Naakt met koe
Femke Halsema schreef een nawoord in een GroenLinkse bundel, dat enig stof deed opwaaien. Ze bespreekt dat stof op haar blog, maar de discussie die volgde ging vooral over de blote vrouw met koe, de PSP-verkiezingsposter uit 1972. Ze beschrijft een gesprek met Ayaan Hirsi Ali, die de poster aanhaalt als “icoon van het Nederland dat zij bewondert en idealiseert”, en die dan simpelweg zegt: “Dit laten we ons toch niet afpakken”.
Halsema verbaast zich eerst over Ayaan’s aandacht voor de PSP-poster, maar later begint ze zich te ergeren:
“Uiteindelijk is Hirsi Ali niet geïnteresseerd in het gedachtegoed dat achter de poster schuilgaat, maar is het één van de vele wapenen tegen religieuze, islamitische benauwdheid. De poster is voor haar een contrapunt, niet een toekomstvisioen.”
Ik schreef eerst dit als reactie:
“Ik ben zo’n PSP’er uit 1972 en ik kan je vertellen, nooit heeft iemand mijn huidige gemoedstoestand beter getroffen als Ayaan met haar “Dit laten we ons niet afpakken”. No pasaran!
Het gevecht voor vrijheid is ook het gevecht tegen alles wat de autonome mens beperkt: achterlijkheid, conservatisme, benepenheid, schaamte, uit welke hoek dan ook. Dat was in 1972 zo, en dat is nu nog zo. Dát is vrijzinnigheid!”
en daarna dit:
“Het beeld van de blote vrouw met koe, en Ayaans referentie daarnaar is juist in de huidige discussies zo krachtig omdat het de bevrijde mens symboliseert, én de strijd die in de ruwweg tien jaar daarvoor is geleverd om zo ver te kunnen komen. Vandaar het “dat laten we ons niet afpakken”, door niemand niet.
Zien “wij” “jullie” als bedreiging? Tot op zekere hoogte wel, en andersom is dat blijkbaar ook zo. Anders dan je misschien zou denken is dit geen links-rechts discussie, maar een discussie tussen seculier/westers/modern en (semi-)religieus/romantisch/conservatief. Het is geen discussie tussen westers en islam, of van autochtonen versus allochtonen, maar vooral een discussie binnen de ‘autochtone’ cultuur zelf. Daar komt dan ook de ‘bedreiging’ vandaan: van confessionelen die hun kans schoon zien verloren posities terug te winnen tot multiculturalisten die de verworven vrijheden relativeren. Deze curieuze coalitie bedient zich tot mijn voortdurende verbazing bovendien onophoudelijk van scheldwoorden – Goebbels (Mak), hysterici (Halsema), Jacobijnen (van der Horst), beeldenstormers (van Ardenne), Volksnationalisten (van Doorn) en racisten (Meulenbelt), bijvoorbeeld.
Mijn eigen boosheid begon niet op 2 november. De situatie na de moord op van Gogh had met het oud-Hollandse ‘soepel, vastberaden en met mate’ nog wel kunnen worden gered. Het echte conflict begon op 23 november, toen links zich afkeerde van de motie Van der Laan over de smalende godslastering nadat ze deze eerst nog met grote woorden had gesteund. (Marijke Vos van GroenLinks had hem zelfs mede ondertekend.) Dit was hét moment geweest om een grens te stellen aan de confessionele en romantische reactie op seculariteit, die graag even stiekum mee wilde liften op de bagagedrager van Mohammed B. Het ontbrak links echter op dat moment aan vastberadenheid.
Vandaar de sterke reacties op die poster: zij geeft bevochten vrijheid, vrijzinnigheid weer, die nu onder druk staat, zelfs van degenen die denken er de geestelijke erfgenaam van te zijn.”
Terug naar Halsema’s irritatie: eerst de verwondering – maakte ze die in vredesnaam maar productief – en dan toch weer het moeras van de politiek correcte ergernis. Ayaan begrijpt direct de betekenis van die poster: hij is niet, zoals Femke meent, een “toekomstvisioen” maar een verworvenheid, een verdedigingslinie in de strijd voor vrijheid – een frontlijn. Geen heilsverwachting maar een strijdperk, geen ideaal maar een monument.
We laten het ons niet afpakken.
Willem de Zwijger is ‘de stem van politiek incorrect links’. Zijn weblog is een rijke bron van wijsheid en inzicht en zou veel meer bezoekers moeten trekken.
Zie ook Ephimenco’s Dogma van de naakte vrouw in de wei.
RSS