Frans Smeets

Illustratie: Anders Zorn

Zoals iedereen in Nederland ben ik verzekerd voor ziektekosten. Ik betaal eenmaal per maand mijn premie aan een verzekeraar, ik krijg ongeveer hetzelfde bedrag maandelijks teruggestort van de belastingdienst in de vorm van een toeslag en moet aan het eind van het jaar meestal weer het bedrag van een jaarpremie storten naar de belastingdienst onder de noemer van een Bijdrage Zorgverzekeringwet. Ik begrijp niets van hoe die bedragen, die ik ontvang en uitgeef, tot stand komen en wil het ook niet weten. Zoals de meesten van ons.

De zorgverzekering is een belangrijk item in Nederland. En terecht. Gezondheid is belangrijk.

Beugels en mentale dipjes

We hebben te maken met vergrijzing en de kosten rijzen de pan uit. Alleen zijn we vergeten waarom we ooit zo’n volksverzekering hebben opgericht, namelijk, om een risico te dekken dat we niet zelf kunnen dragen, wanneer bijvoorbeeld het noodlot toeslaat. Dat dan niet, zoals nog vrij recentelijk in de geschiedenis, bij ziekte, handicap en ouderdom, onze familie ons wat sneller naar het hiernamaals liet gaan of ons aan de straat zette.

Collectieve ziekteverzekeringen zijn niet bedoeld om elk kind aan de beugel te helpen of mentale dipjes te bestrijden. Die zijn bedoeld voor als je een verbrijzeld been hebt of voor ernstige ziektes waar de kosten niet voor op te brengen zijn.

Dure medicijnen

Dat het College voor Zorgverzekeringen de vergoedingen van dure medicijnen voor ziektes als Pompe en Fabry ter discussie stelt, is dus bizar en druist in tegen het principe van verzekeren. Zodra de rollator (op Marktplaats.nl vanaf vijf euro te koop) uit het verzekeringspakket dreigt te vallen, dan hallucineren we over vallende oudjes, maar voor mensen met een chronische ziekte is geen poet.

Het zijn juist de risico’s die niet te dragen zijn, als ernstige ziekte, oudedagsvoorziening, langdurige werkeloosheid en arbeidsongeschiktheid, die steeds meer onder druk komen te staan. We verzekeren ons in Nederland niet langer als een garantie tegen risico’s die je niet kunt dragen, maar zien verzekeringen als een manier om gespreid te betalen of om een illusie te voeden van geldelijk gewin. Uiteindelijk ben je met verzekeringen altijd duurder uit.

Contant afrekenen

Zoek je in Nederland, buiten de huisarts, contact met een medisch specialist, dan word je geadviseerd om een verwijsbriefje te halen bij de huisarts, omdat anders de verzekering niet betaalt. Als je vervolgens kenbaar maakt de behandeling zèlf te willen betalen, dan krijg je via je zorgverzekeraar een acceptgiro, met een standaardprijs die geldt voor de desbetreffende behandeling voor heel Nederland. Het door mij betaalde bedrag wordt wel weer aan het eind van het jaar op een of andere manier verrekend met mijn Bijdrage Zorgverzekeringswet. Snapt u het nog?

Waarom kan ik niet gewoon naar een dokter gaan en daar gewoon vragen wat het kost en contant afrekenen? Waarom moet ik bij elke medische handeling, ook als ik die zelf wil betalen, dit via de verzekeringen laten lopen?

Eigen risico van enkele duizenden euro’s

Behalve dat dit systeem prijsopdrijvend is, (waarom zou ik een goedkopere specialist nemen?) hebben we een ondoorgrondelijk Kafkaiaans monster gecreëerd, dat alleen maar geld rondpompt, de macht bij de verzekeraars legt en de zorg onnodig duur maakt.

Om de kosten te beheersen, zou de overheid zich niet moeten bemoeien met medische keuzes en vergoedingen, maar gewoon een eigen risico van enkele duizenden euro’s moeten invoeren. Zoiets zou je nog inkomensafhankelijk kunnen maken, maar dat zijn politieke keuzes waarvoor mensen naar de stembus kunnen. Als je dan zo graag alles met een vast bedragje per maand wilt betalen of niet meer tegen onzekerheden des levens kunt, dan neem je een aanvullende verzekering en betaal je het dubbele.

Jaartje niet op vakantie

Want ja, mensen hebben een eigen verantwoordelijkheid. Als je een flatscreen kunt kopen die de hele muur bedekt, kun je ook je huisarts betalen. Komt er een blindedarmontsteking tussendoor – pech, dan ga je maar een jaartje niet op vakantie.

En natuurlijk komen er weer veel uitzonderingen en aanpassingen, maar het principe moet er zijn. Zorg voor jezelf en als het noodlot je treft, dan komt de paraplu.

Frans Smeets heeft de vreemde opvatting dat hedendaagse kunst behalve oeverloos gezwets en geld ook nog schoonheid in zich mag herbergen. Frans Smeets zit ook op Twitter.