Gek
Willem de Zwijger
Eind november stelden twee Noorse psychiaters vast dat Anders Breivik aan ‘paranoïde schizofrenie’ lijdt. Deze bevinding werd, in zekere zin, gevolgd door een beoordelingscommissie die aangaf ‘geen aanleiding tot opmerkingen’ te hebben.
Als de rechtbank deze opvattingen zou volgen, zou Breivik in een inrichting worden opgenomen, en niet berecht. Dat dat gebeurt, staat nog niet vast: er zijn, ook in Noorwegen, nogal wat vragen over de beoordeling van Breivik’s geestesgesteldheid. Rechtbank en aanklagers beraden zich nu over de situatie, onder meer over de vraag of er reden is tot een nieuw onderzoek.
Breivik bereidde zijn daden jarenlang en zeer planmatig voor, en schreef over die periode een heel uitgebreid manifest, dat ik de dag na de aanslag las en niet de indruk wekte afkomstig te zijn van een psychisch gestoord brein. De voorzitter van die beoordelingscommissie destijds over die mogelijkheid:
‘In July, Dr. Rygnestad said that a psychotic person typically struggles to perform even simple tasks like driving a car, and that the meticulous planning and skills required for Mr. Breivik’s attacks spoke against psychosis.‘
Na het advies van de twee psychiaters in november antwoordde hij op vragen naar die opvatting:
‘On Tuesday, Dr. Rygnestad told AP that his earlier comments were based on “secondary information” and that a person’s mental state can only be determined through in-depth analysis. He said he had not read the full report yet. But he maintained his assertion that psychotic people typically aren’t able to carry out complex tasks that require intricate planning. “Usually not. Then again, unusual things also happen,” he said.‘
Dat rapport is overigens niet openbaar, maar inmiddels lekte wel een samenvatting uit, in het Noors – zie hier voor een Engelstalige bespreking daarvan.
Die samenvatting is niet bijzonder overtuigend. Tuurlijk, Breiviks bedrijfje was failliet gegaan (naar eigen zeggen had hij er nog wel aardig wat geld aan overgehouden, maar minder dan gepland), hij had een moeizame verhouding met zijn moeder (dan weer te close, dan weer teruggetrokken), hij kijkt wat raar en knippert weinig met zijn ogen. Maar de hoofdzaak is dat hij van mening is dat zijn vaderland bedreigd wordt door islamisering, er mogelijk een derde wereldoorlog op komst is en dat een deel van zijn landgenoten – het linkse deel, namelijk – meewerkt aan het verraad dat daar toe zal leiden. Daarnaast meent hij zelf voorbestemd te zijn in verzet te komen, heeft het over een Orde van Tempeliers en wil streven naar etnische zuiverheid.
Het geval-Breivik kan op twee manieren verkeerd worden afgedaan. Eén, ‘niks moeilijke jeugd gehad, opsluiten die man’. Twee, ‘wie er een dergelijk vreemd wereldbeeld heeft, moet wel geestesziek zijn’.
Breiviks opvattingen, die de psychiaters zo wonderlijk voorkomen, zijn één op één afkomstig van Robert Spencer, Pamela Geller, Bat Ye’or, Fjordman en de weblog Gates of Vienna, en vallen naadloos samen met die van PVV-ideoloog Martin Bosma. Het is een bizarre ideologie, maar niet op voorhand geestesziek. De megalomane ideeën zijn eigen rol in het verzet tegen ‘islamisering’ zijn vreemd, maar zijn ze wezenlijk anders dan die van Radovan Karadzic die de christelijke Serven wilde redden uit de klauwen van moslims, of die van Osama, die de moslims wilde bevrijden van de kruisvaarders?
Het komt mij voor dat een strak psychiatrische, dus medische beoordeling aan moet tonen dat Breivik ‘paranoïde schizofreen’ was en dus volledig ontoerekeningsvatbaar gedurende een groot aantal jaren, en dat zonder er zijn ideologie bij te halen. Anders dreigt zijn politieke inspiratie psychiatrisch te worden wegverklaard, dat zou de slachtoffers onrecht doen en zijn geestverwanten te makkelijk te laten wegkomen.
Willem de Zwijger is ‘de stem van politiek incorrect links’. Geen idee of hij nog steeds in die poenige SUV rijdt.
RSS