Frontaal
Naakt
17 februari 2011

Rechtshulp

Ahu Sahin


Illustratie: Jean-Léon Gérôme

Juristenland is van slag. Afgelopen week maakten verschillende advocaten bekend dat zij de rechtshulp aan cliënten, die de rekening zelf niet kunnen betalen, zullen moeten stoppen als gevolg van de bezuiniging op gesubsidieerde rechtshulp. Volgens staatssecretaris Teeven wordt van die rechtshulp steeds meer (te vaak?) gebruik gemaakt en is het daarom niet meer te financieren.

Van deze rechtshulp wordt onder andere meer gebruik gemaakt omdat het Europese Hof voor de Rechten van de Mens Nederland heeft gedwongen de verdachte in de eerste cruciale fase van een justitieel onderzoek – dus voor het eerste politieverhoor – toegang te geven tot een advocaat. Vroeger – nog niet zo heel lang geleden overigens – konden verhoren worden afgenomen zonder dat de verdachte een advocaat had gesproken.

Pro deo advocaten hebben vanzelfsprekend recht op een redelijke vergoeding. Het inkomen van deze advocaten is echter niet mijn grootste zorg. De gevolgen van deze bezuiniging zullen uiteindelijk door de burger worden gevoeld. Door de burger die rechtshulp nodig heeft omdat de overheid machtsmiddelen inzet.

Nu komt daar nog eens bij dat dit kabinet ook flink gaat bezuinigen op de rechterlijke macht en het voeren van procedures nog duurder wordt. Een ieder die zijn zaak wil voorleggen aan een rechter dient hiervoor griffierechten te betalen (een bedrag aan de rechtbank om de zaak in behandeling te nemen). Straks dienen burgers twintig keer meer aan griffierechten te betalen dan nu het geval is.

De gevolgen van deze bezuinigingsmaatregel zullen tevens worden gevoeld door de gewone man (de kleine onderneming). Dat is onverteerbaar. Zeker als de gewone man wil procederen tegen de overheid. De burger zal bijvoorbeeld niet meer in beroep gaan tegen een besluit van een gemeente omdat de proceskosten niet meer op te brengen zijn. De overheid zal hier op kunnen anticiperen door bezwaren tegen besluiten vrij makkelijk ongegrond te verklaren, omdat de kans, dat de betreffende burger in beroep gaat, niet groot zal zijn.

Iedereen heeft recht op een advocaat en op toegang tot een rechter. Arm en rijk. In een beschaafd land zou de weg naar de rechter nooit mogen worden afgesneden omdat de rechtzoekende dat financieel niet kan opbrengen. Deze bezuinigingen kunnen ertoe leiden dat de burger alleen nog maar ja en amen zegt tegen de overheid. Dat er bezuinigd moet worden in dit land is duidelijk, maar dat mag nooit ten koste gaan van de rechtsstaat.

Ahu Sahin is advocaat en Amsterdams gemeenteraadslid voor D66. Ze is gastdocent Recht aan de IMC Weekendschool, een school voor aanvullend onderwijs voor gemotiveerde jongeren uit achterstandswijken. In alle opzichten een onaards mooie vrouw. Volg haar op Twitter. Bovenstaande tekst is afkomstig van haar website.

Ahu Sahin