Dialoog

Peter Breedveld

Illustratie: Yoshiharu Tsuge.

In NRC afgelopen zaterdag een verhaal van Sheila Kamerman over vrienden Jonathan en Beja die elkaar kennen van een gemengde school in Jeruzalem, waar ze leerden samenleven met ‘de ander’. ‘In tegenstelling tot veel andere Israëliërs en Palestijnen’, aldus Kamerman in de intro. “Kinderen krijgen de haat van jongs af aan mee.”

Altijd mooi, natuurlijk, een Jood en een Palestijn die beste vrienden zijn in een land waar de meeste Joden en Palestijnen elkaar naar het leven staan. Die “de haat” niet van jongs af aan hebben meegekregen.

Alleen zijn Jonathan en Beja gewoon allebei Joods. Jonathan woont zijn hele leven al in Jeruzalem en Beja is het kind van een Joods-Roemeense vrouw en een christelijk-Roemeense man. Zijn moeder is gescheiden, getrouwd met een Palestijn en bekeerd tot de islam. Beja kreeg weerzin tegen de islam en is weer “Joodse Israëliër met Roemeense wortels geworden”. Geen Palestijn dus. Dat Palestijnse gebruikt hij alleen als gelegenheidsargument: Om niet in dienst te hoeven en nu om te laten zien dat Palestijnen en Joden best vrienden kunnen zijn.

Jodenhaat

Dat is allemaal tot daar aan toe, maar Kamermans verhaal blijkt al gauw volgens het vaste stramien te lopen van verhalen over “samen” en “dialoog” en “stop de haat”. De haat in het verhaal gaat over de haat van Arabieren, Iraniërs en Nederlanders tegen Israël en de Joden, niet over Joden die Arabieren haten, Israëliërs die Palestijnen willen vernietigen.

De Israëlische aanval op Iran is volgens Beja, de “Palestijn”, terecht vanwege de nucleaire dreiging en de Iraanse steun aan Hezbollah en Hamas. De Joodse Jonathan lijkt eerst veel genuanceerder als hij zich afvraagt of het Israëls taak is het Iraanse volk te bevrijden. Maar een zin later zegt hij: “Een half jaar geleden zou Israël alles vernietigd hebben. Voor hetzelfde geld hakken we nu het hoofd van de slang af en groeien er vele kleine slangetjes uit die romp die gevaarlijker zijn.”

Jonathan is van de school “beschaving van de aardbodem vagen”, puur uit zelfbehoud, natuurlijk.

Niet echt een voorbeeld van Joden en moslims die elkaars pijn erkennen en toch vrienden blijven, ondanks alle tegenstellingen. Het hele verhaal heeft deze teneur: Jonathan veroordeelt de anti-Israëlisch protesten in Nederland, Beja haat Hamas. Over 80 jaar onderdrukking van de Palestijnen, de ontmenselijking ervan, de Israëlische massamoordpartijen, geen woord. Jonathan is boos op Netanyahu, zoals elke Israëliër die de genocide steunt maar echt, heus waar, heel erg verschrikkelijk vindt.

Van Weezel-vertoog

Ik noem dit het Van Weezel-vertoog, naar Natascha van Weezel die ook door iedereen als bruggenbouwer wordt gezien maar er gewoon genadeloos Israëlische propaganda inramt en zie je nou wel dat je een antisemiet bent.

Het is een hele industrie. Op Twitter wees iemand me op dit artikel waarin dit standing together-vertoog perfect is samengevat in één zin: ‘By trying to paint Israel as a tolerant, diverse, and normal state, and focusing on “hatred” rather than oppression as the problem, this organization is intellectually dishonest and outright complicit.‘

Iedere keer als iemand begint over dialoog en overeenkomsten zoeken en ik me erin verdiep, blijkt de crux te zijn dat we er samen best uitkomen als je maar erkent dat die genocide nooit was gebeurd als Hamas er niet was geweest en dat soort bagger. Het doet me denken aan de rokerscampagne in de jaren 90, toen er een rookverbod in openbare gebouwen dreigde. In een filmpje vroeg iemand aan zijn collega of die er bezwaar tegen had als hij een sigaretje opstak, die collega zei: “Nee hoor, ik doe wel even een raampje open.” Daarna de slogan: ‘Roken, we komen er samen wel uit’. Realistisch vertaald als: “Ik rook en jij houd je bek.”

Deel de Duif

Al sinds ik verhalen schrijf over de spanningen in Nederland vanwege “de Palestijnse kwestie”, wijzen mensen me op Deel de Duif, onlangs beloond met een jongerenprijs. Ga daar eens mee praten, schrijf daar eens iets over.

Deel de Duif is een collectief van twee Joodse jongeren en twee moslim-jongeren – supersympathieke mensen, echt – die zich inzetten voor de dialoog, het moeilijke gesprek. Ik heb wat interviews beluisterd en gelezen en kom er maar niet achter of dat gesprek dan ook gaat over de Israëlische onderdrukking van Palestina, de vier houden zich heel erg op de vlakte. Maar in Trouw staat een interview dat bij mij een angstig vermoeden doet rijzen. De islamitische Oumaima vertelt daarin dat het haar door de mensen ‘met wie ze zich verwant voelt’ wordt kwalijk genomen dat ze zich inzet voor de dialoog, omdat dat de Palestijnse zaak schaadt. De Joodse Boaz hoort dat aan en zegt dan: “Ik vind het knap hoe je zoveel begrip kunt opbrengen voor deze groep.”

Oké, dus de dialoog en het moeilijke gesprek is niet met iedereen, begrijp ik.

Maccabi-supporters

In een radiouitzending van Humberto Tan, die ik zo snel niet kan terugvinden, praten Oumaima en Noa naar aanleiding van de rellen met Maccabi-supporters in Amsterdam. “Verschrikkelijk, er werd gesproken van ‘Jodenjacht'”, zegt Noa. Maar ze voelt ook de pijn van Oumaima, want de avond tevoren hadden de Maccabi-supporters “Vernietig de Arabieren” en dergelijke geroepen.

Nu stijgt Noa mijlenver uit boven de hele rest van Nederland, die zich heeft vastgebeten in dat ‘Jodenjacht’, maar de anti-Arabische, anti-Palestijnse genocidale taal door die supporters hardnekkig blijft negeren. Toch blijft er die hiërarchie in de dialoog, van Jodenhaat boven Arabierenhaat. Niet Noa’s schuld, het zit ingebakken in onze samenleving.

Abortus

Ik heb een zooi artikelen over Deel de Duif gelezen en in één ervan wordt abortus opgevoerd als voorbeeld van hoe een moeilijk onderwerp besproken zou moeten worden volgens het model van Deel de Duif.

En daar zien we geïllustreerd hoe militant die hele dialoog-beweging is. Abortus is een verworven, een bevochten recht en gaat over de zelfbeschikking van vrouwen. Waarom moet je in gesprek met iemand die jou je zelfbeschikking wil afnemen? Waarom zou je in gesprek gaan met iemand die vrouwen hun stemrecht wil afnemen? Dit gaat niet over een meningsverschil, maar om een directe bedreiging. Dialoog gaat uit van het principe dat je bereid bent je eigen positie te heroverwegen naar aanleiding van de argumenten van je gesprekspartner.

Dat is bij abortus en vrouwenrechten een onredelijke eis. Maar de dialoogbeweging manoeuvreert jou in de positie van onredelijke omdat je niet bereid bent om in gesprek te gaan over jouw recht op abortus.

Gelijkwaardigheid

Zelfde met Israël. Daar mag alleen over worden gepraat onder voorwaarden die altijd en overal door de Israëllobby worden bepaald, ik heb nog niet anders meegemaakt. Free Palestine mag niet, From the River to the Sea mag niet, een Palestijnse vlag is al antisemitisch en zelfs van watermeloen raakt iedereen overstuur. Je moet verplicht het bestaansrecht van Israël erkennen.

Als je aan deze en nog tal van andere voorwaarden voldoet, is er sprake van dialoog. Zegt de dialoogbeweging.

Nee, dialoog kan pas als er sprake is van gelijkwaardigheid en wie zegt dat er sprake is van gelijkwaardigheid in de discussie rond Gaza, die liegt of houdt zichzelf voor de gek.

Is het Vrije Woord u écht lief? Steun me dan met een financiële bijdrage. Doneer aan de enige dwarsdenkende, onafhankelijke (maar echt) site van Nederland. Rekeningnummer NL24 ASNB 8832 6749 39 (N.P. Breedveld, ASBN Rijswijk), BIC ASNB NL21.