Moslimstemmen

Willem de Zwijger

Afscheid van de polarisatie. Binding in plaats van debat. Hirsi Ali bevorderde de verdeeldheid. Van de Turkse middenstanders in Amsterdam stemde de vorige keer een kwart op de VVD, en nu bijna niemand meer. De VVD is in verwarring, Geert Dales en Frank de Grave willen af van de harde toon van Ayaan en Verdonk.

Het is zowel voor de PvdA als voor Pastors en Wilders te hopen dat de VVD dit verhaal gelooft. Wie even rekent aan aantallen kiezers, de lage opkomst onder “allochtonen” en de verschuiving die de muslim vote heeft teweeggebracht komt op een paar honderduizend stemmen, goed voor heel ruwweg één, hooguit twee kamerzetels. Als de VVD dit tot hoofdreden voor een ruk naar links beschouwt, komt er ruimte op rechts voor Pastors en de zijnen, terwijl de VVD van links geen stemmen zal winnen – zodat rechts verdeelder zal raken, en links de regeringsmacht onder handbereik krijgt.

De kiezers hebben, zoals verwacht, deze keer in hoofdzaak volgens sociaal-economische en alledaagse overwegingen gestemd. Bovenaan stonden werkgelegenheid, armoede, verkeer (files) en wonen (bouwen). Integratie, ofwel de ‘culturele tegenstellingen’ van Femke Halsema, maar ook milieu kwamen er niet aan te pas. Behalve (deels) in Rotterdam en nog enkele plaatsen bepaalde de klassieke links-rechts schaal de uitslag. Seculier versus niet-seculier speelde geen rol van betekenis.

De kiezers hebben het falende economisch beleid van het kabinet, dat Nederland tot de slechtst presterende economie van de EU maakte, hard afgestraft, maar vooral ook hun afkeer van het privatisering, liberalisering en afbouw van de collectieve sector duidelijk gemaakt. Steeds blijkt uit onderzoek dat de Nederlandse een sterke collectieve sector willen, in plaats van gezondheidszorg in handen van verzekeringsmaatschappijen of electriciteit onder controle van speculanten, en ook bereid zijn daarvoor te betalen.

Wouter Bos spreekt al wel eens zachtjes over het ‘Scandinavisch model’ – de degelijke verzorgingsstaat met strenge regels, het flexibele ontslagrecht met goede uitkeringen – maar het is de vraag of links al in staat is tot een dergelijke ombouw van de samenleving, en niet alsnog weer vervalt in softe sentimentaliteit. Bijvoorbeeld, wel een adequate werkloosheidsuitkering maar handhaving van de rigide arbeidsmarkt, of: wel een fatsoenlijke bijstandsregeling maar geen combinatie met dwingende begeleiding naar betaald werk. De koppeling van goede bedoelingen aan praktisch en zakelijk handelen is ter linkerzijde, zeker op Haags niveau, helaas zwak ontwikkeld.

De seculiere agenda, op zijn beurt, komt pas weer prominent bij verkiezingen in beeld in geval van acute problematiek: een aanslag, een moord, flagrante aantasting van de vrijheid van meningsuiting. Te vrezen valt voorlopig dat links aan de macht (nog) niet in staat zal blijken de vóórtdurende immigratie in te dammen, waardoor de integratie van nieuwkomers tot Nederlanders zal blijven falen – het dweilen met de kraan open.

Binnen het CDA begint het inmiddels ook te rommelen. Bijzonder fundamenteel is het nog niet; sommigen vinden dat het beleid ‘beter verkocht’ moet worden, anderen missen het ‘sociale gezicht’. Toch heeft de christelijk-sociale vleugel – als die er nog is – binnen de partij een compleet handboek ter beschikking over wat er niet deugt en hoe het anders moet: Overmoed en onbehagen, van Bert de Vries, oud-CDA-fractievoorzitter, oud-minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en oud-bestuurder van het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds.

Het boek heeft indertijd enige aandacht gekregen omdat de Vries – kristalhelder – aantoont dat de vergrijzing in het geheel geen probleem is. Hij noemt het “hervormingsbeleid” van Balkenende II neo-conservatief, laat zien dat het begrotingsbeleid van “aflossing van de staatsschuld in één generatie” onnodig en onwenselijk is, en rekent overtuigend voor dat op alleszins verantwoorde wijze jaarlijks 20 miljard euro (!) vrijgespeeld kan worden voor sociale zekerheid, en investeringen in onderwijs, zorg en infrastructuur. Het boek behandelt saaie kost op een heldere manier, en zou ook voor, bijvoorbeeld, de Partij van de Arbeid op de verplichte leeslijst moeten staan.

Enigszins opmerkelijk citaat van Wouter Bos, in de Volkskrant, over eventuele collegevorming over links:

Je moet per stad kijken wat SP en GroenLinks doen. In Amsterdam heb je Marijke Vos, daar kun je uitstekend mee samenwerken, maar daar is de SP volstrekt ouderwets. In Rotterdam is het juist omgekeerd. GroenLinks zit daar helemaal op de multiculti-lijn en heeft niets geleerd van Fortuyn.

Of deze analyse helemaal klopt is een tweede, maar Bos denkt blijkbaar niet positief over een “multiculti-lijn”.

De VVD heeft gepresteerd, wat het CDA per definitie niet kan – daar zit men vast aan Balkenende – namelijk het lanceren van een nieuwe partijleider. Met de komst van Rutte is Ayaan haar beschermheer kwijt, en zullen ook borreltafelconservatieven zich minder bij die partij thuisvoelen – zeker nu Wiegel definitief uit beeld is. De VVD verliest aldus haar aantrekkingskracht op traditioneel rechts – dus mogelijkheden voor Pastors en de zijnen, misschien zelfs met Ayaan als boegbeeld – en op de liberale secularisten, wat voor Lousewies weer enig licht aan het eind van haar tunnel doet verschijnen. Rutte zal het goed doen bij de meer verlichte VVD’ers, en die zijn er zeker op lokaal niveau, maar waar zijn ‘bindende’ aanpak electoraal succes vandaan moet halen is minder duidelijk. Onder de PvdA-aanhang zal hij niet scoren, de christelijk-sociale kiezers bevinden zich al bij diezelfde PvdA of wenden zich tot Rouvoet, de conservatieve CDA’ers blijven gewoon bij Balkenende en bij D66 valt niks meer te halen. Misschien dan toch de allochtone middenstand terugwinnen?

Willem de Zwijger is ‘de stem van politiek incorrect links’. Zijn weblog is een rijke bron van wijsheid en inzicht en zou veel meer bezoekers moeten trekken.