Home » Archief » Anonieme Aanstellers


[10.07.2010]

Anonieme Aanstellers

Alf Berendse

FKK27

Het vijfenzeventigjarig bestaan van de Anonieme Alcoholisten is in juni in stilte voorbij gegaan. In stilte ook heeft de A.A. in die vijfenzeventig jaar belangrijke negatieve invloed gehad op het denken over verslaving. Mede dankzij de A.A. wordt het als een groter probleem voorgesteld dan het is.

Op 10 juni 1935 dronk de aan alcohol verslaafde chirurg Dr. Bob Smith zijn laatste biertje en startte hij met een andere Amerikaanse alcoholist, Bill Wilson, een praatgroep voor alcoholverslaafden. De groep kreeg de naam Alcoholics Anonymous, de deelnemers laten zich alleen bij hun voornaam kennen. Wereldwijd volgden er ontelbare meer, en de rituelen van de groep, het Twaalf Stappenprogramma, werden overgenomen door andere verslaafden en lijders aan een of ander (vermeend) obsessief-compulsief gedrag: Narcotics Anonymous, Cocaïne Anonymous, CoDependent Anonymous, Emotions Anonymous, Anonieme Gokkers, Anonieme Overeters, Anonieme Anorecten, Anonieme Seksverslaafden.

“Rondom mij in alle richtingen alleen maar drijfzand. Ik was verslagen. Ik was verpletterd. De alcohol was mij de baas geworden. (…) die verraderlijke krankzinnigheid van het eerste glas (…). Voor iedereen stond het nu wel vast dat ik moest worden opgesloten of aan een ellendig einde zou komen. Hoe donker is de nacht vlak voor de dageraad.”

Aldus Wilson over zijn alcoholzucht. Met enig zelfinzicht noemt hij zijn ervaring een ‘troebele poel van zelfbeklag’. Zijn klaagzang is geen accurate beschrijving van de verschijnselen van verslaving, het is literatuur, een en al metafoor. Zoals het woord verslaving een metafoor is. Niemand is slaaf van alcohol, een drug of zijn eigen gedrag; alcohol en heroïne dwingen niemand dronken of stoned te worden, seks dwingt niemand te neuken. Maar in de metaforen worden verslaving, het middel of het gedrag als macht buiten het zelf geplaatst – een aap op mijn rug knijpt en bijt als ik niet opnieuw gebruik – alsof gebruik en gedrag buiten de eigen wil omgaan.

Onderkennen dat je machteloos staat tegenover alcohol is de eerste stap van de A.A.. Maar de alcoholist wil natuurlijk gewoon drinken. De wens alcohol of een drug te gebruiken, is niet sterker dan de wil, het is uitdrukking van een wil. En een alcoholverslaving kan niet bestaan zonder het gedrag alcohol innemen. Ondanks deze open deur zijn de metaforen inmiddels diagnose geworden: verslaving als ziekte, een ‘chronische terugval ziekte’. Niemand ‘valt’ terug, alsof dat een onwillekeurige achterwaartse beweging is. Men beslist willens en wetens opnieuw te drinken, te roken, of te neuken.

De A.A. en verwante zelfhulpgroepen hangen de stelling aan dat verslaving een ziekte is, al goochelde Wilson in 1960 nog wat met synoniemen: ”We did not wish to get in wrong with the medical profession by pronouncing alcoholism a disease entity. Hence, we have always called it an illness or a malady — a far safer term for us to use.” Een arts die zijn vak kent, zal nog steeds protesteren tegen verslaving een ziekte noemen, maar binnen verslavingszorg en psychiatrie, in de V.S. en Nederland, is het nu de consensus. Een consensus die met de pretentie dat het wetenschap is ook wel een paradigma wordt genoemd.

Verslaving is geen ziekte. Verslaving is een ongewenst en onplezierig bijverschijnsel van sommige middelen, een farmaceutisch verschijnsel. De juiste medische benaming ervoor is ‘onthoudingssyndroom’, verslaving is het ervaren van onthoudingsverschijnselen. Bij alcohol, opiaten en benzodiazepinen kunnen deze zwaar vallen, bij de meeste andere psychotrope stoffen die verslavend worden genoemd zijn het kleine ongemakken. Trek hebben in een middel wordt ‘geestelijke verslaving ‘ genoemd, maar is gewoon wat het is: trek in alcohol of cocaïne, een uiting van de wil het genot opnieuw te ervaren. Trek is behoud van de begeerte. Dat is geen ziekte. Dat is ook geen psychiatrisch probleem, maar een psychologisch verschijnsel. Een verslaving beëindigen, vereist niet meer dan het doorstaan van onthoudingsverschijnselen, het weerstaan van de verleiding hier met druggebruik een einde aan te maken, en het blijvend weerstaan van trek en ‘redenen’ opnieuw de drug te gebruiken. Dat is alles.

Bij de A.A. en aanverwanten is men van mening dat alcohol- en drugverslaving ook zonder alcohol- of druggebruik kunnen bestaan. Wie tijdens een bijeenkomst het woord neemt, opent met de uitspraak ‘ik ben een alcoholist’, al laat hij de drank al jaren staan. Of met ‘ik ben een verslaafde’, al heeft hij de onthoudingsverschijnselen al maanden achter de rug. Dat is aanstellerij, te koop lopen met een zogenaamd levenslange zwakheid terwijl deze al overwonnen is. Tegen verslaving als chronische ziekte, en als sterker dan jezelf, adviseert de A.A. overgave aan een ‘hogere macht’ als remedie.

De A.A. is van oorsprong een Christelijke beweging; met wat in de Twaalf Stappen nu wordt omschreven als ‘hogere macht’ of als ‘God zoals wij hem begrijpen’ werd in de beginjaren gewoon de christelijke god bedoeld. De alcoholist werd bekeerd. Wilson sloot zich, voor hij met Dr. Smith de A.A. oprichtte, aan bij de Christelijke beweging Oxford Group, ook in de hoop dat God hem van zijn verslaving zou verlossen. Een ritueel dat de A.A. van de Oxford Group heeft overgenomen is de openbare biecht: opstaan in de groep en opbiechten wat je ‘door’ de alcohol of drugs allemaal hebt misdaan. De biecht lucht op en wordt begripvol ontvangen. Het is een psychologische truc die ook door sektes wordt toegepast: de gedachte dat je in de groep helemaal eerlijk kan zijn en niet voor je daden wordt veroordeeld, bindt iemand aan de groep.

De reguliere verslaafdenzorg, met name in de V.S. en Nederland, hangt de laatste jaren ook de idee aan dat verslaving een ziekte is, een neurofysiologische stoornis die onafhankelijk van alcohol- of druggebruik bestaat. Daarvoor is geen bewijs te vinden. De effecten van de middelen zijn wel neurofysiologisch, maar doen zich niet voor zonder gebruik van de middelen. De hulpverleners hebben echter allerlei redenen verslaving een (chronische) ziekte te noemen. Het verexcuseert bijvoorbeeld het falen van de abstinentiebehandelingen: ‘verslaving is een ernstige ziekte, daarom kunnen wij zo weinig mensen erbij helpen’.

De misvatting dat verslaving een ziekte is, heeft de reguliere zorg en de A.A. dichter bij elkaar gebracht. In het Minnesota-model worden de Twaalf Stappen geïntegreerd met uiteenlopende vormen van psychotherapie. Dat wordt uniek en innovatief genoemd, maar het is oude wijn in nieuwe zakken. En kwalijk. Verslaafden wordt niet voorgehouden wat verslaving werkelijk behelst (onthoudingsverschijnselen), en evenmin dat opnieuw gaan gebruiken na enige tijd abstinentie gewoon voortkomt uit de lust opnieuw te gebruiken. In plaats daarvan heeft men het over ziekte en wordt cliënten ‘spiritualiteit’ als remedie verkocht. De tekst van de Twaalf Stappen is een gebed, God wordt in vijf stappen aangehaald, ‘hogere macht’ in een, en de laatste spreekt over een spiritueel ontwaken. Gebedsgenezing wordt ingezet tegen neurofysiologie.

In de V.S. is door verlichte rechters geoordeeld dat dronken automobilisten en criminele alcoholisten niet mogen worden veroordeeld tot het bijwonen van A.A.-bijeenkomsten, omdat dit in strijd is met de vrijheid van religie. De Nederlandse Minnesotaklinieken (van Jellinek in Amsterdam en van Brijder Verslavingszorg in Den Haag) houden de schijn van religieuze neutraliteit op, maar als je een god nodig hebt om te stoppen met alcohol- of druggebruik, of met overmatig neuken, dan kun je natuurlijk net zo goed naar christelijk afkickcentrum De Hoop.

Mensen kunnen allerlei redenen hebben om drugs te gebruiken, ook een gebrek aan zingeving. Maar druggebruik is niet hetzelfde als drugverslaving. Drugverslaving komt niet voort uit een gebrek aan spiritualiteit, het is een vervelend verschijnsel bij het gebruik van middelen zoals alcohol en heroïne. De verslaafde wordt ingeprent dat hij machteloos staat tegenover onthoudingsverschijnselen en tegenover trek in alcohol, een drug of seks, om hem rijp te maken voor overgave aan een ‘hogere macht’. Dat is geen therapie maar leugen en bekeringsdrift.

Alf Berendse is meer vergeten over drugs en druggebruik dan de meeste ‘deskundigen’ weten.

Alf Berendse, 10.07.2010 @ 12:28

[Home]
 

19 Reacties

op 10 07 2010 at 12:48 schreef Luuk:

Ah, amateur-psychologen. Altijd interessant, maar nooit productief. Lijkt vooral een gefrustreerd anti-religie stukje.
Alf, je geeft geen argumenten, alleen een alternatief inzicht (maar niet onderbouwd). Je negeert de wetenschap, dat is ronduit kwalijk.
Ik raad je een kijkje op http://www.apa.org aan

Addiction is a condition in which the body must have a drug to avoid physical and psychological withdrawal symptoms. Addiction’s first stage is dependence, during which the search for a drug dominates an individual’s life. An addict eventually develops tolerance, which forces the person to consume larger and larger doses of the drug to get the same effect.

op 10 07 2010 at 13:00 schreef herman van der helm:

Mooi stuk Alf. Hierin zie je weer duidelijk dat mensen als ze willen hun leven zelf ter hand kunnen nemen.
Dat het vlees zwak is, veroorzaak ik gewoon zelf.

op 10 07 2010 at 13:20 schreef Pandy:

Je artikel doet me denken aan deze South Park-aflevering: http://www.southpark.nl/episodes/914/?autoplay=false

op 10 07 2010 at 17:33 schreef leon:

Vergeet poets anonymous niet.
(Rudy Kousbroek)

op 10 07 2010 at 17:56 schreef MNb (M.Nieuweboer):

Wel, Luuk, volgens mij is onthoudingssyndroom een accurate vertaling van physical and psychological withdrawal symptoms. Alf stelt niets meer en niets minder, zij het met een teveel aan woorden, dat de enige manier om van een verslaving af te komen is het onthoudingssyndroom te doorstaan. Dat lijkt me een correcte, zij het onvolledige vaststelling.
Ik zal nooit vergeten hoe mijn ex van het roken afkwam. Een vroege zondagavond in Paramaribo, het stortregende en haar sigaretten waren op. Ze wilde mij naar de winkel sturen. Ik weigerde. Zij antwoordde dat ze dan zou stoppen. Sindsdien heeft ze nauwelijs een sigaret meer aangeraakt.
Wat Alf vergeet is dat ex-verslaafden – dat is de correcte term – een aantoonbaar veel hoger risico lopen hun oude verslaving weer op te pakken.

op 10 07 2010 at 18:17 schreef vander F:

Je wordt door middelen ook geconditioneerd,
een alcoholist die reeds 20 jaar geen druppel meer dronk kreeg ‘ineens’ een ontzettende zin in bier zuipen.
Meneer stond er zelf van te kijken, hij had gewoon met wat familie een bootje gehuurd om te gaan varen op een meer.
Totdat hij zich herinnerde dat hij in z’n zuiptijd vaak ging vissen met bootje, hengel en een krat bier.

Ik ook zo’n verhaal van een ex coke junk,
liep over straat en kreeg me ineens zin in coke,
was iemand de ramen aan het wassen met ammoniak,
de geur van ammoniak was voldoende om het lichaam weer in de coke stand-by-modus te krijgen.

Ze zijn van hun respectievelijke doopjes afgebleven, maar het deed ze des te meer beseffen hoe diep een verslaving zit en dat je er nooit meer vanaf komt.
Zo maar een biertje of een snuifje zit er bij deze heren niet meer in.
In die zin, eens verslaafd, altijd verslaafd.

op 10 07 2010 at 18:32 schreef vander F:

Je hebt ook religieuze clean types,
die het liefst alles verbieden dmv ridicule zedenwetten.
Zo vond de huisarts van m’n tante Mien het nodig haar te adviseren om te stoppen met roken.
Omdat het ongezond zou zijn.
Wat het op zich ook is, het kan je gezondheid flink aantasten.
Tante donderde bijna lachend van de stoel af,
zij is een kerngezonde 85-jarige (toen) dame sinds haar 18’e rookt, slof in de week, sigaretten zonder filter.
Zij adviseerde haar veel jonge huisarts nog eens met dat verhaal aan te komen als hij zelf een kerngezonde 85-jarige zou zijn.

Afijn, verslaving is geen ‘verstoring van de Wil’ of zo.
Wat is dat dan, ‘de Wil’?
waar zit m’n Wil, hoe zwaar is t’ie dan of heeft de Wil een kleurtje?
Kunnen we ons bevrijden van de Wil,
zijn we dan willoos,
of kunnen we de Wil sterken, kwijtraken, tijdelijk even langs de weg zetten?

In die zin maakt Alf zich schuldig aan datgene waar hij zich tegen afzet,
metafysisch geleuter.

op 10 07 2010 at 23:08 schreef André Richard:

Alf, zo langzamerhand wordt ik echt erg nieuwsgierig naar je mening over autisme, Asperger en Gilles de la Tourette…

op 11 07 2010 at 01:06 schreef Prof. Drs. G.B.J. VanFrikschoten:

Waar Alf me iets te gemakkelijk overheen stapt is de ingesleten gewoonte van een verslaafde aan rook, drank of wat dan ook. Onthoudingsverschijnselen stellen niks voor inderdaad maar het compleet opnieuw aanmeten van een ander patroon des te meer. En daar kom je wel op het vlak van de psychologie terecht. En hoe die moderne psychologie tegenwoordig in elkaar steekt is vers twee.

op 11 07 2010 at 02:03 schreef Rena:

probeer eens te leven met een alcoholist…ziek

op 11 07 2010 at 09:02 schreef Smeets:

Rena,

Ik heb nooit drank in huis. Ik ben daar 10 jaar geleden mee begonnen. Het is opvallend hoeveel mensen er dan ook nooit meer op bezoek komen. Heeeeeerlijk..
Iedereen heeft het altijd over de comazuipende jeugd, maar ik denk dat het sluipende alcoholisme van iedere avond “gezellig” een paar glaasjes wijn drinken door ouderen een veel gevaarlijker vorm van alcoholisme is.
Alcoholisten zijn meesters in rechtvaardigingen en ontkenningen. Er is altijd wel een reden om te zuipen. .

op 11 07 2010 at 14:42 schreef Benech:

Smeets: op de plant he?

op 11 07 2010 at 19:06 schreef vander F:

Nog eens herlezen,
meneer Berendse heeft zelf ook een diep religieus stuk geschreven.

op 11 07 2010 at 23:58 schreef Smeets:

Benech,

Nou, nee.
Daar slaap ik een week van. Ik heb mijn excessen om de grens van het lichamelijke op te zoeken. Puur voor de gekte en de spanning. Daarna weet ik ook altijd weer waarom ik drugsgebruik niet wil.
Eigenlijk ben ik meer een comagebruiker.

op 12 07 2010 at 12:13 schreef Peter Dijkema:

Krek! Het gaat om trek in crack – of alcohol.

Volgens de sociaal-geneeskundigen zijn er vier categorien drinkers … allen wachtend voor fase vier… de goot! … ik drink al jaren in de derde divisie … maar heb m’n huisje en zonnig tuintje ;)

Zonnig tuintje met vijf prachtige plantjes – vol krachtige kruidjes – hoop ik :)

op 12 07 2010 at 15:23 schreef Dr. Oetker:

Het stuk van Alf had door Theodore Dalrymple geschreven kunnen zijn. En echte verslaving is een ziekte, punt.

op 21 07 2010 at 15:40 schreef Ad Meeuwsen:

Kwalijk dat je heel veel (wetenschappelijk)onderzoek negeert, ook kwalijk dat het Minnesota model als een religieus sprookje afgedaan wordt zelfs sektarisch door je wordt genoemd, het blijkt inmiddels al heel veel jaren te werken en mensen op het goede spoor te krijgen en te houden.
De beroemde vijf stappen zijn hier zeker debet aan, een motiverend woord zou menselijker zijn. een hogere macht hoeft niet een of de God te zijn vinden we op deze wereld, jammer dat je dit niet hebt ingezien. Zou dit model van vijf stappen niet iets voor jou zijn? Oorzaak en gevolg zouden wel eens een reactie kunnen zijn. Hoewel ik geen AA- ganger ben, COMPLIMENTEN voor het Minnesoptamodel !

op 09 11 2011 at 14:41 schreef Ali ´t Hert:

Jehova´s getuigen hanteren dezelfde soort psychologie als De Minnesota Jelly-red-necks

op 02 04 2016 at 07:41 schreef Daniël:

Leuk, hoe je als totale leek denkt verslavingen uit te kunnen leggen. Duidelijk eheel geen neurologische literatuur erover gelezen. Jammer, begint een beetje populistisch te woorden je tekstjes..

Nieuwe reactie
Naam:
E-mail:
Homepage:
  Afbeelding invoegen
 

 


Home

Archief

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

MEEST GELEZEN IN APRIL

O De annihilatie van Sidney Smeets

O IJdele Schurken

O Waarom zit Dion Graus niet in de gevangenis?

O Waarom wokies moeten worden bestreden met alles wat we hebben

O Wees niet zo’n empathieloze lul, medemenselijkheid is in ons eigen belang

O Kritiek is mooi, zolang je maar wel je bek houdt

O Sidney en Sibren zijn allebei domme, domme jongens geweest

O De journalistiek heeft meer Talitha Muusses nodig

O YouPorn

O Nederland wordt geen beter land als Rutte maar weg is

 

MEEST GELEZEN EVER

O YouPorn

O Hoi, Jesse Klaver, ik heb geen zin om te boeten voor jouw papatijd

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Ik word vervolgd wegens belediging van een seriebelediger

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O Ga je nu Wierd Duk ontslaan, Telegraaf?

O Ik ga naar Japan verhuizen

O Hoi, Onderwijsraad, zit de mensen eens niet zo in hun nek te hijgen!

O Kappen met je hypocriete gejank, landgenoten, je racisme schijnt door

O Lekker hitsen tegen migranten met Wierd Duk en Lucas Hartong

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Frontaal Naakt dient een publiek belang” (mr. P.L.C.M. Ficq, politierechter)

“Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.” (Hafid Bouazza).

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“Literaire Spartacus” (André Holterman)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

네덜란드 매체 프론탈 나크트(Frontaal Naakt)에 따르면, 네덜란드 라 (MT News)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.” (Lousewies van der Laan)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

 

(Advertentie)
 

 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

RSS RSS