Frans Smeets

Illustratie: Norman Lindsay

Ik heb een hekel aan hotels en zeker in Nederland. Voor honderd euro slapen in een bezemkast en oersaai. Daarom overnacht ik graag met een campertje op campings en recreatieparken in heel Nederland.

Zo’n tien jaar geleden was het in de winterperiode altijd muisstil en waren er nauwelijks gasten. Dit is veranderd. Veel campings en recreatieparken zijn steeds meer het afvalputje van de samenleving geworden. Er is een samenklontering van mensen die nergens anders naar toe kunnen. Gescheiden vaders, illegalen, Oost-Europese arbeiders, hele gezinnen met kinderen die er bivakkeren.

Op de vlucht voor Jeugdzorg

Ook bij mijn laatste gezinsuitje, in het recreatiepark naast de Beekse Bergen, was het raak. In de stacaravan naast ons sliep een gezin met drie jonge kinderen, vader zonder tanden, moeder net haar jongste gebaard, op de vlucht voor Jeugdzorg. Onze nachtrust werd enkele malen onderbroken door sirenes, gebrul van drankorgels en relationele ruzies, verderop op het park. ‘s Ochtends werden we geconfronteerd met een paar kontkrabbende Oostblokkers met hun ruige zuipcultuur en hun keiharde werken.

Ik heb er nooit problemen mee. Liever de brute Wild West van een trailer park, dan het conformisme van een keurige Vinexwijk. En als je met je kinderen eens wat meer leerzamers wilt doen dan naar het zoveelste pretpark te gaan, dan is dit the place to be. Hier leven de echte libertariërs (die trouwens nog nooit van het libertarisme gehoord hebben)

De Oostblokkers gaan, nadat ze zijn uitgebuit, binnen enkele maanden zwaar teleurgesteld terug naar het thuisland.

Hulpverlening volstrekt zinloos

Het zijn echter vooral Nederlanders die volledig zijn vastgelopen in de schuldenproblematiek en daar, door de koppeling van bestanden, met geen mogelijkheid meer in staat zijn uit te komen. Want regels-zijn-regels-land Nederland vergeet nooit iets en de Nederlandse overheidsinstellingen zijn genadeloos voor iedereen die niet in hun protocollen en geautomatiseerde systemen past.

Het zijn mensen die uit hun huis zijn gezet en achtervolgd worden door bekeuringen, belastingschulden, zorgverzekeringen, telefoonschulden en huurschulden. Hun rekeningen lopen elk jaar op door incassokosten en zullen nooit, maar dan ook nooit, betaald gaan worden. Vooral de rol van de belastingdienst is kwalijk te noemen. Mensen die maandelijks bedragen op hun rekening gestort krijgen en dit dan aan het eind van het jaar ineens volledig terug moeten betalen, dat is vragen om problemen.

De grootste groep bestaat uit de “losers” voor wie hulpverlening of schuldsanering volstrekt zinloos is. Het zijn vaak eigenzinnige types die graag een slokje lusten en op tilt slaan bij huishoudboekjes en hulpverleners. Velen hebben een achtergrond van alcohol- en drugsgebruik of een psychiatrische problematiek. Ze overleven door allerlei vage handeltjes, zwarte baantjes, kleine criminaliteit of de familie schuift ze wat toe.

Niet-calculerende burgers

Het zijn mensen die tot de eeuwwisseling met een uitkering en wat klein gescharrel hun leven op drie hoog achter uitzaten, maar nu, na een vernederend en intimiderend proces van integratiebureaus en uitkeringsinstanties, nog lager aan wal zijn geraakt.

Door de koppeling van bestanden en de toenemende repressie van de overheid zijn ze de steden ontvlucht en klonteren ze samen op recreatieparken. Het zijn de niet-calculerende burgers, vastgelopen in een technocratische samenleving. Mensen van alle leeftijden, die de hoop hebben opgegeven. Er is in een geautomatiseerde samenleving ook geen enkele hoop dat ze ooit uit hun situatie zullen geraken. En dat zien ze verdomd goed.

Tot in je graf vervolgd

Een andere groep bestaat uit mensen voor wie zo’n recreatiepark een time-out is. Gescheiden vaders, failliete zzp-ers, weglopers of heel normale gezinnen die door verlies van baan uit hun huis moesten. Het is echter juist die onmenselijke harde houding van de overheid die deze mensen belemmert om hun leven weer op te pakken.

Zelf vind ik dat schuldeisers gewoon altijd hun geld kwijt moeten zijn. Moet je maar uitkijken aan wie je krediet geeft. En dan zullen we het maar niet hebben over mensen met een belastingschuld. Tot in je graf zul je vervolgd worden.

Ik zou er voor pleiten dat de overheid die Nederlandse trailer parks met rust laat en hen dat minimale bestaan gunt. Jaag ze niet op met je domme bekeuringen en belastingschulden van tien jaar geleden, zit niet te miepen over “langdurige bewoning” en “onhoudbare situaties”. Deze mensen bestaan en zullen zich nooit aanpassen. Dus leef er maar mee.

Controle- en dwangfetish

Zijn in Amerika trailer parks een vast gegeven en een relatief veilige laatste toevluchtshaven voor de onderklasse, hier word je, met de regeltjes in de hand, opgejaagd als wild en moet je steeds weer op zoek naar een nieuwe stek. Het is de averechts werkende controle- en dwangfetish van de overheid die maar niet kan accepteren dat niet ieder mens in zijn aangeharkte tuintje wil -of kan functioneren.

Frans Smeets heeft de vreemde opvatting dat hedendaagse kunst behalve oeverloos gezwets en geld ook nog schoonheid in zich mag herbergen. Smeets zit ook op Twitter.