Fuck de democratie!

Joost Tel

Een allochtoon mag natuurlijk niet “Fuck de koning!” roepen in Nederland. Onze koning, zijn vrouw en zijn troonopvolgster mogen immers volgens de wet niet beledigd worden. Wel toegestaan zou zijn geweest “Fuck Alexia en Ariane!”

Hans Teeuwen mag het koningshuis natuurlijk wel beledigen. Hans zegt het alleen voor een selecte groep mensen die kaartjes voor zijn show hebben gekocht en dus weten wat ze kunnen verwachten. Daarom staan die sketches op YouTube. Van Hans weten we dat hij het niet echt meent. Bij hem is het geen serieuze stelling of mening, maar satire. Zijn discussie met de Meiden van Halal, zijn optreden tijdens het Festival van het Vrije Woord, zijn videoclips na de Charlie Hebdo-aanslagen, zijn speech ter herdenking van Theo van Gogh: Hans meent er niks van.

Het lijkt soms zo verwarrend wat wel en niet mag in ons land. Dat ligt niet aan de regels en de jurisprudentie, die zijn over het algemeen best helder. Het ligt aan de onlogica ervan. Dat krijg je in een democratie. Dan telt uiteindelijk de onderbuik harder mee dan het verstand.

Europese regels

Dat iets een bewijsbare leugen is, maakt het roepen ervan nog niet verboden. Het is wel verboden om te beweren dat de Holocaust nooit heeft bestaan. Ook is het verboden om te publiceren dat sigaretten gezond zijn. En het is minister Schippers zowaar gelukt om te verbieden dat homeopathische luchtdruppeltjes hun weerlegde werking mogen claimen.

Maar de mate van leugen van deze drie waren niet doorslaggevend voor het verbod. Het werd verboden omdat er een democratische meerderheid voor te vinden was in Nederland. Het bijbelse scheppingsverhaal is nog veel harder ontkracht, maar dat mag toch nog steeds op scholen worden onderwezen. In de Europese regels, die zorgen dat je nu ook dingen moet kunnen zeggen die ‘shock, offend or disturb‘ (dat mocht van de Nederlandse wet eerst niet) staat wel weer een verbod op alles wat ‘de goede zeden’ aantast, zonder enige uitleg wat dat in fucksnaam inhoudt. Er gaan stemmen op om genetisch gemanipuleerde gewassen te verbieden terwijl de aannemelijkheid van hun gevaar flinterdun is. Het is wat wij via onze vertegenwoordigers in meerderheid willen, wat gebeurt. Niet wat logisch of goed is.

Zwartjes

Er zijn meer verwarrende factoren voor het invoelen wat wel en niet gezegd en gedaan mag worden. Stel je voor dat je grapspottend een koran op de wc hangt, en dat net op dat moment een van je vrienden binnenkomt. Zou je je schamen? Zou dat hetzelfde voelen als wanneer je er net een bijbel zou ophangen? En een boek van de Scientology Church? Het lijkt precies hetzelfde, maar volgens mij voelt het anders.

Iemand zei schijnbaar goedbedoeld “zwartjes” op tv. Voelt dat even goedbedoeld als “Mexicaantjes”, “Rusjes” of “Japannertjes”? Hoe klinkt “nonnetjes”? Of “rolstoelertjes”? Maakt het nog uit wie het zegt en waar? Ja hè? Dat het ons vrij staat om in een publieke ruimte te zeggen dat we een bepaalde jonge meid een hoer vinden of een preutse trut, wil nog niet zeggen dat dat ook moet kunnen op Facebook of op haar begrafenis.

Discriminatie

Een derde verwarrende factor bij de vraag wat wel en niet gezegd mag worden, zijn sommige belangengroepen, die ruis op de lijn gooien. Bijvoorbeeld door hun partij, die van veel mensen de vrijheid wil beperken, partij voor de vrijheid te noemen. Of door Zwarte Piet discriminerend te noemen.

Dat veel mensen die op een 19e-eeuwse slaaf lijkende figuur afschuwelijk vinden, staat buiten kijf, maar discriminatie is het niet. Het is discriminatie als je op basis van één kenmerk ten onrechte andere kenmerken veronderstelt en daar op acteert. Bijvoorbeeld door geen donkere mensen uit te nodigen voor een sollicitatiegesprek, door alleen hetero’s te accepteren als docent of door bij voorkeur te winkelen in winkels van mensen met jouw eigen achtergrond.

Veel soorten discriminatie zijn in de wet overigens expliciet toegestaan – zo mag je veronderstellen dat vrouwen minder goed in sport zijn dan mannen en op grond daarvan gescheiden competities maken. Ook op dit punt is de wet behoorlijk helder – helder maar dus niet logisch; want democratisch en niet technocratisch tot stand gekomen. Het gaat niet om logica en bewijs, het gaat om vooroordelen.

Racistisch woord

De meeste mensen zijn simpel. Die lachen als een clown struikelt, als een mop niets leuks maar wel een vies of racistisch woord bevat. Die willen helemaal niet weten wat de achterliggende mening is van een grove beledigende cartoon; zolang het henzelf niet beledigt, lachen ze zich een breuk om het schokeffect dat het op anderen zal hebben. Die mensen willen graag het recht behouden om zo leedvermakelijk te kunnen lachen. Die willen geen vrijheid van meningsuiting, die willen vrijheid van onderbuikschudden. Politici moeten dat dan maar in een juridisch jasje gieten.

En zo komt het dat de ChristenUnie en het CDA ineens een verbod willen op politieke partijen die een gevaar vormen voor de democratie. Omdat islamieten de sharia willen, omdat de PVV tornt aan de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van onderwijs. Omdat een eventuele pedopartij de leeftijdsgrens voor vrijwillige seks naar beneden wil. En die wensen zijn, vindt vooral de CU, ondemocratisch. Alleen wat betreft de sharia hebben ze misschien een beetje gelijk.

Algemeen kiesrecht

Nederland kent sinds 1848 een democratie, maar pas vanaf 1917 mogen álle mannen stemmen en kort daarna ook alle vrouwen. Daarvoor was er censuskiesrecht – je mocht stemmen als je man was, ouder dan 23 (later 25), en voldoende belasting betaalde. Da’s ook een vorm van democratie. Het waren juist de katholieke en protestante voorlopers van CU en CDA die zich het langst tegen algemeen mannen- en vooral vrouwenkiesrecht bleven verzetten. Uitsluitend in ruil voor staatssubsidie aan het bijzonder onderwijs gingen ze overstag. Zie daar het werkelijke verband tussen democratie en vrijheid van onderwijs.

Blijkbaar zijn ze nu zo tevreden met onze huidige variant van democratie dat die heilig moet worden verklaard. Alle geslachten, rassen en geaardheden mogen nu stemmen. Geestelijk gehandicapt of dement is prima, maar niet onder de 18 (pas in 1972 zo ver omlaag gebracht) en sommige gevangenen mogen ook niet stemmen. Zo moet het blijven volgens de christenen, die er dan ook om bekend staan dat ze graag vasthouden aan standpunten die ze niet helemaal bevatten.

Afbraak van de democratie

Ik ben benieuwd: moet er dan ook een verbod komen op partijen die een districtenstelsel willen invoeren, partijen die minderjarigen stemrecht willen geven, partijen die vrouwen weer willen uitsluiten van stemrecht, partijen die referenda willen invoeren of gekozen burgemeesters? Die tasten immers, zuiver genomen, de huidige democratie harder aan dan de voorbeelden die CU zelf noemde.

Het ironische aan democratie is dat die in principe de mogelijkheid biedt om zichzelf via een meerderheid van stemmen helemaal uit te schakelen. Maar nog ironischer is dat dit komende wetsvoorstel van de christenen, bedoeld om deze potentiële afbraak van democratie te voorkomen, zelf een afbraak van die democratie is. Doordat het de weg naar een van de vele andere varianten afsnijdt.

Daarom: fuck de democratie! Daar beledig ik toch niemand mee, hoop ik?

Joost Tel, ooit uitgestudeerd econometrist, is schrijver, liedjesmaker, programmeur en IT-manager die door omstandigheden nogal wat tijd over heeft om na te denken over de onzin van het bestaan. Hij won ooit de finale van Rad van Fortuin en een eervolle vermelding in Battus’ Opperlans woordenboek. U kunt hem volgen op Twitter.