Generaties
Willem de Zwijger
Het AOW-besluit werd door de politiek gelegitimeerd met een beroep op belangenconflicten tussen generaties.
In de NRC schreef een 25-jarige promovenda een stuk onder de titel ‘Mijn generatie betaalt het geluk van de babyboomers’ waarin de volgende zinsnede voorkwam:
“Zij die het land na de oorlog opbouwden, laten het nu in waardeloze staat en met grote schulden achter.”
Daar had ze dan bij nader inzien weer spijt van, maar het sentiment is onder de jongeren vrij algemeen. ‘Ik ga later veel verdienen, dus veel belasting betalen, en daarom ben ik tegen de AOW’, aldus één van hen. Dat lijkt egoïstisch, en dat is het ook, maar een verzachtende omstandigheid is dat de collegegelden dramatisch verhoogd zijn en de studiefinanciering in elkaar gezakt is, en dat de meeste studenten aan het hoger onderwijs tientallen uren per week bij moeten werken om rond te komen (vroeger een nauwelijks bekend fenomeen). Dat, kortom, de hedendaagse jongere nauwelijks de indruk kan krijgen dat de maatschappij iets in hem of haar investeert en dat daar ook iets voor terug moet worden gedaan.
In deze generatiediscussie meldde zich af en toe nog iemand van de opbouwgeneratie: ‘Die snotneuzen van babyboomers kwamen pas kijken toen het allemaal klaar was.’ Die nu tachtigjarigen hebben veel meer gelijk dan de Mohammed Mohandissen van deze wereld. Die mensen, zoals mijn vader, brachten met een combinatie van eigenhandigheid en niet-geschoolde intelligentie ongelofelijke dingen tot stand. Voordeel was wel dat de Almachtige Staat met al zijn regels en ruimtelijke beschermingsregimes nog niet bestond, evenmin als de gesubsidieerde ‘milieubeweging’, en ze daarom redelijkerwijs mochten verwachten dat een goed idee binnen twee jaar werkelijkheid werd. En zonder al te veel gemopper werd binnen twintig jaar de complete verzorgingsstaat van AOW tot WAO opgetuigd.
Over generaties gesproken, de babyboom gaf iedereen na hen de muziek die nog steeds domineert, realiseerde sexuele bevrijding, zette godsdienst op een zijspoor en loste nagenoeg alle milieuproblemen op. Tot 1970 werd alle rotzooi (door de opbouwgeneratie) in lucht, water en bodem geloosd, nu is geen enkel productieproces meer vervuilend.
Natuurlijk is het echte probleem niet dat van generaties, maar van klassen en politiek inzicht. Maar om toch nog even op het thema door te gaan: de echte schuldigen vinden we in de Wouter Bos-generatie. Degenen die geprofiteerd hebben van de wederopbouw en de verworvenheden van de babyboom, en vervolgens ten bate van zichzelf latere generaties weten op te zetten tegen eerdere. De eigen onmacht van deze groep, om zich van het neo-liberale gedachtengoed te bevrijden, wordt ingezet om dan maar jongere en oudere generaties tot tegenstanders te maken.
De opbouwgeneratie bouwde een land en een economie op zonder weerga, de babyboomers brachten een onwaarschijnlijke cultuuromslag tot stand, de jongste generatie weet niet beter dan aan zichzelf te denken, maar wat daar tussen kwam, wist en weet niet meer dan hersenloze afbraak. En daar vinden we onze huidige ‘politieke elite’.
Willem de Zwijger is ‘de stem van politiek incorrect links’. Hij rijdt een poenige SUV.
RSS