soort assimileren laat zich niet afdwingen.

Zowel de autochtonen als de kerk van je ouders beschouwen jou als moslim, dus ben en blijf je dat.

Onzin. Gelukkig zijn er heel veel autochtonen die mij niet in het hokje ‘moslima’ stoppen, en je zal mij niet gauw zien tussen van die hele strenge moslims. Vorig jaar echter, kwam ik in de moskee van El Moumni, omdat mijn vader was overleden. Ik deed het voor hem, maar ik voelde mij zo ongemakkelijk!
Allereerst was het gruwelijk dat de mannen van de vrouwen gescheiden werden, terwijl wij juist bij elkaar wilden zijn. Toen ik binnenliep voelde ik in de verste verte geen identificatie met die gelovigen. Wij, verwesterde dochters van de overledene, werden kwaad aangekeken en dat was heel intimiderend, maar ik zou mezelf niet geweest zijn als ik ze niet heel fel terug aanstaarde tot ze hun blik afwendden. Mijn zus en ik werden een beetje weerspannig en kregen, waarschijnlijk door de spanning, de slappe lach. Maar de imam liet zijn stem streng donderen. Af en toe was hij erg aan het stotteren en zijn keel aan het schrapen, en begonnen wij weer te giegelen. Fluistert mijn zusje in mijn oor: ‘Kijk, steeds als het achterste van de biddende dames de lucht ingaat, weet hij het niet meer en begint te stotteren.’ We kregen tranen in de ogen en deden maar alsof we huilden; eigenlijk heel pijnlijk.
Ik ben ervan overtuigd dat die vrouwen en hun mannen geen idee hebben waar deze imam het over heeft. Daar gaat het ook niet om, het gaat om de onderwerping van die mensen. Tot zover mijn laatste moskeebezoek. Over de mensen in die moskee vraag ook ik mij af: hoe is dit mogelijk in onze samenleving?