Beschaving

Prediker

Illustratie: Gerda Wegener

“Tofik Dibi verkwanselt het DNA van Nederland aan sjeik Fawaz” aldus salafismewatcher Carel Brendel. Wat is er aan de hand? Fawaz,  de website Al-Yaqeen, en IslaamTV zijn er in geslaagd een spotprent van Mohammed als rotonde-hond van deze webpagina van het Algemeen Dagblad weg te krijgen. Gewoon, door het beleefd, maar in alle ernst te vragen.

Dat schijnt nieuws te zijn, als we De Pers, Elsevier en GeenStijl mogen geloven. Moslims en spotprenten, altijd goed voor een explosieve situatie, nietwaar? Behalve dan dat de wraak der muzelmannen in dit geval uit niet meer bestond dan een e-mailbombardement.

Wie het gekrakeel van islamofoob krabbelend Nederland beluisterde, zou echter bijna denken dat Fawaz Jneid persoonlijk een paardenkop in de bedstee van de hoofdredacteur van het AD had gelegd. “Laffe internetredactie Algemeen Dagblad (…) zwicht voor een paar boze mailtjes”, aldus de Dagelijkse Standaard. “Geboorte ‘islamzedenpolitie’”, zegt Hoei-Boei. En als we Carel Brendel moeten geloven, wordt Nederland terwijl u dit leest uitgeleverd aan de grillen van de islamitische puriteinen.

Salafismekenner dr. Martijn de Koning heeft het derhalve bij het rechte eind als hij concludeert dat het plaatsen van deze cartoon eigenlijk maar één doel heeft, namelijk de moslims “een lesje leren wie er in dit land de baas is.” Of zoals een reaguurder hier het fijnzinnig uitdrukte: “Bek houden en eelt kweken.”

Brendel, die er van overtuigd is dat de salafisten niet alleen een vijandige overname van Nederland beramen, maar eveneens gerede kans maken die op termijn succesvol uit te voeren, schuwt niet De Koning te criminaliseren vanwege zijn opinies. Hij hoopt maar dat de door islamofoob rechts gewraakte wetenschapper niet op het aankomende onderzoek naar sjariawetgeving in Nederland gezet wordt, “want dan kun je net zo goed Willem Holleeder onderzoek laten doen naar de georganiseerde misdaad.”

Een beetje antropoloog spreekt zelfs met genegenheid over de stam bloeddorstige kannibalen die hij bestudeert; maar laat niemand het wagen diezelfde affectie jegens vrome moslims ten toon te spreiden. Je wordt acuut vergeleken met een koelbloedige misdadiger.

Het is Brendels geijkte tactiek teneinde al wie het opneemt voor moslims te diskwalificeren: suggereren dat ze useful idiots zijn voor de vijfde kolonne, als ze er al niet onder één hoedje mee spelen. Eén voor één gaat hij hen af met oude, reeds lang uitgekauwde verwijten: van De Koning via Maurits Berger tot Tofik Dibi. Op hun argumenten gaat Brendel uiteraard niet in, en zijn hoofdzakelijk argument tegen hen is dat ze zich laten citeren door IslamTV of Al-Yaqeen met een negatief oordeel over de herpublicatie van een tekening van een hond met het hoofd van Mohammed. Niet eens zozeer omdat ze de vrijheid van de publicatie ervan ter discussie stellen – Tofik Dibi doet dat in zijn reactie duidelijk niet – wel de noodzaak om moslims met zo’n kinderachtig tekeningetje te grieven.

Maar in de wereld van Brendel ben je ofwel voor de Westerse beschaving met haar vrijheden, ofwel voor de islamitische orthodoxie met haar taboes. Een wereld verdeeld in wit en zwart; medestanders en tegenstanders; goeden en bozen. En als een moderne Joseph McCarthy zet hij eenieder in de beklaagdenbank die het waagt zich uit te spreken ten behoeve van vertegenwoordigers van het hedendaagse ‘Rode Gevaar’.

Eerder al nam hij journaliste Hassnae Bouazza op de korrel omdat ze in Vrij Nederland meldde dat Yoesoef al-Qaradawi op zijn website verzoenende taal had gesproken over Joden, na een bezoek van Neturei Karta. Voor Brendel was het genoeg Bouazza verdacht te maken. Wist ze dan niet dat de bejaarde geestelijke luidkeels had verkondigd desnoods vanuit een rolstoel Joodse Israëli’s om te willen leggen? Dat al-Qaradawi zijn uitlating deed op het hoogtepunt van de Israëlische aanval op de burgerbevolking van Gaza – waarbij volgens Amnesty International zo’n 240 politieagenten en 700 burgers, waaronder 300 kinderen omkwamen – vertelde Brendel er uiteraard niet bij.

Nu heeft Tofik Dibi de wrevel van Brendel weten te wekken met zijn observaties. Dibi:

“Ik kan me heel goed voorstellen dat dit soort cartoons gelovigen in de kern van hun geloofsovertuiging treffen. Zeker in een klimaat waarin het lijkt alsof het kwetsen van moslims een doel op zich is geworden. (…)”

Voor Brendel staat dit gelijk aan het verkwanselen van de cultuurwaarden van Nederland.

“Dibi schrijft graag open brieven. Zo bepleitte hij in november een andere richting in het islamdebat, want er doemden ‘prachtige vergezichten op in onze multiculturele samenleving’.

“De mooiste ontdekking van het integratiedebat is de (her) ontdekking van het DNA van Nederland: vrijheid van meningsuiting, recht op zelfbeschikking, non-discriminatie, gelijkheid van man en vrouw en scheiding van kerk en staat. Wij dragen de erfelijke informatie in dit DNA vol trots.”

Dibi is kort van geheugen of uiterst wendbaar of allebei. Nu huilt hij mee met Fawaz en verkondigt dat kwetsen van moslims een doel is geworden. En zo verkwanselt Dibi het DNA van Nederland aan een religieuze fanaat, die de bijl wil zetten in alle DNA-waarden die door Dibi zelf vier maanden geleden nog zo hoog zijn geprezen.”

Brendel moet echter toch eens uitleggen hoe eenvoudige beleefdheid – toegeven aan het klemmende verzoek om van kinderachtige beledigingen verschoond te blijven – op gespannen voet staat met de kernwaarden van onze beschaving. Zelfs als dat verzoek komt van een stelletje intolerante dogmatici.

Hans Teeuwen stelt dat geloof bespot dient te worden, omdat geloof macht heeft. Maar de Nederlandse salafisten hebben net zo veel of weinig macht als dominees en ouderlingen in de zwartekousenkerk. Eén belletje van Justitie en Fawaz Jneid maant zijn gemeenschap bij het vrijdaggebed dat ze zich koest moeten houden. En de rest van de Marokkaanse goegemeente pruimt Fawaz en zijn fatwa’s niet.

Hirsi Ali op haar beurt meent dat het recht bestaat om te kwetsen. Maar ook het recht om te kwetsen heeft grenzen, zowel juridisch als moreel. Je hebt bijvoorbeeld niet het recht om kerkgangers te bespotten door hen te trakteren op de aanblik van je blote billen. En zou er het morele recht zijn om het wel te doen, dan bestaat er tevens het morele recht om je kont de halve straat door te schoppen.

Ik zie daarom niet in waarom moslims, hoe intolerant en dogmatisch sommigen van hen ook mogen zijn, niet het recht zouden hebben te proberen een redactie met e-mails ertoe te bewegen een prent weg te halen die ze grievend achten. Sterker nog, zelfs al ze dat met juridische procedures zouden willen bewerkstelligen, staat hen dat vrij. Er zit een wereld van verschil tussen een advocaat op iemand afsturen of een moordcommando, maar die nuance lijkt Brendel & co. te ontgaan.

Lars Vilks wilde met zijn tekeningen de politieke correctheid in de Zweedse kunstwereld aan de kaak stellen. Het wereldje heeft volgens Vilks de mond vol van kritiek op de VS en Israël, maar weigert tegelijkertijd angstvallig islamitische waarden ter discussie te stellen. Zijn punt is valide, al zie ik niet in wat Mohammed met een rotonde-hond te maken heeft; of zijn polemische  krabbels met kunst.

Zijn prenten werden geweigerd voor een tentoonstelling. Kranten pikten het nieuws op, wat niet vreemd is gezien de Deense cartooncrisis het jaar ervoor. Ze drukten de beledigende tekeningen af, wederom toen hij met de dood bedreigd werd, en nogmaals toen een concrete samenzwering tegen zijn leven werd onthuld. En dat valt ook allemaal te billijken: het valt voor het publiek immers moeilijk te beoordelen wat er zo grievend is aan bepaalde tekeningen als men niet in staat wordt gesteld ze met eigen ogen te zien. Er is echter geen journalistieke noodzaak dat tot in het oneindige te herhalen. Iedereen die de prenten wil zien, kan ze met een eenvoudige Google-zoekopdracht achterhalen. De redactie van het Algemeen Dagblad is dat kennelijk met me eens.

De enige reden om de prenten nu dan alsnog in stelling te brengen, is om Fawaz Jneid en z’n salafisten dwars te zitten, moslims te pesten, of zoals Martijn de Koning het stelt: hen een lesje te leren wie er in dit land de baas is. Alsof dat ook maar een moment ter discussie staat.

Islamcritici werpen zich graag op als de hoeders van de Westerse beschaving. Beschaving houdt echter ook het onderscheidingsvermogen in wanneer zaken wel en wanneer niet op de spits te drijven, en de elegantie om dodelijke kritiek toe te brengen met gratie. Wellicht kan de Westerse wereld uitgerekend op dat punt nog het een en ander opsteken van de islamitische cultuur.

Prediker (oogst van 1976) is benieuwd of onze vaderlandse voorvechters voor de vrijheid van meningsuiting ook in het krijt zullen treden nu foto’s van Palestijnse olijfplukkers onder Israëlisch vuur uit publieke expositieruimten geweerd worden.