Joodje spelen

Sam en Moos

“Hun verrotte en onbuigzame halsstarrigheid rechtvaardigt dat [de joden] oneindig en zonder mate of ophouden worden verdrukt, en dat zij sterven in hun ellende zonder iemands medelijden”
– Johannes Calvijn

“…If He was a victim, if this theology was true, then Jesus would have come back from the dead and made the Jews pay for what they did!”
– Glenn Beck

Hij schmiert graag met het jodendom, maar hoe denken Joden eigenlijk over hem? Zelfbenoemd zielenherder Ben Kok kreeg enige bekendheid vanwege zijn mediaoptredens: als pseudodominee nam hij het in verschillende praatprogramma’s op voor Wilders en voor de camera probeerde Kok moslims te overtuigen dat de islam een fascistische ideologie is.

Geen gelegenheid laat deze evangelist onbenut om enerzijds de islam te presenteren als het grote gevaar, en anderzijds zo dicht mogelijk tegen het Jodendom aan te schurken. Regelmatig betuigt hij publiekelijk zijn steun aan de zionistische zaak door met de Israëlische vlag te demonstreren, al dan niet om zich heen gedrapeerd als een gebedsmantel. Ook stelt Kok graag het antisemitisme onder moslims aan de kaak.

Je zou denken dat Joden Ben Kok een toffe gozer vinden, maar niets is minder waar. In Joodse weekbladen en op Joodse weblogs wordt hij nagenoeg doodgezwegen. Waarom is dat?

Ben Kok omschrijft zichzelf als ‘joods-christelijk pastor’, maar dat ‘joods’ bestaat uit een paar ‘joodse’ ingrediënten die hij uit de bijbel heeft geplukt om ze vervolgens door een dikke, evangelisch-fundamentalistische aardappelpuree te roeren. Met echt Jodendom zoals dat door Joden al eeuwen beleefd en gevierd wordt, heeft het niets te maken.

Hoe vaak zou Ben Kok bijvoorbeeld op de sjabbat naar sjoel gaan? Hoe vaak is hij daar opgeroepen om ten overstaan van de gemeenschap de Torah te reciteren (het zgn. lajnen)? Is hij al eens uitgenodigd om bij een familie te komen aanbijten (de eerste maaltijd na een Joodse vastendag)? Heeft hij wel eens een Jahrzeit bijgewoond (de jaarlijkse herinnering aan de overleden naasten)? Herdenkt hij de verwoesting van de Tempel door op tishebov vijfentwintig uur achtereen te vasten en de sjoel te bezoeken?
Nergens geeft Kok er blijk van überhaupt op de hoogte, laat staan vertrouwd te zijn met deze gewoonten. Is dat niet een nogal fundamentele tekortkoming voor iemand die zichzelf expliciet als een joods-christelijk raadsman afficheert?

Kok strooit graag met joodse en joods aandoende termen om zijn eigen joods-doenerij te onderstrepen. Vaak wordt echter al snel duidelijk, dat hij geen idee heeft wat ze precies inhouden binnen het Jodendom. Zo gaat Kok er bijvoorbeeld prat op koosjer te eten:

“Dat is dan tevens de uitleg van het begrip “”joods-christelijk pastor””: mijn vrouw en ik vieren shabbath, eten kosher volgens de Bijbelse lijnen (Leviticus 11 e.d.)…”

Kok grijpt hier nogal mis: met deze bijbelpassage verwijst hij namelijk naar wat joden “treife” noemen. Dit zijn alle dierlijke producten die in Leviticus 11 en Deuteronomium 14 staan beschreven als niet-geoorloofd om te eten, zoals paardenvlees, varkensvlees, schaaldieren, etc. Maar vlees dat wel geoorloofd is, is daarmee niet automatisch koosjer. Net als in de islam het vlees van een rein dier alleen als ‘halal’ geldt indien het ritueel geslacht is, geldt dat ook in het jodendom zo. Ook brood, kaas, frisdrank, snoep, en elk ander product dat fabrieksmatig verwerkt wordt, moet aan zeer strenge eisen voldoen voordat het als koosjer kan gelden. Koks woonplaats kent echter helemaal geen winkels die koosjere producten verkopen. De dichtstbijzijnde winkel vanuit Amersfoort is in Amsterdam. Als Kok pretendeert koosjer te eten, verkoopt hij kletskoek.

Ergens weet de zielenherder dit ook wel. Daarom plakt hij er ook de toevoeging ‘volgens de Bijbelse lijnen’ aan vast. De zelfbenoemde ‘pastor’ heeft blijkbaar niet door dat de term ‘koosjer’ nergens voorkomt in de bijbelgedeelten over onreine dieren. Op de enige drie plaatsen in de bijbel waar het woord wel valt, heeft het niets met voeding te maken.

‘Koosjer’ is zodoende geen bijbelse term voor rein voedsel, maar een joodse term, en zoals gezegd hangen daar allerlei regeltjes aan vast. Kok heeft echter helemaal geen zin om zich aan de joodse spijswetten te houden. Joden dwalen volgens Kok immers: ze erkennen Jezus niet als de beloofde Messias, ontkennen dat God een biologische zoon zou verwekken, en ze verzinnen zelf allemaal zaken om de Torah heen, waar Kok zich niet aan wil houden. Vraag is dan natuurlijk op grond waarvan Ben Kok zich joods-christelijk pastor meent te moeten noemen.

Eén reden waarom Kok graag joodje speelt, is omdat hij daarmee denkt joden gemakkelijker te bekeren tot Jezus Christus, die hij daartoe in een soort potjeshebreeuws heeft omgedoopt tot ‘Yeshua ha Mashiach’. Dit is op zich al potsierlijk, aangezien geen van de hoofdfiguren van het Nieuwe Testament Hebreeuws als omgangstaal gebruikte. In Galilea sprak men Aramees (en Jezus en zijn discipelen dus ook) en de apostel Paulus sprak Grieks, maar Ben Kok gaat heel gekunsteld Hebreeuwse woordjes zitten gebruiken. Nou ja, getranscribeerde woordjes, want écht Hebreeuws beheerst hij niet of nauwelijks.

Maar ‘Yeshua ha Mashiach’ klinkt lekker Joods en christelijke proselieten als Ben Kok denken dat joden blijkbaar zo oppervlakkig zijn dat ze hun levensovertuigingen op de klank af kiezen. Alsof joden niet zouden beseffen dat uitgerekend Jezus “de joden” in Johannes 8:44 aanwrijft “de duivel tot vader” te hebben; dat Openbaring 3:9 hun samenkomsten karakteriseert als een “synagoge des satans”; dat Mattheüs 27:25 de joden zichzelf en hun nageslacht laat vervloeken vanwege de terechtstelling van Jezus; en dat Lucas 20:16 vanwege deze moord het oordeel Gods over de Joden verkondigt. Om over de anti-judaïstische polemieken van Paulus nog maar te zwijgen.

En alsof joden zich niet bewust zijn dat christenen deze anti-joodse sentimenten in het Nieuwe Testament al vanaf de apostolische vaders hebben opgepikt en tweeduizend jaar lang hebben uitgewerkt tot anti-joodse schotschriften en antisemitische wetgeving, lopend vanaf de synode van Elvira, via het verdrijvingsedict na de Reconquista en de vervolging van de marranos, de kruistochten, pogroms en Luthers ‘Von die Jüden und Ihre Lügen’ naar de Neuremberger rassenwetten en de gaskamers van Auschwitz.

Maar ‘joods-christelijk pastor’ Ben Kok meent werkelijk dat hij tweeduizend jaar op de bijbel geënt christelijk antisemitisme kan wegpoetsen uit het bewustzijn van joden, door een paar joodse of joods-klinkende begrippen als ‘Yeshua ha Mashiach’, ‘Yerusahalyim’ en ‘goyim’ van het internet te copy-pasten. Het zou vermakelijk zijn als het niet getuigde van zoveel onwetendheid, neerbuigendheid en pretentie.

Indien Ben Kok respect zou hebben voor Joden, zou hij ze niet trachten te winnen voor zijn ‘joods’-christelijk hutspotje. Jezus is tweeduizend jaar lang een vloek geweest voor het Joodse volk. Daar brengt een ijdele kwast als Ben Kok echt geen verandering in.

Het gelegenheidsduo Sam en Moos vraagt zich af hoelang Ben Kok het vol zou houden echt volgens de bijbel te leven.