Dodenherdenking

Peter Breedveld

Het gekibbel rond de Dodenherdenking wordt ieder jaar een beetje naargeestiger. Van de week las ik ergens over de ‘kilometers ver uitgerolde tenen van de joodse gemeenschap’ die ‘weliswaar machtig en rijk’ is, maar ‘beslist niet zielig’.

En dat uit de hoek waar altijd zo stevig stelling wordt genomen tegen antisemitisme – als het om antisemitische allochtonen gaat, althans. In hetzelfde stuk wordt na het Joden-bashen in één adem door verwezen naar de moslims als oorzaak van het toegenomen antisemitisme in Nederland.

Ongemakkelijk gevoel

Voor antisemitisme in eigen kring is den Hollander nogal eens Oost-Indisch blind. Op Twitter wees CDA-politicus Ibrahim Wijbenga op de virulent antisemitische reacties onder een nieuwsbericht op Nu.nl, over een Joodse organisatie die bij de Dodenherdenking graag de aandacht gericht wil houden op de Joodse slachtoffers van de Holocaust. Er was wat consternatie over – op Twitter – en dat hield al heel snel weer op.

Ik krijg een behoorlijk ongemakkelijk gevoel bij de vele opinies, die ik naar aanleiding van de discussie zie langskomen. Veel betogen komen erop neer dat de Joden maar eens moeten ophouden met zeuren, dat Dodenherdenking niet van de Joden is, dat ze van die lange tenen hebben.

Minder flatteuze feiten

Maar de Joodse organisaties die protesteren tegen de neiging om van Dodenherdenking een ritueel te maken ter ere van álle slachtoffers in álle oorlogen, of zelfs een soort van verzoendag waarbij ook wordt stilgestaan bij de vreselijke dingen die de nazi’s hebben moeten ondergaan, hebben een punt. De Holocaust is hoe dan ook een unieke gebeurtenis in de wereldgeschiedenis, de onvermijdelijke culminatie van twee millennia agressief antisemitisme, diep ingebakken in onze westerse cultuur.

Maar daar willen wij Nederlanders niet aan. Op school leerde ik hoe dapper de Nederlanders zich hadden verzet tegen de nazi’s, dat ze allemaal minstens één Joodse onderduiker in huis hadden en zich fier rechtop, de borst vooruit – “neen, dien blinddoek blief ik niet, schoften, ik kijk den dood onbevreeschd in den ogen” – in de duinen lieten fusilleren. Pas veel later hoorde ik de minder flatteuze feiten. Dat het nergens zo makkelijk Joden deporteren was als in Nederland, bijvoorbeeld.

Turken en Marokkanen

En die rijmen niet zo lekker met de hervonden trots op het Vaderland, dat begrijp ik best. Als je je net hebt laten vervoeren door dat heerlijke nationale saamhorigheidsgevoel dat heerste tijdens de troonswisseling, is het een beetje katerig ontwaken uit de chauvinistische droom als we het moeten gaan hebben over de Nederlandse Joden in de Tweede Wereldoorlog, toen er hier nog helemaal geen Turken en Marokkanen waren om de schuld aan te geven.

Maar het móet wel, daar hebben die Joodse organisaties groot gelijk in. Laten we alsjeblieft niet allerlei rare afleidingsmanoeuvres gaan verzinnen met gesneuvelde SS’ers en kleinkinderen van SA’ers en dat het allemaal zo zwart-wit niet is. Voor je het weet, staan er straks mensen tijdens de herdenking te betogen dat het niet helemaal uit het niks kwam hè, dat antisemitisme van de nazi’s.

Trossen Joden

Dat antisemitisme is er nog altijd, het is nooit weggeweest. Vierenhalf jaar geleden presenteerde het Pew Research Center cijfers waaruit bleek dat antisemitisme in Europa toeneemt, en vooral voor rekening komt van laagopgeleide, middelbare, rechtse, atheïstische mannen. Weken geleden had de zoon van NSB’er Rost van Tonningen het in de Volkskrant over de ’trossen joden’ die in zakenbanken zoals Goldman Sachs en JPMorgan zitten. ‘Trossen Joden’! Alleen Arnon Grunberg merkte het op. De rest van Nederland was niet geïnteresseerd. Te druk met de antisemitische uitspraken van een mentaal uitgedaagde puber. Want dat was een Turk.

Twee jaar geleden wees ik Ronny Naftaniel van het CIDI op een aantal weerzinwekkend antisemitische passages van een bekende autochtone spekkoekcomplotdenker over joods-bolsjewistische samenzweringen en dergelijke, maar Naftaniel was niet geïnteresseerd. De complotdenker beschouwt de term ‘antisemiet’ niet als eretitel, zei hij. Daarmee was de kous af.

Massaal weggekeken

Verontrustende voorbeelden, waaruit blijkt dat er massaal weggekeken wordt bij antisemitisme, behalve als er, o ironie! xenofobe politiek mee bedreven kan worden. En daarom is het belangrijk dat de Dodenherdenking blijft zoals-ie tot voor kort was: een moment waarop stilgestaan wordt bij de slachtoffers van de nazi’s en hun collaborateurs in de Tweede Wereldoorlog.

En hoe dat zo gekomen is, en dat het zo weer kan gebeuren, als het normaal gevonden wordt dat mensen het hebben over ’trossen Joden’, met hun macht en rijkdom en hun lange tenen.

Peter Breedveld herdenkt de slachtoffers van de Nederlandse koloniale vernietigingszucht op 7 mei, de sterfdag van Saih Bin Sakam, de Dag van Nationale Schaamte.

Steun Frontaal Naakt, het enige echte dissidente geluid in Nederland! Stort op rekeningnummer NL59 RABO 0393 4449 61 (N.P. Breedveld, Rabobank Rijswijk), SWIFT BIC RABONL2U o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.