Burqaverbod

Ik lees in Trouw dat je het burqaverbod een ‘idiote motie’ vond. Zojuist lees ik bij Maurice de Hond dat drieënzestig procent van de PvdA-stemmers de burqamotie steunt. Ik denk dus dat je je kiezers iets meer aan uitleg verschuldigd bent dan ‘idiote motie’. Meer in het algemeen denk ik dat links op een vreselijke manier de aansluiting met samenleving is kwijtgeraakt waar het gaat om de problematieken rond migratie, de vrijheidslievende samenleving, en de seculiere cultuur.

Met vriendelijke groet,

Opmerkelijk dat op dezelfde dag dat een meerderheid in de Tweede Kamer de boerka wil verbieden, de nieuwe president van Iran westerse muziek wil verbieden. Zijn we echt tot het niveau van Iran afgedaald? Het is een verkeerde motie omdat er nu al allerlei mogelijkheden zijn om de boerka (of andere kleding), waar deze een probleem vormt, te verbieden. Bij de overheid, door een werkgever, door een school, op straat door de burgemeester. En hier en daar zijn dergelijke verboden ook ingesteld. Waar het een probleem is, moet je het aanpakken en dat gebeurt allang. Een algemeen verbod van een kledingstuk is wat de PvdA betreft helemaal niet nodig. Het uitgangspunt moet blijven dat mensen zelf beslissen wat ze dragen; dat hoort bij de vrije levensfeer en de vrijheid van godsdienst en meningsuiting.

Er worden door de voorstanders van dit verbod verschillende argumenten aangevoerd. Veiligheid is een belangrijke. Zoals gezegd, waar de veiligheid serieus in het geding is kan de burgemeester boerka’s en andere gezichtsmaskers verbieden in de Algemene Plaatselijke Verordening. Maar menen we nu oprecht dat onze veiligheid direct in het geding als er een vrouw met een boerka over straat loopt? Het tweede argument is vrouwonvriendelijkheid. Daar ben ik het zonder meer mee eens. Maar kunnen we vrouwonvriendelijk gedrag van mannen afdwingen door een verbod? Natuurlijk niet; die mannen die vrouwen tot boerka dwingen, zullen bij een eventueel verbod hun vrouwen binnen houden. En hoewel ik het ook niet snap zijn er vrouwen die vrijwillig een boerka dragen. Moeten wij deze vrouwen bij wet verbieden vrouwonvriendelijk bezig te zijn? Zoals gezegd, we hebben in ons land prima spelregels op het punt van kleding. Uitgangspunt is maximale persoonlijke vrijheid en waar er een probleem is kunnen regels worden gesteld.

Vriendelijke groet,

bedankt voor je snelle antwoord op mijn vraag naar verheldering van het PvdA-standpunt over de burqa-motie.

Ik wil graag proberen heel kort beargumenteren waarom ik deze kwestie – hoe symbolisch ook – van belang vind. Over mezelf: ik ben een kleine 30 jaar PvdA-lid geweest, van oorsprong jaren-zeventig studentactivist, en heb mijn lidmaatschap boos opgezegd op 23 november 2004, toen links een draai maakte over de motie-van der Laan/Eerdmans tegen het verbod op godslastering. Dat was toen wel een cruciale kwestie en op een cruciaal moment – net nadat een opinieleider vanwege vermeende godslastering door een fundamentalist was vermoord.

We zien dat er bijna ongemerkt een forse liberale, seculiere meerderheid is ontstaan in Nederland, die een aantal centrale waarden draagt: moderniteit, gelijkheid, sexuele emancipatie, vergaande vrijheid van meningsuiting, scheiding van geloof en staat. We zijn, in de woorden van Piet de Rooy, een cultuurnatie. Dat wil zeggen, die kernwaarden vormen de Nederlandse identiteit, en we (die de seculiere meerderheid uitmaken) blijken daarmee nogal normatief mee om te gaan. Dat wil zeggen, in de Nederlandse cultuur vinden we niet dat alles moet kunnen (dat zou een relativistisch standpunt zijn), maar dat heel veel dingen kunnen omdat ze in onze kernwaarden passen. We zijn dus niet tolerant per se, we zijn ook intolerant tegen de intoleranten. Onze kernwaarden spreken niet vanzelf, ze moeten worden verdedigd.
Daarom zijn we voor de Gay Parade, en tegen de burqa. De burqa, en dat is voor mij het centrale argument voor een burqa-verbod, is zo aanstootgevend, zo in strijd met de kernwaarden van onze cultuur, zo’n affront, dat ze niet moet worden toegestaan. Een burqa in Nederland is zeker even erg als een doorkijkbloesje in Mekka.

Het primaire belang van een burqa-verbod is dus niet de draagsters ervan te emanciperen, of ze te beschermen tegen hun mannen, laat staan het veiligheidsargument, maar de weigering dergelijke attributen in het openbaar te moeten aanschouwen, omdat ze een belediging zijn voor de waarden die wij koesteren – ik zou bijna zeggen een belediging voor wat voor ons heilig is.

Dit gevoel leeft breed. zevenenzeventig procent blijkt voor een burqa-verbod, en dat geldt ook voor drieënzestig procent van de PvdA-kiezers, meldde Maurice de Hond dezer dagen. Een meerderheid van kiezers van alle partijen behalve Groen Links, is voor een hoofddoekverbod op scholen en in openbare gebouwen, bleek uit twee peilingen van de afgelopen zomer, en dat terwijl er over het onderwerp nauwelijks publieke discussie is. Met andere woorden, er is nog steeds een grote kloof tussen de officiële politiek van de PvdA (en van de SP) op deze categorie onderwerpen en de opvattingen van de achterban. Dat moet veranderen, om nieuwe verrassingen als Fortuyn en het EU-referendum voor te zijn, en om niet met lege handen te staan als er weer een fundamentalistische aanslag komt. Als er weer een moord of een bomaanslag gebeurt en links heeft ondertussen geen helder perspectief op de Nederlandse kernwaarden ontwikkeld, en op de manier waarop minderheden hierin kunnen worden geïntegreerd, is de toekomst aan Wilders en zijn geestverwanten.

Met vriendelijke groet,