Sierra Leone of Nederland?
Gin Mooy
Illustratie: Fred de Heij
Een totaal onschuldige, en goed bedoelde vraag: voel ik me anders nu ik zwanger ben? “Nee”, was mijn snelle antwoord. “Alleen fysiek.” Toch heeft die simpele vraag me bijna de hele nacht wakker gehouden. Want eigenlijk verandert er best veel, zometeen, na de zwangerschap. En dat was vóór de afgelopen slapeloze nacht, toch niet echt tot me doorgedrongen.
Ik word moeder. Het is met mijn groeiende buik nog net zo’n abstract gegeven als voorheen. Plotseling vraag ik me af of zometeen ook mijn eigen karakter verandert, mijn wensen, mijn ideeën, mijn vrijetijdsbesteding, mijn leven. En uiteraard maak ik me zorgen dat ik bijna al mijn tijd in vrijwilligerswerk stop, en er zometeen toch echt genoeg brood op de plank moet komen. Moet mijn leven nu radicaal om? Kan ik beter gaan voor een baan in loondienst? Waar wil ik wonen? Wat is er mogelijk? Ben ik niet stom geweest dat ik de afgelopen jaren niet geïnvesteerd heb in werken in loondienst? Dan was het namelijk wel makkelijker geweest om aanstaande vader te importeren, mochten we dat uiteindelijk willen.
Tot nu toe heb ik steeds gedacht dat ik voorlopig nog wel in Sierra Leone zou blijven wonen. En daarna door naar andere landen. Hup, baby op de arm, en gewoon doorgaan met waar ik mee bezig was. Maar in landen als Sierra Leone zijn goede gezondheidsvoorzieningen niet tot nauwelijks aanwezig. Krijg ik daar dan uiteindelijk niet vreselijk veel slapeloze nachten van? Wil ik mezelf en mijn kind daar wel aan blootstellen? Wat voor risico’s neem ik eigenlijk? En hoe zit het met scholing? Ik zet me hier niet voor niets iedere dag in voor goede bijlessen, extra lesmaterialen en dergelijke meer, om ‘mijn’ ex-kindsoldaten een beetje fatsoenlijke scholing te laten doorlopen.
En dan is er nog het detail dat aanstaande vader een Afrikaan is, die niet zo vrij over de wereld mag bewegen als ikzelf en mijn aanstaande kind. ‘Even’ besluiten dat we nu maar een jaartje of wat in Nederland gaan wonen, kan niet. En als dat dan beter is voor mijn kind straks? Moeten we de vader dan maar achterlaten en hopen dat de webcam goede beelden doorstuurt? Of toch investeren in een baan in loondienst, zodat ik over een paar jaar ‘rechten’ heb opgebouwd om de vader naar Nederland te importeren?
En word ik eigenlijk wel gelukkig van een baan in loondienst? Kan ik zomaar makkelijk opgeven waar ik de afgelopen zes jaar van mijn leven voor heb afgezien, en in heb geïnvesteerd? Of gewoon stug doorgaan, en maar zien waar het schip strandt? En als het schip dan strandt straks, zal ik me dan niet vreselijk voor mijn kop slaan dat ik er niet eerder iets aan gedaan heb? Aanstaande ouders met verschillende nationaliteiten, het maakt het baby dilemma er niet makkelijker op. Waar bevallen? In Nederland of in Sierra Leone? Kies ik voor Sierra Leone, dan loop ik het risico dat ik er dood bij neerval. Kies ik voor Nederland, dan loop ik het risico dat aanstaande vader niets van de geboorte meekrijgt.
De hermetische afsluiting van Nederland voor vreemdelingen, heeft me in één nacht grijze haren bezorgd. De bijbehorende angst en haat zijn andere factoren die ik zal moeten meewegen in mijn beslissing. In welk soort klimaat wil ik eigenlijk dat mijn kind opgroeit? In een samenleving als Sierra Leone die weliswaar arm en zeer instabiel is, maar die wel openstaat voor de medemens, waar echte tolerantie bestaat, en waar niet alles wat je zegt en doet op een goudschaaltje wordt gewogen? Of in Nederland, dat rijk is en stabiel, maar dat niet openstaat voor de medemens, waar tolerantie slechts een collectieve fantasie is, en waar je constant op eierschalen moet lopen? Wat weegt zwaarder? Onderwijs en gezondheid, of een sterke sociale ontwikkeling?
Het liefst zou ik mijn kind van beide walletjes laten eten. Maar ja. Nederland staat daar helaas niet echt voor open.
Antropologe Gin Mooy (voorheen Hageman) doet promotie-onderzoek naar ex-kindsoldaten in Sierra Leone. Ze zette het hulpproject Mind to Change op en schreef een boek. Meer Gin op The Vault.
RSS