Salafisten

Nuweira Youskine

Illustratie: Merkley???

Persoonlijk word ik niet heel opgewonden van mannen met dikke baarden en broeken hoog tot boven de enkels opgetrokken. En als ik voorbij ga aan het uiterlijk en me, zoals het hoort, op het innerlijk concentreer, denk ik dat op geestelijk gebied de klik ook uitblijft.

Salafisten hebben zo hun principes, die uitgaan van een tweeledige tijdsindeling. De eerste is een tijd dat de wereld nog perfect in harmonie was, de tweede illustreert de gecorrumpeerde tijd erna. Die eerste, perfecte wereld was voorbehouden aan de tijd dat de profeet Mohammed nog in leven was en de drie generaties na hem. Daarna is het bergafwaarts gegaan met de mensheid en de enige manier waarop we vandaag de dag nog een beetje in de buurt kunnen komen van die glorieuze beginperiode (pakweg de eerste drie, vier eeuwen na de profeet) is om exact na te volgen hoe men toen leefde.

Zelf ben ik uitermate tevreden met het functioneren van mijn elektrische tandenborstel en zie ik niet in waarom ik in plaats daarvan een houten twijgje zou moeten gebruiken. Ook vind ik het soms vrij lastig eten met precies drie vingers en ben ik blij dat ik mijn soepje met een grote lepel naar binnen kan werken. Maar wie ben ik? Indien er mensen zijn die denken door deze dingen in acht te nemen, hun leven er beter uit ziet en zij hier God een plezier mee doen, dan hebben ze mijn zegen.

Zo niet die van journalist Carel Brendel. Na het horen van een radiouitzending waarin journalist Asis Aynan en ik wat keuvelden over Salafisten en Ahmed Marcouch, was hij dermate geschockeerd dat hij de moeite heeft genomen het drie minuten durende radio-gesprek uit te tikken.

Wat was het geval? Stadsdeelvoorzitter Ahmed Marcouch lag recentelijk onder vuur omdat hij ervan beticht werd om met gemeenschapsgeld Salafisten te willen subsidiëren. Columnisten Theodor Holman en Nausicaa Marbe hadden hem om die reden een wolf in schaapskleren genoemd. Waarop Marcouch niet wist hoe snel hij een stukje in de Volkskrant geplaatst moest krijgen om te verkondigen dat de suggestie dat hij Salafisten financieel zou willen steunen, een ‘broodje aap-verhaal’ was.

Het had Marcouch meer gesierd als hij de discussie was aangegaan over wat het Salafisme precies inhoudt en waarom daar zo paniekerig op gereageerd wordt. Het is namelijk een term die lukraak gebruikt wordt, op angstgevoelens inspeelt en automatisch een negatieve connotatie meekrijgt. Brendel schrijft:

‘De journalistieke medewerker van een islamitische omroep wil ons wijsmaken dat salafisten een soort volksdansgroepje zijn voor mannen met jurken en rare broeken. De presentatrice wil kennelijk niet weten dat het salafisme een extreme ideologie is, die gemeengoed is in de islamitische en extreem vrouwvijandelijke dictatuur Saoedi-Arabië.‘

Nogmaals, het is niet mijn favoriete kledingkeuze, levenswijze en ook zeker niet hoe ik de islam begrijp. Maar moet ik hen daarom gelijk in de hoek zetten van extremisten en gevaarlijke gekken? Inderdaad, door de AIVD worden zij in een rapport ‘zeer onverdraagzaam en anti-democratisch’ genoemd. In het hele rapport dat zij over deze stromingen hebben geschreven, komt echter niet één duidelijk voorbeeld of afschrikwekkend bewijs voor. Het blijft bij theoretische beschrijvingen van een gedachtegoed.

En daar zit precies het probleem: het lijkt alsof ideeën die afwijken van wat de goegemeente ‘normaal’ vindt, automatisch alarmbellen doen rinkelen. Als die andere ideeën dan ook nog eens van een moslim komen, dan kun je er je hand voor in het vuur steken dat het predikaat ‘extreem’, ‘gewelddadig’ of, ook altijd een favoriet, ‘vrouwonvriendelijk’ er aan te pas komt.

In een samenleving die zich bij uitstek op de borst klopt voor haar tolerantie naar andersdenkenden, komt dat toch wat raar over. Met de islamitische geleerden van Saoedi-Arabië hebben we hier gelukkig helemaal niets te maken. Maar hier in Nederland ben je blijkbaar ook zo vrij nog niet: je zit al in het verdomhoekje als je ervoor kiest je geloofsleven een andere invulling te geven dan de overige burgers dat graag zouden zien.

Net zoals het communisme, het hindoeïsme, democratische idealen en elke andere ideologie of geloof, kan ook het Salafisme vervallen in geweld, vrijheidsbeknotting van anderen of misdaden. Ik hoop dat ik niemand hoef uit te leggen dat ik elke gewelddadige vorm van het Salafisme zou afwijzen. Maar nu worden mensen die misschien wel eens afwijkende gedachten in het hoofd zouden kúnnen krijgen, bij voorbaat van het democratisch proces uitgesloten. Guilty until proven innocent. Als iemand een lange baard heeft, maar tevens een briljant idee om radicalisering tegen te gaan, dan zeg ik nog steeds: graag.

Nuweira Youskine is medewerkster van de Nederlandse Islamitische Omroep en presentatrice van het radioprogramma De Zevende Hemel, vanavond (zaterdag, 14 maart) weer van 18:00 tot 19:00 uur te beluisteren op Radio 5.