Arjan van Bijnen

Na een tenenkrommende nieuwjaarstoespraak van de paus was het deze week de beurt aan een groep rabbijnen om homoseksuelen te verketteren. Tegelijkertijd kwam aan het licht dat homotherapie door de Christelijke hulpverleningsorganisatie Different geheel vergoed wordt door verzekeraars.

Ik mag me gelukkig prijzen dat ik in een land leef waar zoiets tot publieke verontwaardiging leidt. Van islamitische zijde heb ik al een tijdje niets homofoobs vernomen. Maar ik ga liever niet op vakantie in Iran, om maar eens een voorbeeld te noemen.

Gelukkig leef ik in seculier Nederland, waar je, ondanks wat dappere religieuze verzetshaarden, eerder raar wordt aangekeken als je zegt dat je christen bent dan wanneer je homoseksueel zegt te zijn. Althans, dat waanbeeld leeft bij sommige conservatievelingen.

De waarheid is natuurlijk veel ingewikkelder. Elke minderheid heeft problemen. Wie niet tot de minderheid in kwestie behoort, ziet de minderheid als één homogene groep. Seculier Nederland heeft een rare houding aangenomen ten opzichte van haar homoseksuelen. We mogen er zijn, maar we mogen niet klagen over discriminatie. Niet als men ‘ons’ wegzet als accessoires voor Gooische Vrouwen, niet als we worden geplaagd op ons werk, niet als we bij het vrijgezellenfeest van de bruid worden ingedeeld.

Wel als we in elkaar worden geslagen gelukkig, maar alleen als het door Marokkanen is gedaan. Want beweren dat Nederlanders lang niet zo op hun gemak zijn met homosekualiteit als ze zelf beweren, dat is ongewenst en wordt dan ook direct weggewuifd.

Toegegeven: zo erg is het nu ook weer niet. In bijna alle landen ter wereld ben je simpelweg je leven niet zeker als homoseksueel, hier wel. De meeste mensen hier hebben eerder last van hardnekkige vooroordelen dan van homofobie. En vooroordelen, daar hebben alle minderheden last van. Zelfs meerderheden, als je ziet hoe mannen over vrouwen denken en vrouwen over mannen. Niemand is veilig voor de hokjesgeest van de ander.

Religieuzen hebben echter een andere benadering ten opzichte van homoseksualiteit. Hier gaat het minder om vooroordelen, alhoewel die ongetwijfeld meespelen in het in stand houden van middeleeuwse opvattingen. Moslims, christenen en joden hebben nu eenmaal in hun heilige boeken staan dat stekkertje op stekkertje, om met de Vlamingen te spreken, verboden is door God Zelve.

Hoe je het ook wendt of keert: het staat er echt, ook al staat de ruimte, die ervoor is ingedeeld in die heilige boeken, niet in verhouding met de aandacht die het onderwerp krijgt van religieuze leiders.

Ik vind dat jammer. Hoewel ik simpelweg niet geloof en ook geen al te hoge pet op heb van de kern van de monotheïstische religies, zie ik ook de goede kanten. Gemeenschapszin bijvoorbeeld, en naastenliefde. Ritueel, rust en zingeving. Ik zie niet in waarom je deze zaken als atheïst niet zou kunnen hebben, maar tot nu toe zijn atheïsten vooral bezig met waar ze tégen zijn, niet waar ze vóór zijn.

Ik zou daarom best wel weer eens naar de kerk willen. Laatst stonden er twee alleraardigste bejaarde vrouwtjes voor mijn deur, om me uit te nodigen om naar de (Rooms-katholieke) kerk om de hoek te komen. Vriendelijk heb ik de uitnodiging afgeslagen. No way dat ik naar een instituut ga dat mij als zondig beschouwt, en ondertussen de hand boven het hoofd van kinderverkrachters houdt. Het feit dat de Katholieke kerk, onder andere bij monde van de paus, homoseksualiteit blijft afwijzen, zie ik vooral als een bliksemafleider voor onder andere de misbruikschandalen.

Want het is niet zo dat de paus verplicht is zich te verzetten tegen zaken als het homohuwelijk of homoseksualiteit zelf. Een heleboel van wat er in de Bijbel staat, wordt door gelovigen, inclusief de paus, simpelweg genegeerd wegens niet meer aan de orde, zoals de beruchte doodzonde om zonder lintje (ik dacht paars, maar kan ook een andere kleur zijn) in de kleding verweven rond te lopen.

Dat zou ook met homoseksualiteit kunnen. In de tijd dat het Joodse volk zich staande moest houden tussen vijandelijke stammen was homoseks inderdaad niet zo handig. De stam moest immers groeien, er moesten genoeg kinderen worden gemaakt om niet uit te sterven. Tegenwoordig kampen we met enorme overbevolking. Wat dat betreft maakt het al niet meer uit.

Bovendien heeft de kerk in de loop der tijd vele nieuwe dogma’s verzonnen die niet in de bijbel staan. Neem in deze context de idee dat kinderen moeten worden opgevoed door een man en een vrouw. Dat staat niet in de bijbel, maar is een afgeleide van de idee dat het het meest wenselijk is dat een kind een vader én een moeder heeft.

Maar de Paus maakt er Gods wil van, met enkel en alleen de reden om adoptie door homoparen tot het werk van de Duivel te verklaren. Want over de vele éénoudergezinnen en weglopende hetero-vaders hoor je hem niet. Terwijl een kind echt (bewezen) beter af is met twee vaders of twee moeders dan met slechts één of geen ouder.

Hypocrisie ten top. Het hoofd van de kerk heeft in het verleden vaak nieuwe dogma’s geschapen en oude dogma’s omgevormd danwel onwettig verklaard. In het eerste milennium na Christus was het bijvoorbeeld niet ongewoon dat priesters een (vrouwelijke) partner hadden. Aan het begin van de elfde eeuw keerden gelovigen zich hiertegen en een over-ascetische paus (Gregorius VII) die zijn wereldse macht wilde doen gelden, verhief de mode tot wet.

Hoe het precies werkt in jodendom en islam weet ik niet, al zie je al aan de vele verschillende vormen van islam dat er mogelijkheden zijn om nieuwe zienswijzen in het tapijt van het geloof te weven. Protestanten ruzieën sowieso continu over de interpretatie van de Bijbel, en hier zie je dan ook zowel extreem progressieve als extreem conservatieve stromingen.

Wie weet, komt er ooit een tijd dat religie zichzelf flexibiliteit toestaat en zich durft te richten op de eigen misstanden in plaats van op de levenswijze van mensen die verder niemand kwaad doen. Ik wacht zulke progressieve stappen van religieuze leiders met spanning af. Tot dat moment walg ik.

Arjan van Bijnen schrijft en onderneemt. Hij gelooft in weinig, maar vertrouwt op veel.