Mensenhandel

Justine le Clercq

Ons raambordeel My Red Light was 10 dagen open en De Telegraaf kopte op 27 mei 2017 hijgerig: Weinig animo ‘Gemeentebordeel’. Nog lang niet alle ramen bezet.

Bij een raambordeel werkt het zo: de sekswerker huurt een raam van de eigenaar van het pand, de exploitant. Meer is het niet. De sekswerker is een ZZP’er. Je bent als bordeel gewoon een verhuurbedrijf van ruimte, net als de kantoortuinen waar je een kantoorruimte kan huren. Het huurbedrag staat vast. Je kan een raam huren voor de dagdienst of de avond-nachtdienst.

Een aanzienlijk verschil tussen het huren van een kantoorruimte of een bordeelraam is de roemruchte intake. De term intake kennen we uit zorg- en hulpverleningsland. Exploitanten en hun personeel zijn niet opgeleid tot hulpverlener maar moeten een intake afnemen bij de sekswerker die een raam wil huren. De intake bestaat uit een gesprek met een vastgestelde lijst met vragen.

Wie die vragen heeft opgesteld? De gemeente. In ons geval, de gemeente Amsterdam.
Het doel van een intake wekt sympathie, namelijk het voorkomen van mensenhandel. En daar kan geen mens tegen zijn.

De intake

Juist ons bordeel – namelijk een stichting met idealen – zou ‘pooiervrij’ worden, zoals wijlen burgemeester Eberhart van de Laan het publiek had beloofd. De intake moest de slachtoffers van een pooier eruit filteren.

Wat moesten wij de sekswerkers vragen van de Amsterdamse gemeente?

We moesten ze vragen of ze wel weten waar ze mee bezig zijn, of ze gedwongen worden, is ze wel eens mishandeld? Of iemand haar geld afpakt, of ze al ervaring heeft in de branche, en waar dan? Of ze zwanger is, of ze lichamelijk wel helemaal op orde is, of ze überhaupt geestelijk wel op orde is en waarom ze in hemelsnaam dit werk moet doen. Waar ze woont. Hoe ze woont en met wie en waarom.

Na die intake ben je – op wonderlijk snelle wijze – blijkbaar door de ziel en het afweergeschut van de gedwongen vrouw gedrongen en legt ze haar tranen zo voor je droge voeten, haalt ze hartverscheurend haar snotterige neus op en dempt het schokken van haar schouders en je biedt haar tissues en water aan en je belt de politie en die komt keihard aangereden en die ontfermt zich liefdevol en vastberaden over de gebroken vrouw en rolt daarna in een dag het gehele mensenhandelnetwerk op, en zo redt de gemeenteambtenaar de uitgebuite vrouwen. Want zo gaat dat – in het hoofd van de bureaudenkers.

Is het nodig dat ik uitleg dat een intake geen mensenhandel filtert?

Dat iedere sekswerker (of dus een uitgebuite vrouw) precies weet wat ze moet antwoorden op de vragen? Dat juist de slachtoffers van mensenhandel uitstekend zijn geïnstrueerd hoe ze de vragen moeten beantwoorden? Hoe ze moeten zitten, hoe ze moeten kijken, welke antwoorden acceptabel zijn? Ze kennen de vragenlijst beter dan wij. Ze geven al antwoord voor je de vraag überhaupt kunt stellen.

Of een vrouw nu vrijwillig of gedwongen bij een bordeel aanbelt, op de vraag waarom ze achter het raam wil werken zijn er een slordige vier antwoorden mogelijk:

1. Ik spaar om een huis te bouwen in Polen/Roemenië/Joegoslavië.
2. Ik heb mijn kind op een kostschool gezet, en dat is duur.
3. Ik spaar om een nagelstudio te starten in Polen/Roemenië/Joegoslavië.
4. Ik zorg voor mijn familie in het thuisland (meestal de Spaanstalige vrouwen)

De antwoorden moeten ook nog genoteerd worden in een dossier, en iedere gemeenteambtenaar kan die dossiers opvragen. Ze kunnen op een willekeurig moment aanbellen en doodleuk eisen: ‘Wij komen dossiers lezen.’

Als een dossier(s) ze niet bevalt, dan krijg je een waarschuwing of ze trekken je vergunning in.
Kan jij je voorstellen dat je een intake krijgt als je een kantoorruimte wil huren? Dat je antwoorden in een dossier komen? Dat ambtenaren en politie dat dossier te pas en te onpas in kunnen kijken? Nee, natuurlijk niet. Dan stap je direct naar de rechter. En die rechter zegt dan: zijn jullie helemaal van de pot gerukt.

Maar in de sekswerkbranche kan alles wat niet kan.

Pooiervrije belofte

De belofte in de media van de oprichters van raambordeel My Red Light dat wij pooiervrij zouden zijn, is een onuitvoerbare belofte, want een pooier meldt zich vreemd genoeg niet netjes aan als pooier. En een vrouw die gedwongen wordt praat niet over haar situatie. Het systeem achter dwang zit ingewikkelder in elkaar. In films wordt zo’n vrouw de tyfus geslagen, daarna in een auto geduwd, aan haar haren naar een bordeelraam gesleurd en de pooier houdt haar de hele dag in de gaten. Ja, die situaties zijn er (soms) makkelijk uit te filteren. Buiten de film blijft het vaak lang verborgen. Zo’n vent zit namelijk gewoon thuis of rijdt rond in zijn nieuwe Mercedes en zorgt er heus wel voor dat zijn dame geen blauw oog heeft. Sterker nog, er zijn hartstikke lieve pooiers die haar iedere morgen ontbijt op bed brengen en haar kleren laat kopen en heerlijke vakanties regelt en de boodschappen doet. Nog lastiger: wanneer is iets mensenhandel? Als wij dat vinden? Als de politie dat vindt? Zoals een vrouw die bij ons werkte zei: ‘Wat jullie mensenhandel vinden, vinden wij dat niet. Ik maak zelf wel uit of ik me gedwongen voel of niet.’

Als idealistisch bordeel was ons doel om mensenhandel te leren begrijpen en de tijd te nemen een relatie op te bouwen met alle dames. Zo ontdekten we bijvoorbeeld dat een vaak toegepaste truc van mensenhandelaren is dat ze zich verloven met een vrouw, met ring en al, en een mooie toekomst schetsen. Zij hoeft alleen een paar jaar te werken om een huis te bouwen in het land van herkomst. Daarna nemen ze dan kinderen. Bij een van onze dames duurde die illusie anderhalf jaar. Op een dag zagen we dat zij haar verlovingsring niet meer droeg. Het duurde toen nog wel een paar maanden voordat ze erover wilde praten.

De Telegraaf had gelijk, onze ramen waren nog niet bezet. Maar niet omdat er geen animo was, maar omdat we dus die intakes zaten te doen en als onervaren driekoppig bestuur alle intakes met elkaar wilden bespreken voor een dame een raam kon huren.

Er was nog een reden, de dreiging van andere exploitanten. Daarover meer in de volgende aflevering.

Justine le Clercq was bestuursvoorzitter van het gemeentebordeel My Red Light op de Wallen in Amsterdam. Dit raambordeel werd de inzet van een poldertreurspel. Deze serie columns geeft een inkijk in de sekswerkbranche en iedereen die zich daarmee (on)gewild inlaat. Het eerste deel leest u hier en het tweede hier.