Frontaal
Naakt
26 september 2010

Gij zult niet drinken

Bernard Koekoek


Foto: Adeline Keil

Van de week in Trouw een akkefietje tussen het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid en wijnschrijver Harold Hamersma. Voor degene die het artikel niet heeft gelezen, de korte samenvatting is dat de anti-alcohol lobby een poging doet om Harold H. te vereenzelvigen met duivel omdat hij stelt dat twee à drie glazen wijn per dag niet dodelijk zijn.

Even een kenschets van het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid, een organisatie die beter bekend is onder de afkorting STAP. Misschien klinkt deze afkorting niet bitter logisch, maar het staat voor STichting AlcoholPreventie. Bij de oorspronkelijke inschrijving in het handelsregister bleek de naam Club Geheelonthouders reeds bezet. “Alcoholbeleid”, gepropageerd door dit instituut, riekt dan ook meer naar totale drooglegging.

Nu heb ik al eerder op mijn blog koffie aangeraden als substituut voor alcohol of eender welk verdovend middel, maar er zijn grenzen en STAP overschrijdt die met speels gemak. Het meest ergerlijke aan STAP is hun zelfgenoegzame inslag die zij lijken te ontlenen aan de gedachte op te komen voor de gehele bevolking. Op dat punt slaan ze de plank niet één maar twee keer mis.

Ten eerste ontgaat het mij totaal hoe je “de bevolking” als groep kan dienen door ze dingen te verbieden, ontzeggen et cetera. Een beetje voorlichting her en der is leuk, maar zelfs daar lijkt STAP niet direct te slagen. In het artikel wordt Esther van den Wildenberg, psychologe en werkzaam voor STAP als projectcoördinator, geciteerd, zeggende: “Er wordt nooit een totaalbeeld van alcoholgerelateerde gezondheidsschade gegeven. Dit leidt tot verwarring bij de consument over de werkelijke effecten van alcohol.”

Nou denk ik verdraaide goed te weten wat de werkelijke effecten van alcohol zijn, maar Van den Wildenberg lijkt te redeneren vanuit de aanname dat de consument clueless is en bovendien nog nooit goed gezopen heeft. Ten tweede is de manier van schermen met wetenschappelijke publicaties als de enige en absolute wijsheid, zoals zowel Harold H. en STAP dat doen, redelijk onzinnig. 

Laat ik dat onderbouwen met een redenatie die iedere student in het eerste jaar van een wetenschappelijke opleiding krijgt voorgekauwd: Intuïtief is het een kleine denkstap om te stellen dat frequente alcoholdrinkers zich, gemiddeld als groep, vaker zondigen aan ongezonde zaken, zoals een peuk of een vette hap voor mijn part, dan dat de groep geheelonthouders dit zou doen. Let wel, het gaat om gemiddelden per groep, precies ook dat waar onderzoek zich op richt.

Dit bitter logische feit maakt dat je inderdaad een verband zal vinden tussen alcoholinname en willekeurig welke gezondheidsproblematiek je onderzoekt. Daarmee heb je niet bewezen dat die gezondheidsproblemen door de alcoholinname komen, de twee groepen zijn immers op tal van andere factoren verschillend die stuk voor stuk (of juist in hun combinatie) veroorzaker van de onderzochte problemen kunnen zijn.

Als je alcohol wilt en blijft zien als wortel van alle kwaad, trek je die conclusie natuurlijk wel. Dat is goed nieuws voor één bevolkingsgroep in Nederland, de Moslims. Zolang STAP stevig aan de weg blijft timmeren krijgen ze af en toe wat concurrentie in de race naar de voornaamste volksvijand. Het is de hoogste tijd voor een gedegen wetenschappelijk onderzoek om te achterhalen wat nou precies gevaarlijker is, alcohol of buut’nlanders?

Hamersma en Van den Wildenberg schitterden eerder al gezamelijk in een aflevering van Pauw & Witteman:

Bernard Koekoek is student en bijbeunende journalist. Lees zijn blog (of niet, dat moet u ook eigenlijk helemaal zelf weten).