Frans Smeets

Illustratie: Frank Frazetta

Eelco Brinkman, voorzitter van Bouwend Nederland en prominent CDA-er heeft kritiek op het CDA. Hij vindt dat zijn partij zich meer op de stad moet richten. “Er gebeurt nu eenmaal meer in de stad dan op het platteland.”

Zoals wel vaker slaat Brinkman de plank volledig mis. De geleidelijke teloorgang van het CDA vindt niet plaats omdat het CDA zich te weinig in de stad laat zien, maar omdat de stadsproblematiek met al haar lusten en lasten zich naar het platteland heeft verplaatst en deze zelfs in vrijzinnigheid voorbij aan het streven is. Dit heeft uiteindelijk ook politieke consequenties.

In Amsterdam sluit bijna alles al om één uur ’s nachts. Als ik daar uit ben geweest en rustig naar het noorden rijd, zie ik onderweg de meeste café’s gewoon nog open, zonder terras- en geluidsgetuttel. Wie met zakenlui naar de Wallen moet, kan beter naar de grensstreek van Limburg en Brabant rijden, waar per vierkante kilometer meer prethuisjes zijn dan in het hele Wallengebied. Vierentwintig uur per dag open en niemand kijkt er van op.

En over de seksuele moraal gesproken. Ook het platteland is vergeven van de erotische feesten en parenclubs waar iedereen zich aan iedereen vergrijpt. Het is nog net geen normaliteit. In Amsterdam wordt dit alleen maar minder. Iets met vergunningen en openbare orde en zeden.

Homoseksualiteit? Daar wordt buiten de grote steden al jaren niet meer moeilijk over gedaan. Elk dorp en Vinex-locatie heeft wel zijn stelletjes. Hand in hand lopen? Geen enkel probleem.

Drugs? In Urk wordt op een dag meer weggesnoven dan op Beursplein 5 in een jaar. Op plattelandsfeesten staat iedereen strak van de pillen en poeders. In de grootste uithoek van Nederland is alles binnen een straal van een kilometer te krijgen. Over failliet beleid gesproken.

Als het uit de hand loopt met de multi-culti, dan kom je in Nederland uit bij middelgrote plaatsen als Culemborg en Gouda. Wie in plaatsen als Biddinghuizen, Roermond, Winschoten en Emmen komt, ziet achterstandswijken met een neerslachtigheid waar je in Amsterdam ver naar moet zoeken.
Mijn eigen vrouw laat ik in Amsterdam ‘s nachts rustig naar haar hotel lopen. Daar zou ik hier niet over piekeren.

Zelfs op artistiek gebied heeft de grote stad als dynamische motor haar relevantie verloren. Met alle macht proberen bestuurders artistieke broedplaatsen (zó jaren ‘80) te creëren. Goedkope plekken – het liefst kraakpanden – waar jonge creatievelingen los kunnen gaan. Wie dergelijke broedplaatsen bezoekt, ziet zelden een bruisende sfeer, maar vooral onzekere adolescenten die onder gemeentelijke goedkeuring “hun ding doen”. Een ding uit het verleden zoals pa en ma het graag zien. Liefst met bandje en al. De meeste jonge gasten die ik ken, trekken het hele land door op zoek naar hun eigen voorkeuren. Broeden? Hoe, wat en waar, dat bepalen we zelf wel.

Ook nieuwe politieke bewegingen of veranderingen ontstaan niet meer door een bezetting van het Maagdenhuis, een sit-in op de dam, of een of ander manifest binnen een partij. Ze kunnen overal en nergens ontstaan en het is op geen enkele wijze meer te sturen of te controleren. De SP komt uit Oss en een man als Wilders haalt procentueel de meeste stemmen op in Oost-Groningen, of all places.

De gelijktrekking van de grote steden met de rest van Nederland is een proces dat al enkele decennia bezig is, maar dat met de opkomst van het Internet haar voltooiing heeft gekregen. Een laptop op de schoot, een auto onder de kont en je bent zo machtig of onmachtig als je zelf wilt. De fysieke samenklontering van gelijkgezinden in de centra van de grote steden is al lang niet meer nodig om iets voor elkaar te krijgen. Zelf ervaar ik die samenklontering meer als belastend dan dat het ook maar enigszins stimulerend werkt.

Ik heb het wel gehad met mannen en vrouwen die zich op een vierkante kilometer in het centrum van de wereld wanen en elkaar met veel drank hierin continue schijnen te moeten bevestigen zonder ook maar enigszins een notie te hebben van de rest van Nederland. Je reist zelf zeshonderd kilometer per week door Nederland, je komt op de meest vreemde en bizarre plekken en vervolgens krijg je door over het paard getilde ringbewoners het verwijt dat je onkundig bent, omdat je niet op plek bent “waar het gebeurt”.

Amsterdam, het nieuwe dorp, waar alles bij het oude blijft, gezapig en knus onder elkaar en omgeven met een moderne gracht (ring) waarbuiten de barbaren en onwetenden huizen. De omgekeerde wereld.

Frans Smeets exposeert enkele producten van zijn genialiteit van 12 juni tot 11 juli voor de tentoonstelling “Anti-beeld”.