Bruggenbouwen
Hassnae Bouazza
Vrouwen in Saoedie-Arabië, ze zijn eigenlijk haraam en moeten eigenlijk zoveel mogelijk aan het zicht worden onttrokken. Voor Saudische series haalden ze vroeger Egyptische actrices over, en tegenwoordig krijgen hun Syrische collega’s deze goedbetaalde klussen. De Saoedische vrouwen, die moeten binnenshuis blijven en als ze al op tv verschijnen, dan in speciale vrouwenprogramma’s. En wat te denken van de speciale vrouwenstad: een industriële stad waar alleen maar vrouwen werken en geen mannen. Seksesegregatie, de islamitische wereld is er een kei in. De rechtvaardigheid is er ook groot: een man ontmoeten die geen familie is? Dan staan je zweepslagen te wachten. Mensenrechten, oké, maar de vrouw moet haar plek kennen.
Maar ach, zoveel beter is het met de vrouwen in het zogenaamd vrije Westen ook weer niet gesteld, zo verzekert een vrouwelijke ingenieur ons in het programma Bridges op de Engelstalige Saoedische zender KSA2. Wat nou gelijke rechten? Er is geen gelijkheid in lonen, zo heeft de vrouw ontdekt tijdens haar reizen in het Westen. Bridges wordt gepresenteerd door een Arabische schone die feilloos Engels spreekt en die met haar gasten allerlei onderwerpen bij de hoorns vat om aan te tonen dat het er in Saoedie-Arabië helemaal niet zo anders aan toe gaat dan elders en dat het wel meevalt met die absolute vrijheden en democratie in het Westen.
Er worden harde noten gekraakt in het programma dat als doel heeft het Arabisch schiereiland te tonen zoals het werkelijk is: open, met ondernemende vrouwen en mannen, en met praatprogramma’s waarin de dialoog en het overbruggen van de kloof tussen het Arabisch Schiereiland en de rest van de wereld centraal staan. De verschillen zijn namelijk niet zo groot, verzekert een andere gast ons. Saoedie-Arabië heeft dezelfde menselijke waarden, alleen hebben de mensen een vertekend beeld van het land, zo legt hij uit.
Saoedi-Arabië heeft vier zenders, waaronder deze, die naar buiten treedt met de Saoedische kant van het nieuws, in een taal die iedereen begrijpt. Het nieuwsbulletin van deze zender houdt vast aan de traditionele, Arabische opbouw: eerst uitgebreid aandacht voor de theevisites die de koninklijke familie de voorbije dag heeft afgewerkt en de lintjes die ze heeft doorgeknipt. Daarna volgt pas het overige nieuws. Goede concepten moet je niet veranderen, zo moeten ze gedacht hebben.
De humor van autocratieën is dat ze altijd heel goed weten hoe een democratie hoort te werken en wat ware vrijheid is. Het zelf toepassen, ho maar, maar Amerika en Europa de les lezen, dat kunnen ze als de beste, zonder een greintje ironie of zelfspot. In Egypte bijvoorbeeld, klapte het publiek een keer hartstochtelijk toen Amerikaanse acteurs die te gast waren, fel afstand namen van president Bush. En maar klappen en de acteurs aansporen nóg meer te zeggen, als kleine kinderen die juichend toekijken hoe iemand anders datgene doet wat zij ook zouden willen doen. Zelf boude uitspraken doen over de eigen leider, daar branden ze hun vingers liever niet aan.
Een van de afleveringen van Bridges ging het over hoe je op een andere, positieve en effectieve manier naar buiten kunt treden met behulp van goede merken, zoals Pepsi Cola, Coca Cola en McDonald’s. De gast legde uit dat de Arabische wereld dat nodig heeft en gaf als geslaagd voorbeeld het parfummerk Arabian Oud dat een vestiging heeft in de Londense Oxford Street en op de Parijse Champs-Elysées. De presentatrice knikte instemmend. Ja, je kunt dus een verschil maken op een heel subtiele manier. Het hoeft niet altijd via de media.’ Als ze om te beginnen die subtiliteit nu eens ter hand zouden nemen en daarbij een vleugje zelfkritiek zouden voegen, zou het nog wel wat kunnen worden met de imago-verbetering.
Hassnae Bouazza spreekt op dinsdag 12 februari in het Haagse filmhuis in het kader van een avondje Arabische televisie. Komt dat zien! Deze column is eerder gepubliceerd in Vrij Nederland.
RSS