Kaaskopreligies

Frans Smeets

Vorige week sjokte ik met mijn sporttas onder de arm richting mijn aerobiclesje in de hoop mijn vetophoping een halt toe te roepen. De zaal ernaast was verhuurd voor een sessie schreeuwtherapie. Nieuwsgierig als ik ben heb ik de deur op een kier gezet en eens goed gegluurd naar wat daar gebeurde.

Ik zag dertig volwassen mannen en vrouwen, de meeste 35-plus, lepeltje-lepeltje liggen, waarbij ze een voor een begonnen te krijsen alsof ze voor het eerst in hun leven een orgasme kregen. Het patroon van het liggen werd ‘spontaan’ veranderd, waarbij het me al snel opviel dat de ‘goeroe’ toevalligerwijs met zijn kruis tegen de billen van de jongste vrouwelijke deelnemer zat te drukken. Maar dit zal wel toeval zijn geweest.

Iedere stad zit vol met de meest vreemde therapieën. Ik voel altijd de behoefte de vernederde deelnemers onder mijn arm te nemen en ze te vertellen zichzelf dit niet aan te doen. Al snel wekt de alternatieve therapie echter agressie en woede bij me op. ‘Een-tik-op-de-neus’-therapie voor de goeroe kan dan verademend werken om mijn eigen innerlijke ik tot rust te brengen en weer eens wat leven in de sereniteit van mijn opponent te pompen. En ik vind dit erg gezond.

Dat ik geen groot voorstander ben van al te fanatieke religies moge duidelijk zijn, maar als ik de grachtengordel als een blind paard achter de nieuwste kaaskoppenreligies zie aanhollen, krijg ik toch altijd weer behoefte in de eenvoud van het op zondag naar de kerk gaan of het – misschien in de toekomst – dagelijks vijf keer richting Mekka bidden.

Alles – zelfs de EO-jongerendagen – is beter dan die vage kaaskoppenreligies van rijke en/of gestudeerde mensen die in stilteretraite gaan, thuis in lotushouding voor een door kinderhandjes in China gemaakte man met dikke buik gaan zitten of in een van de duizend andere Happinez-religies vluchten om hun innerlijke ik en rust te vinden of in verbinding met het goddelijke te komen. Juist ja…

Religies die heel zweverig zijn, behalve de rekening dan. Die is altijd heel duidelijk en laat niets te wensen over, inclusief incassobureau. Eigenlijk is het keiharde oplichting, maar wel een soort waarvan je denkt: “De sukkels verdienen het.”

Terwijl je hoopte dat na het mislukte Oibibio-experiment van de Albert Heyn-telg in de jaren ‘90 de New Age een snelle dood zou sterven of in ieder geval geconcentreerd zou worden in een paar gebouwen, zit nu het hele land vol Yomanda’s voor hoger opgeleiden. Als je de pech hebt dat je Human Resource Manager over een nieuwe god gestruikeld is, sta je een week later in een workshop Afrikaans trommeldansen jezelf voor schut te zetten om via de bevrijding van je zeven chacra’s beter met jezelf in evenwicht te zijn.

Draaien de klassieke religies nog om vaste cultuurgebonden patronen en rituelen, de nieuwe goden die we onder het bulkbegrip spiritualiteit samenvatten, draaien om beweging of stilstand en stilte of lawaai. Dus eigenlijk om hele simpele technieken waarbij je tot rust komt.

Want natuurlijk voel je je een stuk beter als je een half uurtje gaat liggen. Ooit hadden we daar de zondagsrust of de verveling in de kerk voor, nu laat je je betasten door één van de duizenden oplichters of andere gestoorde geldwolven die je met hun parasitaire leugens en vage onwetenschappelijke theorieën wijsmaken, dat het herstel van dit half uurtje gedwongen rust à 120 euro door hùn wichelroede komt.

Als je zo graag wilt schreeuwen, wat is er tegenwoordig mis met een gezond ‘godverdegodver’? Eeuwenoud. Helemaal gratis en het lucht op, ondanks het aanroepen van onze Lieve Heer, zonder bovennatuurlijke pretenties! Of zet desnoods een muziekje op. Tekeer gaan op muziek kan schijnbaar alleen als dit plaatsvindt in therapeutische groepssessies waar je in ieder geval niet de enige sukkel bent die voor schut staat, omdat hij na jaren van stilstand een ritmisch gevoel van een bevroren hark heeft. De schijtluizen durven anders gewoon niet te dansen, omdat ze zich schamen voor hun lijf of zich anders te oud voelen.

Ridicuul is de manier hoe de therapieën zichzelf aanprijzen. Het helpt werkelijk tegen alles. Er wordt een toekomstig mensbeeld gecreëerd van iemand die controle over alle facetten van zijn leven heeft met een goddelijke sereniteit van ruuuust.

Maar als je wat verder nadenkt over de ‘problemen’ waartegen het helpt, dan wil je die problemen eigenlijk helemaal niet kwijt. Het zijn namelijk menselijke eigenschappen die je unieke identiteit bepalen. Het zijn juist deze ‘problemen’ die je mens maken en waar helemaal geen oplossingen voor bestaan. Je kunt hoogstens leren ze wat opportunistischer te gebruiken.

Iemand die in iets als zen-meditatie of een Boeddha zijn geluk heeft gevonden, staat op dezelfde lijn met een Jehovagetuige. Ze wekken agressie op, omdat ze de mantel van de menselijkheid met een kunstgreep van blindgeloof van zich af hebben geworpen. Eigenlijk is een Jehovagetuige nog eerlijker, omdat je dan in ieder geval direct duidelijk hebt wat de bedoelingen van deze nar zijn.

Bij de zen-kaaskop is religie een inwisselbaar modebeeld dat dient om de eigen vunzigheden en lafheid, waaraan hij toch niet kan ontsnappen, te bedekken met een dun ethisch parapluutje van valse sereniteit waaronder hij kan schuilen en wegkijken.

Mannen en vrouwen die de ontwikkeling in ouderdom niet gebruiken om wijzer, arroganter en krachtiger in hun karaktertrekken te worden, maar als kleine kinderen religiehoppen van de ene waarheid naar de volgende illusie en weer terug, zijn identiteitloos en zonder ballen. Hier valt echt geen oorlog mee te winnen.

Of zoals mijn vriendin altijd zegt: “Doe mij maar een Tokkie als ik problemen heb. Die lopen in ieder geval niet weg.”

Frans Smeets is kunstenaar en heeft onder andere dit voortreffelijke beeld van christen Bono gemaakt.