Een meesterzet van Pastors?

Frans Groenendijk

Illustratie: Pieter Hogenbirk

De partij een.nl heeft op de kandidatenlijst voor de komende verkiezingen meneer Hikmat Mahawat Khan op nummer 3 gezet.
Khan is moslim, maar wel een moslim van een heel speciaal merk. Hij vervult een leidende rol in de Lahore Ahmadiyya beweging in Nederland.

Bewust of onbewust kon de plaatsing van Khan wel eens een geniale zet blijken te zijn van Pastors. Of een recept voor LPF-achtige perikelen. We moeten afwachten, maar het is in ieder geval goed om een paar basisfeiten over die speciale islamstroming op een rijtje te zetten. Meneer Kahn heeft in het verleden uitspraken gedaan die de gebruikelijke woordvoerders van en voor moslims in Nederland maar niks vinden. ‘Ze moesten niet zo’n slachtofferrol aannemen’, dat soort teksten.

In mijn ogen en in die van mensen die er meer verstand van hebben is de vermoedelijk gevaarlijkste mohammedaan in west-Europa de heer Tariq Ramadan. Mensen die er minder verstand van hebben, zoals Tony Blair, denken dat deze Ramadan een gematigd moslim is. Dit ondanks het feit dat deze man bijvoorbeeld geen tegenstander is van het stenigen van overspeligen. Deze mensen geven die Ramadan een adviseursfunctie. Een van de meest opmerkelijke uitspraken die ik van Ramadan gelezen heb is zijn verklaring waarom hij van terroristen van Al Qaeda en soortgelijke moordenaars uit naam van allah, niet wilde zeggen dat dat geen moslims zijn: iedereen die van zichzelf zegt dat hij moslim is, behoort in zijn ogen tot de wereldwijde groep van moslims, soms aangeduid als de umma.

Onuitgesproken zit daar dus de gedachte achter dat moslims zelf invulling mogen geven aan hun geloof. Dit is iets dat je ook wel vaker hoort uit en over die kringen. Dat principe is, om het heel eufemistisch te zeggen, niet onomstreden. Sterker nog: het vermoorden van mensen die een eigen invulling geven aan de islam (het koran-boek plus de zogenaamde hadith: lessen uit het leven van de “profeet”) is in de geschiedenis van deze ideologie schering en inslag.

Een van de groepen die daar nogal last van heeft is die Ahmadiyya-groep. Ook wanneer je je maar een klein beetje verdiept in de achtergronden van deze groep, leer je heel veel over de wondere wereld van de islam. Afgelopen week heb ik wat opgezocht over deze stroming.

De Ahmadiyya-groepen (want er zijn ook nog twee smaken) danken hun naam aan meneer Ahmad.
Deze meneer was een rijkeluiszoon die de studie van de islam zeer serieus nam maar ook logisch nadacht en er bepaalde fatsoensnormen op nahield. Hij verdiepte zich niet alleen in Mohammed, zijn boekje en zijn levenswandel, maar ook steeds meer in andere religies en naarmate hij vorderde met zijn studie ging hij ook steeds meer zelf nadenken. Aanvankelijk waren zijn geloofsgenoten enthousiast over de slimme manier waarop hij de islam verdedigde tegenover christenen. Omdat hij logisch nadacht stuitte hij echter op het absurde fenomeen Naskh.

Net als de bijbel en andere “heilige” boeken kent de koran heel wat passages die met elkaar in strijd zijn. Bij de andere boeken is dat niet zo verschrikkelijk want iedereen, ook zij die die boeken als heilig beschouwen (tot en met de katholieke paus!) weet dat die boeken uiteindelijk gewoon door mensen geschreven zijn. De mohammedanen stellen echter dat hun boek door hun god bedacht is en letterlijk doorgegeven is aan hun profeet. Fouten en tegenspraken in het boek betekenen bij hen dus dat allah er zelf een rommeltje van gemaakt heeft. Onaanvaardbaar. Daarom heeft men het begrip Naskh bedacht.

De wikipedia-uitleg (en mijn ervaring is dat deze eerder pro- dan anti-mohammedaans is!) is hier en daar hilarisch:

“Yet despite its dependence on chronology, naskh is in no way a historiographical enterprise: “While it cannot really be doubted that there is an implicit assumption of the chronological-progressive order of the Quran in the naskh texts, it is notable that the discussions themselves do not generally make this point explicit; naskh, be it with regards to wine or direction of prayer, always assumes that the present law is known (that is, no wine and facing Mecca), and the verses which agree with that fact are necessarily the valid ones. Any verses which contradict this are necessarily invalid, and thus can be logically arranged according to a basic notion of ‘progressive revelation.’ The arguments found in the naskh texts are, in short, based on logic not chronology.“

Dus kort samengevat: als twee passages met elkaar in strijd zijn is de latere door of namens Mohammed genoteerde passage de geldige. Dit principe mag je echter ook weer niet rechttoe rechtaan toepassen. Je moet namelijk ook nog kijken naar dat wat nu in de islamitische wetgeving is vastgelegd. Wanneer één bepaalde interpretatie nú wordt gehanteerd is dat “blijkbaar” de goede.

Een pijnlijker formulering van de onwrikbaarheid van de mohammedaanse ideologie is bijna niet mogelijk: in zijn algemeenheid is aanpassing aan nieuwe omstandigheden en inzichten al uit den boze maar door deze kanttekening bij het fenomeen Naskh is dus goedbeschouwd ook vastgelegd dat zelfs teruggaan naar een eerdere interpretatie ook uit den boze is!

Ahmad vond dit blijkbaar te gek. Hij was ook tegenstander van de jihad behalve in de zin van zelfverdediging. Wel beschouwd was de goede man dus gewoon voor hervorming van de islam in liberale richting. Hij begreep echter dat hij met gewone argumenten weinig kans had en in 1889 startte hij dan ook zijn eigen beweging nadat hij verklaard had dat hij zelf ook een soort profeet was (de messias en de mahdi in één). Dat werkte vrij goed. Hij kreeg een flinke aanhang, maar ook flinke tegenstand.

Tot op de dag van vandaag hebben zijn volgelingen te maken met vervolging door de mohammedanen. Het ergste in Pakistan waar zelfs in de wet is opgenomen dat Ahmad-aanhangers geen moslims zijn! Maar ook in Indonesie wordt tegenwoordig weer met geweld tegen hen opgetreden door aanhangers van het geloof van de wrede.

Voor mij is het zeer moelijk te begrijpen dat verstandige mensen in deze tijd en in dit deel van de wereld zichzelf volgeling van Ahmad noemen. Het afwijzen van jihad en naskh vind ik buitengewoon welkome aanpassingen van de mohammedaanse ideologie. Dat hij zichzelf uitriep tot messias en mahdi was misschien wel een heel erg slimme zet van hem. Een zet die de mohammedanen natuurlijk ook woedend maakte en nog maakt.

Een van de akeligste kanten van het hele mohammedanisme is het religieuze imperialisme. Mohammed speelde niet alleen leentje buur in andere idologiën en boeken maar verdraaide ze tot een ondergeschikt element van zijn eigen leer. Omdat de waard zijn gasten vertrouwt zoals hij zelf is, bedacht hij ook nog iets om te voorkomen dat later nog iemand dat zelfde trucje uit zou halen met zíjn leer. Hij noemde zichzelf dus de laatste profeet. Om het nog duidelijker te stellen: meneer was het “zegel” van de profeten. Ahmad noemde zichzelf dus maar de mahdi: dat is een persoon wiens komst door Mohammed was aangekondigd.

Helaas zijn er behoorlijk wat oude uitspraken over die mahdi en in de anti-ahmadiyya strijd sommen de tegenstanders met groot gemak een aantal voorspellingen over die mahdi-figuur op waar Ahmad niet aan voldeed.

Waar ik helemaal geen chocola van kan maken is Ahmads verhaal over Jezus. Zoals wellicht al bekend heeft Mohammed een speciale draai gegeven aan het einde van het leven van Jezus. Ahmad heeft daar weer een variant op gemaakt. Jezus zou na zijn kruisiging een tijdje in coma gelegen hebben. Daar kwam hij echter weer uit en daarna trok hij naar India (Kashmir om precies te zijn) en leefde daar nog een hele tijd.

Zeer vreemd. Buitengewoon vreemd vind ik het ook dat deze mensen zichzelf moslim willen noemen. Maar wie ben ik dat ik ze daar van af zou willen brengen? Het is duidelijk dat de ahmadiyya typisch een groep moslims is die wél kan samenleven met ahteïsten en christenen. Die zijn er dus wel.

Frans Groenendijk is bezig met twee nieuwe sites: GIS en pVISp. Zie voor de Ahmaddiyya’s ook ‘Jezus is nooit gestorven aan het kruis’.