De hoofdredactie van Trouw moet opstappen

Jan Peter Kooiman

Geachte redactie van Trouw,

Met veel pijn heb ik, Trouw-lezer sinds mijn jeugd, de ontwikkelingen in de affaire Perdiep Ramesar gevolgd. Ik heb dit weekend uw verslaggeving, en verantwoording, gelezen en wil daar nu graag op reageren. Ik vind namelijk de reactie van de hoofdredactie zwaar teleurstellend en tekortschieten omdat deze mijns inziens de ernst van de situatie onvoldoende reflecteert. In mijn ogen hebben de heren Van der Laan, Schoonen en Roessink geen andere keuze dan hun functie neer te leggen.

Het komt mij namelijk voor dat het onderwerp van een groot deel van de bedrieglijke verslaggeving van Ramesar, het zogenaamde islamdebat, nauwelijks meeweegt in uw eindoordeel. U gaat volledig voorbij aan het feit dat op het moment dat de hoofdredactie verantwoordelijkheid nam voor het fameuze ‘shariadriehoek’-artikel, op een zaterdagse voorpagina, zij willens en wetens een ‘Wilderiaanse’ kreet heeft gemunt waar Martin Bosma niet aan kan tippen. Trouw heeft zich met dit artikel, en andere stukken en woordvondsten van Ramesar (‘‘Jihad-belt’), sterk geprofileerd in dit zogenaamde debat en haar publicaties hebben het zonder meer in een bepaalde richting gestuurd.

Maatschappelijke handgranaten

Buiten het feit dat in de stukken genoemde bronnen niet blijken te bestaan, waarmee het BS-karakter van de verhalen definitief is geworden, begrijp ik nu dat op het moment van publicatie daarover al de nodige twijfels waren gerezen. Dit geldt voor, zo begrijp ik, het ‘shariadriehoek’-artikel, maar sterker nog, Trouw publiceerde het flinterdunne ‘Jihad-belt’-stuk terwijl er al een onderzoek naar Ramesars bronnen gaande was. (Toegegeven, dit voornamelijk speculatieve artikel leest alsof er toendertijd al in geknipt is omdat het feitelijk geen enkele concrete aanwijzing voor het bestaan van connecties tussen de in het artikel opgevoerde personen bevat. Het doet vermoeden dat in eerdere drafts wel allerlei Emre’s en Ali’s over hun warme banden met mede-jihadisten geciteerd werden, maar dat de bewijsvoering wellicht voorzichtigheidshalve al is gereduceerd tot ‘spraken na elkaar op dezelfde protestbijeenkomst’.)

Dit is voor mij onbegrijpelijk, en onvergeeflijk: Hoe is het mogelijk dat een zichzelf serieus nemende krant dit soort, ik kan het niet anders noemen, maatschappelijke handgranaten gooit zonder daarvoor een honderd procent waterdichte case te hebben? Hoe kun je pretenderen een kwaliteitskrant te zijn (‘misschien wel de beste…’) zonder dat zo een explosief verhaal gecheckt, nog eens gecheckt en dubbelgecheckt is, en uiteraard honderd procent expliciet en traceerbaar gedocumenteerd is? Ach, stelt de hoofdredactie van Trouw, op een krantenredactie moet men elkaar kunnen vertrouwen. Simpelweg ongelofelijk. U lijkt zowel uw eigen rol als de maatschappelijke relevantie en gevolgen van het gebeurde totaal te negeren.

Opzichtig falen

Met alle respect, maar is dit niet juist onthullend en veelzeggend over de klaarblijkelijke redactionele positie in de eerder genoemde maatschappelijke discussie? Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat het in veel ogen plausibele karakter van Ramesars verhalen ook in de afweging van de redactie een rol gespeeld heeft. Gegeven de maatschappelijke relevantie die Trouw met de artikelen van Ramesar heeft geoogst dringt een vermoeden dat ook scorings- en profileringsdrang mee heeft gespeeld zich op. Men hoeft geen aluhoedje te dragen of een hekel te hebben aan blanke mannen van rond de 50 om zich dit soort vragen te stellen.

Maar nee, de hoofdredactie van Trouw stelt dat een en ander toch vooral veroorzaakt is door een wellicht ietwat te ver doorgevoerd vertrouwen dat men toch op een krantenredactie in elkaar, en elkaars werk, moet kunnen hebben. Helaas, we zijn gewoon te goed van vertrouwen geweest, zal niet meer gebeuren, over tot de orde van de dag. Alsof het hier gaat om een verslaggever sport die de verzorger van een eerste divisieclub verkeerd heeft geciteerd, miskent en negeert de hoofdredactie volledig haar eigen rol in het opzichtig falen op een maatschappelijk bijzonder gevoelig en zwaarwegend punt.

Slachtoffer van Ramesar

Uw reactie stelt dan ook bepaald niet gerust, maar bevestigt en versterkt eerder de vrees dat dit morgen zo weer zou kunnen gebeuren. Door het probleem zodanig simpel voor te stellen en feitelijk heel oppervlakkig te maken, misbruik van collegiaal vertrouwen, geeft u er blijk van onvoldoende over het voor een hoofdredacteur zo belangrijke (zelf-)inzicht te beschikken. Door uzelf als slachtoffer van Perdiep Ramesar te presenteren zegt u mij dat de volgende Perdiep Ramesar er weer mee weg zal komen, zolang zijn stukken maar steekhoudend -in de al eerder genoemde ogen- en spraakmakend zijn. En hij iets meer aandacht aan zijn bronnen besteedt natuurlijk.

Al met al een totale deconfiture van de verantwoordelijken. Ik zie dan ook niet wat er voor hen nog valt te leren anders dan het nemen van verantwoordelijkheid, hun ongeschiktheid als lid van de hoofdredactie is overtuigend gedemonstreerd, ook in de afwikkeling van de affaire.

Ik hoop van harte dat u ook tot dit inzicht zult komen, uit respect voor het door ons beiden zo gekoesterde en geliefde instituut, Trouw.

Met vriendelijke groet,

Jan Peter Kooiman is als gepromoveerd econoom werkzaam in de financiele sector en maakt zich al een tijdje serieuze zorgen over bepaalde trends en fenomenen in de Nederlandse maatschappij; de afgang van zijn voormalige lijfkrant is er daar een van, die van de PvdA een andere.

Post Scriptum Bij wijze van post script een aantal gedachten die ik graag met u wil delen maar die enigszins buiten de lijn van bovenstaand betoog liggen.

1. Ik dreig niet met opzegging van mijn abonnement: ik heb eertijds Vink & Rutenfrans doorstaan, en tolereer Ephimenco en Drayer ook al weer een tijdje in wat ik ooit mijn lijfkrant noemde. Het ranzige slagveld van de Nederlandse geschreven media staan mij het waarmaken van dit dreigement toch niet toe, helaas.

2. Indien u voor uw aftreden nog een goede daad zou willen verrichten, of wellicht een lichte boetedoening, zou ik willen suggereren een column van Peter Breedveld op de voorpagina te zetten van de kersteditie.