Home » Archief » Parrhêsia


[22.02.2018]

Parrhêsia

Jasper Mekkes

Gezien communicatie het allerbelangrijkste is in het werkende leven en gesteld dat voor een optimale communicatie basiswaarden als waarheid en rechtvaardigheid essentieel zijn, is filosofie een belangrijk vak. Het is bovendien niet alleen de oorsprong van de wetenschap, die begon met filosofen die zichzelf en anderen vragen stelden, maar ook de manier voor de kennis om vooruit te komen; met vernieuwende ideeën die ontstaan na het diepere (zelf)onderzoek.

Een interessant onderdeel van de filosofie, het ‘vrijmoedig de waarheid spreken’ (Grieks: parrhêsia) is iets wat individuen vooruit kan helpen in van nature vaak neerdrukkende, achteruitwerkende instituties. Kritiek leveren in die instituties op misstanden die meerderheden vaak in stand willen houden is belangrijk voor zowel het individu dat die kritiek levert als die instituties en een goede kennis van en bedrevenheid in de filosofie, waaronder de parrhêsia, kan helpen om als individu op effectieve wijze bij te dragen aan de vooruitgang.

Verloren man

Onze suboptimale, want uitsluitend op meerderheden gebaseerde democratische systeem houdt echter niet zo van parrhêsia. Wat dat betreft zijn we niet zoveel opgeschoten sinds de oorsprong van onze democratie, het oude Griekse Athene, waar de meerderheid er ook al niet zo van hield. Want wat Socrates in ‘De Apologie‘ zei geldt in onze tijd nog steeds: ‘Neemt u het mij alstublieft niet kwalijk dat ik de waarheid zeg: want niemand zal het er levend afbrengen die zich eerlijk (gnêsiôs; ‘uit nobele motieven’) wil verzetten tegen een massa, zomin hier als elders, en die wil verhinderen dat er in de staat onrecht en onwettelijkheid wordt gepleegd.’

Socrates verwijst in de Apologie daarmee naar het gevaar voor het individu wanneer hij de waarheid spreekt. Hij gaf zichzelf in datzelfde boek ook het volgende antwoord op de vraag waarom hij nooit politiek actief was geweest: ‘Had ik, lang geleden, gepoogd aan politiek te doen, dan was ik sinds lang een verloren man geweest’.

Geofferd aan het systeem

Maar parrhêsia is niet alleen van levensbelang voor onze gekozen democratische vertegenwoordigers. Ook een universiteit van enig niveau kan niet zonder haar bestaan. De Maagdenhuisbezetting van 2015 viel bijvoorbeeld misschien niet zonder reden samen met een reorganisatie bij de vakgroep algemene cultuurwetenschappen; inderdaad: de vakgroep waar de studie filosofie onderdeel van uitmaakt. Door het rendementsdenken had bij de heren bestuurders van de UvA namelijk het misverstand post gevat dat het aantal studenten een verband zou hebben met de kwaliteit van het onderwijs.

Tijdens die bezetting durfde welgeteld één docent aan de UvA echt op te staan; Rudolf Valkhoff, een docent die zich beriep op zijn academische vrijheid om de kwaliteit van het onderwijs in ‘culturele patronen in cultuurgeschiedenis’ te beschermen en te bevorderen – overigens slechts om vervolgens na een fopproces rücksichtslos geofferd te worden aan het systeem en haar angst voor de waarheid.

Vlak voor zijn pensioengerechtigde leeftijd werd Valkhof nog even ontslagen door de universiteit, onder het mom van dat hij niet mee zou hebben willen werken aan ‘hervormingen’ van het onderwijs.

Perverse prikkels

Ongetwijfeld vonden de heren en dames in het systeem stiekem gewoon dat Valkhoff, net als Socrates, de jeugd bedierf, want hun onderbewuste dacht natuurlijk vooral aan de eigen machtspositie, die niet gebaat was bij de parrhêsia zoals Valkhoff die bedreef. Valkhoff kwam met zijn studenten in opstand tegen het ‘rendementsdenken op de universiteit, met alle perverse prikkels ervan’ en de er altijd mee gepaard gaande ‘angscultuur’.

Ik heb in Nederland tot nu toe niemand publiekelijk voor Valkhoff zien opstaan. Maar ik ben dan ook, met uitzondering van Frontaal Naakt, al sinds lang gestopt de Nederlandse media actief te volgen. Voor de zekerheid, opdat het belang en de moed tot waarheid van Valkhoff niet vergeten wordt, betuig ik daarom vandaag alsnog mijn steun aan iemand die niet alleen de parrhêsia beoefende op Oud Griekse wijze en daarmee opkwam voor individuen in plaats van voor het neerdrukkende, achteruitwerkende systeem – en dus, zoals het hoort bij de ware parrhêsia, met gevaar voor eigen hachje, maar ook opkwam voor het belang van de kwaliteit van het onderwijssysteem zelf.

Egoïstische dictators

Een systeem dat, hoe ouder het wordt, schijnbaar volgens een natuurwet, namelijk de wet van de meerderheid, steeds meer in handen lijkt te komen van egoïstische dictators, die tegenwoordig door hun monomane rendementsdenken, goed samen te vatten zijn met de overkoepelende term neoliberalen. En Maarten van Rossem had gelijk met zijn oproep dat we het neoliberalisme nu eindelijk maar eens ten grave moesten dragen.

Dat kan door filosofie, naar Frans voorbeeld, op te nemen als verplicht vak in iedere school-fase en bij ieder schooltype, maar ook door als individu filosofisch waarheids-onderzoek als levenswijze te adopteren, omdat iedereen een filosoof kan zijn. Ook en misschien wel vooral als je niet alleen informatie door en over andere filosofen aangereikt hebt gekregen, maar bovendien het goede voorbeeld van de parrhêsia live in actie hebt gezien, bij een goede collega-filosoof zoals Rudolf Valkhoff; onze eigen Socrates.

Jasper Mekkes is ingenieur en vooruitgangsfilosoof.

Jasper Mekkes, 22.02.2018 @ 07:38

[Home]
 

1 Reactie

op 22 02 2018 at 11:35 schreef Peter:

De pedanterik uithangen? Leesfrontaalnaakt@gmail.com

 


Home

Archief

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

(Advertentie)
 

 

pbgif (88k image)
 

Meest gelezen in november

O Het geweld tegen Kick Out Zwarte Piet is een onverkorte oorlogsdaad

O Waarom Zihni Özdil een leugenachtige klootzak is

O Het domme gekakel over Theo van Gogh

O Beseffen Tijs van den Brink en Paul Verspeek dat ze met mensenlevens spelen?

O Ik wil wel weer eens een programma waar géén Nazi in zit

O Dreigen en intimideren voor Zwarte Piet

O Hoe we 24/7 worden gegaslight door Domrechts, het OM en de media

O Hengelo, keurige, laffe stad van niks

O Als Rutte echt een staatsman was, praatte hij ook met Kick Out Zwarte Piet

O Wij zijn allemaal hartstikke tegen racisme

 

Meest gelezen ever

O YouPorn

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Het totale en angstwekkende gebrek aan integriteit van de #Metoo-meute

O Het historische besef van Jeroen Pauw

O Opbokken met je racistische kinderfeestje

O De extreemrechtse terreur van Twitter-troll Ans Aarsema

O Anne Faber en de moslims

O Anita Borst is een held

O Smachten en soppen met Thierry Baudet

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Frontaal Naakt dient een publiek belang” (mr. P.L.C.M. Ficq, politierechter)

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“Voorganger van de Linkse Kerk in Hersteld Verband.” (Carel Brendel)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.’ (Hafid Bouazza) ‘Complimenten voor Frontaal Naakt.

‘Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.’ (Lousewies van der Laan)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

RSS RSS