Home » Archief » Harlekino


[08.11.2008]

Harlekino

Hassnae Bouazza

Vin25 (58k image)

Harlekino, het personage waar Tessa de Loo’s nieuwe, lijvige roman zijn titel aan ontleent, is de hofnar van het fictieve land Saïdi-Hassanië. Het is verzonnen door de twee jeugdvrienden Saïd en Hassan: Saïd is de koning, Hassan de onderkoning en het zusje van Hassan, Aziza, is de koningin. Saïdi-Hassanië heeft een eigen bevolking, een eigen geografie, klederdracht, een eigen keuken en dus ook een hofnar, een dwerg in gekleurd pak met muts en belletjes. Het land is hun toevluchtsoord, hun ontsnapping aan het dagelijkse leven.

In het echte leven van de hoofdpersonen speelt Marokko een belangrijke rol. Saïd is opgevoed door zijn Nederlandse moeder en heeft zijn Marokkaanse vader nooit gekend. Hassan komt uit een Berbergezin met een analfabetische moeder en een ongeïnteresseerde vader. De familie van Hassan gaat elk jaar naar hetzelfde geboortedorpje; meer van Marokko zien ze niet. Tot Saïd, als hij onmiddels volwassen is, het plan opvat om in Marokko op zoek te gaan naar zijn vader en Hassan vraagt mee te gaan. Het resultaat is een reisverhaal en een Bildungsroman.

Met slechts een oude foto waarop Saïds moeder samen met zijn vader staat, vertrekken de twee vrienden zuidwaarts met als eerste halte Fès. Uiteraard vinden ze daar Saïds vader niet en wat volgt is een uitgebreid beschreven zoektocht door landelijk, bergachtig en woestijnachtig Marokko waarbij bijna geen detail wordt overgeslagen. De Loo’s bewondering voor het land – zij maakte zelf deze uitgebreide reis in november 2005 – valt er duidelijk aan af te lezen. Toen ik haar sprak, vertelde ze: “Het is een geheel verzonnen verhaal maar ik heb mijn reis door Marokko en alle mensen die ik er gesproken heb wel heel grondig gebruikt. Het was de basis voor mijn verhaal. Het was een waanzinnig mooi en ingewikkeld land, dus dat gaf stof te over.”

De hoofdstukken met de reis worden afgewisseld met flashbacks naar de jeugd van de twee vrienden, hun voorgeschiedenis, maar vooral naar hun fantasieland Saïdi-Hassanië. Hofnar Harlekino is ontsproten aan de fantasie van Hassan, maar het is Saïd met wie hij zich verbindt: hij wordt zijn plaaggeest, zijn geweten. De Loo hierover: “Harlekino kan zowel Saïds gekte zijn als zijn geweten. Het is maar net wat je er uit haalt en hoe je het ziet, maar hij kan op meerdere manieren gezien worden. Als je ervan uitgaat dat Harlekino zijn geweten is, dan denk ik dat voor iemand die vurig moslim is, Harlekino de duivel is. Hier, in deze postchristelijke samenleving, is Harlekino eerder het geweten van de rede. ”

Ondertussen is er Hassan die, net als De Loo zelf, betoverd is door het land en steeds onderweg wil stoppen om foto’s te maken. De twee personages ontdekken vol verwondering hun moederland. De Loo: “Er zijn heel veel Marokkanen die hun land eigenlijk niet kennen en die elk jaar maar naar dat dorp in het Rif gaan. Dat geldt zowel voor Saïd als Hassan.”

Hassan worstelt met zijn homoseksualiteit en zijn liefde voor Saïd die daar niets van wil weten. Saïd staat onder druk: zijn vader wil maar niet gevonden worden, Hassan doet herhaaldelijke toenaderingspogingen en dan is er nog Harlekino die op de meest onverwachte moment opduikt, met Saïd praat, hem bevraagt en hem aan het twijfelen brengt, zo ook als Saïd zich wil bekeren tot de islam:

‘Je bent niet goed bij je hoofd’, zei Harlekino. Saïd had hem niet aan horen komen. Er was geen belgerinkel geweest om hem te waarschuwen. Saïd schrok op uit zijn gemijmer en zette zich schrap. ‘Waarom?’
‘Je bent veel te intelligent om in een God te geloven.’
Waarom zou ik niet toetreden tot de moslimbroederschap?’ zei Saïd uitdagend. ‘Tot nu toe hoorde ik nergens bij. Wat heeft het me gebracht? Ik dobber als een stuk drijfhout in de oceaan, overgeleverd aan tegenstrijdige stromingen.’

Homoseksualiteit, de zoektocht naar de eigen wortels, het integratieprobleem van Marokkanen en zelfs de radicalisering van moslims: het zit allemaal verwerkt in dit verhaal van een jongen die op zoek gaat naar zijn vader. De Loo legt uit: “Het idee voor mijn roman was ontstaan door de aanslag op de Twin Towers en later op de treinen in Madrid, de aanslag op Van Gogh en zelfs op Pim Fortuyn. Dat is allemaal in een bestek van vijf jaar gebeurd. Net als iedereen was ik onder de indruk en had ik in die tijd ook wel een zekere angst. Ik woon ook in de buurt van Parijs, dus ik zit veel in de metro en daar waren ze ook in hoge staat van paraatheid. Daar hebben ze al eens dat soort dingen meegemaakt, dus ik betrapte mezelf erop dat ik als ik daar stond te wachten, ik naar de prullenbakken keek. Dat angstvirus, daar was ik ook niet helemaal vrij van. Hoewel mijn zoon wiskundige is en alles statistisch bekijkt, en hij zei dat die angsthysterie overdreven is en dat de kans dat je slachtoffer van een bomaanslag wordt, veel kleiner is dan wanneer je in een auto de weg opgaat. Maar toch, het absurde van die aanslag op de Twin Towers trof mij zo.”

Een groot deel van het verhaal gaat over de zoektocht, Saïd is niet echt bezig met het geloof; uit solidariteit vast hij in het begin met Hassan mee, maar dat is het dan ook wel. Saïds bekering tot de islam en de onmiddelijk daaropvolgende (en blijkbaar onvermijdelijke) radicalisering komt plompverloren uit de lucht vallen en doet nogal geforceerd aan. Dit alles culmineert in een onbevredigend slot. De Loo zegt hierover: “Ik heb het in het absurde getrokken om het angstaanjagende van terroristische aanslagen te verzachten.” Mijn vraag is: zouden Marokkaanse personages ook een trauma kunnen verwerken zónder radicaal te worden? De Loo: “In zijn geval gebeurt dat wel en dat komt gedeeltelijk voort uit zijn psychische toestand. Hij verkeert echt in nood door de schokken die hij te verwerken heeft gekregen. Hij is het type wereldverbeteraar en daar wordt hij heel monomaan in. Hij wordt tot waanzin gedreven. Je ziet het wel vaker bij mensen die iets nieuws ontdekken dat ze dan meteen doordraven. Ik wilde die aanslag laten plegen door iemand die niet van huis uit moslim was, juist vanwege de vooroordelen die er leven.”

De Loo heeft een groot oog voor detail; ze beschrijft het land minutieus. De mensen, hun gedrag, de kleine details uit het landschap, opmerkelijke handelingen. Maar ze maakt een inventaris op, het komt niet echt tot leven. Alleen de beschrijving van de heerlijke tagines deed me het water in de mond lopen, maar dat kan te maken hebben met het feit dat ik aan het vasten was. De roman overstelpt met langdradige beschrijvingen en wat gekunstelde dialogen. En als er iets niet is, wordt dat toch omschreven:

Hij ontweek haar blik en keek naar de grond. Er lag geen kleed met oude Berbermotieven.

Hassan vertelt halverwege de roman over een droom die hij heeft gehad: “Alsof het een boek was zonder eind”, en dat is precies hoe Harlekino aanvoelde: er kwam maar geen eind aan. Saïd antwoordt hem “ik hoop maar dat het een spannend verhaal was.” Helaas, dat was het niet.

Harlekino is een sympathieke poging, maar het mist het enthousiasme waarmee De Loo erover vertelt. Het is ook veel te lang uitgesponnen waardoor de goede wendingen die er wel zijn ondergesneeuwd raken en hun effect verliezen. Toch voorzie ik een verfilming, een road-movie: rijdend door het fotogenieke Marokko, gaan Fehd El Ouali als Saïd en Mimoun Oaissa als Hassan de homo op zoek naar hun wortels. Een soort mannelijke versie van Dunya en Desie.

Dit is een uitgebreide versie van de bespreking die vorige maand verscheen in OpZij.

Algemeen, 08.11.2008 @ 11:25

[Home]
 

27 Reacties

op 09 11 2008 at 13:14 schreef Jamila Laoudadi:

Ik zie het al, weer zo’n witte, postmoderne mevrouw die zich aangetrokken voelt tot de mystieke romantiek van Marokko, maar die het in haar broek doet zodra ze wordt geconfronteerd met het ongepolijste realisme van het land. Er ligt stof! De mensen lopen er niet allemaal in zoavebroeken en op satijnen muiltjes! En de kinderen hebben er vieze gezichten!

Had zeker verwacht dat jij in katzwijm zou vallen van haar stukje Oriëntaalse edelkitsch. O, Lalla! Wat hebt u onze nederige cultuur mooi weergegeven! Alleen een blanke mevrouw met een Verlicht hart kan zo goed de essentie van Lebled vatten!

op 10 11 2008 at 07:54 schreef Hosseyn:

Jamila, je lijkt Sonja Barend wel, die de vraag opriep of een niet-jood als Begnini wel een film mág maken over Auschwitz.

op 10 11 2008 at 11:21 schreef Jamila Laoudadi:

Hoe meer niet-Marokkanen over Marokko schrijven, des te liever het me is, Hos. Maar verwacht niet automatisch bewondering voor je pogingen, zoals De Loo blijkbaar deed, getuige Hassnae’s relaas elders in dit magazine.

op 10 11 2008 at 21:30 schreef Hosseyn:

Ik denk dat ze eerst marktonderzoek heeft gedaan, Jamila. Wat is in, wat verkoopt? Marokkanen, terroristen, moslimbroeders! Juist!

Bij een vorig boek, ook al zo’n tenenkrommer, waren het andere succes-gegarandeerd ingrediënten. Zusjes/Jodendom/Holocaust. Kan niet stuk.

Op zich niets op tegen natuurlijk, maar kijk dan ook niet raar op als er slechte recensies komen.

op 11 11 2008 at 07:39 schreef Hosseyn:

Maar vertel me eens; begint niet iedereen in Marokko te proesten als Tessa zich voorstelt met haar voornaam? Dat moet Marokkanen toch vreemd in de oren klinken.

op 11 11 2008 at 07:50 schreef Jamila Laoudadi:

Dat zeg ik, de Gamma.

op 11 11 2008 at 10:31 schreef Jamila Laoudadi:

Omdat de eerste lettergreep van haar naam op het Marokkaanse woord voor ‘scheet’ lijkt, bedoel je?

op 11 11 2008 at 10:53 schreef Hosseyn:

Nee omdat het klinkt als Tzzz

op 11 11 2008 at 10:59 schreef Peter:

O, de onomatopee voor scheet. Ook goed. Kweenie, Hos. Ik maakte de associatie alvast niet, en ik ben toch hartstikke Marokkaans.

op 11 11 2008 at 11:32 schreef Kariem:

Tessa is Berbers voor lever.

op 11 11 2008 at 11:39 schreef Peter:

Daar is niet echt iets leuks van te maken.

op 11 11 2008 at 12:41 schreef Hosseyn:

Ik dacht kut. Maar dat schijnt toch k’zz te zijn. Ik ben verkeerd geïnformeerd.

op 11 11 2008 at 13:50 schreef Jamila Laoudadi:

Je zit de boel te verhaspelen, Hos. ‘Kut’ is zouk, niet k’zz.

op 11 11 2008 at 14:10 schreef Peter:

Turken werken, Kariem. Die hebben geen tijd voor forumjolijt.

op 11 11 2008 at 14:13 schreef Jamila Laoudadi:

Turken zijn liever onder elkaar, Kariem, die integreren niet. En ze kijken op Marokkanen neer.

op 11 11 2008 at 14:17 schreef Kariem:

K’zz is volgens mij een Turks woord voor, inderdaad, kut. Over Turken gesproken, waarom komen die nooit bij FN buurten? Het begint hier een beetje maroc.nl te worden met al die Marokkanen.

op 11 11 2008 at 14:23 schreef Peter:

Zelf zou ik wel meer Chinese lezers willen.

op 11 11 2008 at 14:43 schreef Kariem:

Ze leveren maar wel mooi de eerste allochtoon (denk ik zo) aan de Quote 500.

http://www.quotenet.nl/biz/celal_oruc_eerste_turk_in_quote_500.php

Dus ja, ik begrijp wel waarom ze zo weinig actief zijn op het internet.

op 11 11 2008 at 17:59 schreef Hosseyn:

En taboun dan? Trouwens, zijn jullie geen berbers?

op 11 11 2008 at 20:52 schreef Jamila Laoudadi:

Taboun betekent ook kut. In het Marokkaans. In Tunesisch is het ‘broodje’.

Ik ben geen Berber, ik ben een meisje uit de grote stad.

op 11 11 2008 at 21:27 schreef H哦色一年:

华哦色一年Wij我 我阿我看见么阿
阿阿看见所来的卡拉看阿迷惘!

op 11 11 2008 at 21:30 schreef Hosseyn:

Jamila: men stelle zich de spraakverwarringen voor bij bakkers en bordelen in het grensgebied!

op 11 11 2008 at 21:51 schreef Peter:

Ja, zoiets schreef Hassnae ook al eens.

op 11 11 2008 at 22:20 schreef Hosseyn:

Ze doen het met natuurlijk met opzet. En dan achteraf de onschuld uithangen. Mag ik een broodje mevrouw?

op 12 11 2008 at 13:48 schreef babs:

Ortel, razend knap opgebouwd. Ze zijn niet de goedkoopste, niet de eerste, hebben geen eigen netwerk, Oruc is een Nederlandse Turk en toch weten ze in heel Europa fantastische verkoopresultaten te halen. En niet alleen aan Turken.

Duitse telecom-Turken waren stikjaloers toen zo’n kaas-Turk zijn simkaartjes aan al hun Turken ging verkopen.

Over spraakverwarring: wat bedoelt een Vlaming met poepen?

op 12 11 2008 at 14:19 schreef Peter:

Neuken! Zag een keer een Vlaamse film over een man die steeds door z’n ex-vrouw werd getreiterd via de telefoon: "De Weyer kan niet poepen, de Weyer kan niet poepen." Ik dacht dat ze hem uitlachte vanwege zijn constipatie, vond het nogal vreemd. Hoorde ik later dat ‘poepen’ ‘neuken’ betekent.

op 12 11 2008 at 15:15 schreef babs:

En Van der Gijp die in Belgie ging voetballen (Lokeren geloof ik) en de eerste dag door een meisje bij de training werd gevraagd of zij hem mocht ‘trekken’. Bleek ze tot zijn teleurstelling alleen een foto te willen nemen.

Nieuwe reactie
Naam:
E-mail:
Homepage:
  Afbeelding invoegen
 

 


Home

Archief

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

(Advertentie)
 

 

pbgif (88k image)
 

Meest gelezen in februari

O De weduwe Rost van Tonningen is helaas overleden, maar gelukkig hebben we Martin Bosma nog

O Nederland is toe aan een nieuwe racist

O Gooi hartjes op me

O Nederland is liever de rechtstaat kwijt dan corona

O Nederland is wel degelijk een dictatuur

O Houd alsjeblieft de scholen dicht

O Nederland is heel rap een fascistische staat aan het worden

O Wij blijven opgesloten zodat Big Pharma zich kan verrijken

O YouPorn

O Wij zijn beslist geen dor hout, maar vluchtelingen wel, die mogen lekker dood

 

Meest gelezen ever

O YouPorn

O Hoi, Jesse Klaver, ik heb geen zin om te boeten voor jouw papatijd

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Ik word vervolgd wegens belediging van een seriebelediger

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O Ga je nu Wierd Duk ontslaan, Telegraaf?

O Ik ga naar Japan verhuizen

O Hoi, Onderwijsraad, zit de mensen eens niet zo in hun nek te hijgen!

O Kappen met je hypocriete gejank, landgenoten, je racisme schijnt door

O Lekker hitsen tegen migranten met Wierd Duk en Lucas Hartong

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Frontaal Naakt dient een publiek belang” (mr. P.L.C.M. Ficq, politierechter)

네덜란드 매체 프론탈 나크트(Frontaal Naakt)에 따르면, 네덜란드 라 (MT News)

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Literaire Spartacus” (André Holterman)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“Voorganger van de Linkse Kerk in Hersteld Verband.” (Carel Brendel)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.’ (Hafid Bouazza) ‘Complimenten voor Frontaal Naakt.

‘Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.’ (Lousewies van der Laan)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

RSS RSS