Democratie
Multatuli
Illustratie: William Etty.
Het beslissen by meerderheid van stemmen is ’t recht van den sterkste, in der minne. Het beduidt: áls we vochten, zouden wy winnen… laat ons ’t vechten overslaan.
Dit stelsel leidt dus niet zozeer tot waarheid, als tot rust. Doch slechts voor ’t ogenblik, en palliatief. Want de leden der minderheid hebben meestal ’t recht vóór zich, en zyn sterker, niet zo zeer uit besef van dat recht, als door meer geslotenheid en scherper prikkel tot inspanning.
Wanneer de minderheid aangroeit tot meerderheid, verliest ze aan specifieke waarde wat ze wint in uitbreiding of aantal. Ze neemt al de fouten over van de verslagen tegenstanders die, op hun beurt weer, deugd scheppen uit nederlaag.
De slotsom is treurig.
Multatuli (1820) is de grootste Nederlandse schrijver aller tijden. Het is een schande dat zijn verzamelde Ideën niet continu worden herdrukt, maar gelukkig is daar de Digitale Bieb.
RSS