Esra Dede

Ik heb altijd een zwak gehad voor de winterfeestdagen, met name voor Kerst. Sneeuw, verlichting, kadootjes en de kerstboom. Vooral de kerstboom. Voor mij stond die symbool voor integratie. Zodra je er een thuis had, kon je leuk meepraten met alle andere kinderen die er thuis ook een hadden.

Voor mijn ouders stond de kerstboom symbool voor assimilatie. Voor een heidense, christelijke, ongepaste aanpassing die nergens voor nodig was. En wat zouden onze familieleden wel niet denken.

Gedwongen om te kijken

Waarschijnlijk hebben mijn ouders vooral om die laatste reden lang geprotesteerd tegen de komst van een kerstboom in ons huis. Maar ik was volhardend en op een dag had ik genoeg gespaard om een één meter lange kerstboom te kopen.

Wat zag die er toch mooi uit, rode kerstballen met goud en groene linten en kerstlichtjes. Ik was er heel trots op. Hij had een prominente plek, vlak naast de televisie, waardoor mijn ouders wel werden gedwongen om er in de avonden naar te kijken. Ze raakten er op een gegeven moment aan gewend en alles leek heel goed te gaan.

Totdat we op een stille winternacht de deurbel hoorden gaan. Het waren mijn grootouders. Ze kwamen spontaan op bezoek. Ze kwamen nooit spontaan op bezoek. Mijn ouders en ik keken naar de prachtig gedecoreerde boom in woonkamer. “Ruim die op Esra, als je die morgen nog wilt terugzien”, zei m’n moeder en ze liep naar de deur.

Paranoïde gedachten

Het was net een filmscène. Ik rende naar mijn boom, terwijl mijn ouders in slow-motion naar de deur liepen. Er vielen een paar kerstballen op de grond, terwijl ik de boom meesleurde naar mijn kamer. Eenmaal in mijn kamer begonnen de paranoïde gedachten.

“Wat als ze naar mijn kamer komen?”

“De kerstboom is niet veilig hier”

Oude boze man

Ik was ten einde raad en toen ik mijn grootvader mijn naam hoorde roepen, wist ik dat het nu of nooit was. Terwijl ik mijn raam opende, hoorde ik hem schuifelen in de gang. Weer hoorde ik mijn naam. Het zweet stond op mijn voorhoofd en ik begon te bibberen. De koude wind sneed aan mijn wangen, terwijl ik balanceerde op het venster. De deur ging open, de ramen gingen dicht.

“Wat doe je op je bed, waarom kom je niet naar de woonkamer?”, vroeg mijn opa terwijl hij zijn witte baard aan het drogen was. Met mijn rechterhand zwaaide ik naar hem, terwijl mijn linkerhand het puntje van mijn geliefde kerstboom vasthield. Die balanceerde uit het raam, door mij beschermd tegen de oude boze man. “Ik kom er zo aan”, piepte ik, maar ik voelde mijn grip steeds zwakker worden. En toen voelde ik geen kerstboom meer.

Hij zag de verandering in mijn gezichtsuitdrukking, gaf zijn “je-bent-me-toch-een-vreemd-kind”-blik en schuifelde weer terug. Snel deed ik het raam open en daar lag hij, een verdieping lager, in de tuin van mijn buurman. Ik deed wat elk kind zou doen, dat bezeten is door de Christmas Spirit. Ik ging mijn kerstboom redden.

Snikkend meisje

Ik denk niet dat ik zo behendig uit mijn raam had kunnen klimmen als ik niet zo gemotiveerd was geweest. Eenmaal beneden moest er een tweede plan komen. Naar beneden klimmen was wel te doen, maar naar boven klimmen zou niet gaan.

Ik klopte op de deur van mijn buurman, hopend dat hij thuis zou zijn. Maar hij was vast bij een of ander studentenkerstdiner. En nu? Ik wilde mijn boom niet over het hek gooien, daar was hij mij toch te dierbaar voor. Maar zonder zou ik ook niet naar huis willen gaan. Mijn sokken waren al zeiknat en ik had geen jas aan.

Mijn ouders hebben het nooit echt gezellig gehad met mijn grootouders. Na de gebruikelijke gesprekken over Turkije, klassieke anekdotes en de nieuwste roddels uit het dorp vond mijn vader het wel tijd om te kijken waar ik bleef. Hij kwam aan in een ijskoude kamer met de ramen wijd open en het geluid van een snikkend meisje buiten. In de witte tuin zag hij mij half bevroren mijn kerstboom knuffelen. Ik denk niet dat mijn vader zo behendig uit mijn raam had kunnen klimmen als hij niet zo gemotiveerd was geweest.

Witte kerstballen

Ik kan me nog goed herinneren hoe mijn kerstboom daar stond, vlak naast de televisie. Driekwart van de kerstballen waren gesneuveld, maar de lichtjes deden het nog wel. Met de hele familie keken we ernaar.

Mijn opa schraapte zijn keel en keek mij aan. “Morgen maar weer kerstversieringen gaan halen, toch? Wat vind je van rode en witte kerstballen?”

Esra Dede is geboren en getogen Amsterdammer. Zij studeert geneeskunde en wordt door haar familie gezien als communist, omdat ze ooit lid was van de SP. Volg haar op Twitter.