Naakt in de Haute Provence

Peter Breedveld

De familie Dierick van Castillon de Provence (foto: Stokvis Produkties).

Van naturisten op de Nederlandse televisie word ik doorgaans niet vrolijk. Meestal zie je dan seksuele devianten, zielige alleenstaande mannen en verstokte naakte bowlers en parachutespringers. Misschien zijn die laatsten nog wel het ergst. Als er op een naturistenterrein wordt gefilmd, dan is dat natúúrlijk Flevonatuur, het blote Tokkieparadijs waar ‘vrijheid blijheid’ vooral staat voor cockringen, clitpiercings en Laven in de tuintjes van de meest afzichtelijke, protserige woonwagens die ik ooit zag. Menno Buch-achtige figuren laten allerlei uitvaagsel helemaal leeglopen over ‘buitenseks’ en de avonturen in de parenclub. Tenenkrommend. Wie durft na zo’n uitzending nog aan kennissen of collega’s te vertellen dat-ie naturist is?

Ik ben opgegroeid met naturisme. Dat wil zeggen: mijn ouders namen me mee naar naaktstranden en naturistencampings. Voor mij was het net zo onlogisch om een zwembroek aan te trekken om te zwemmen of te zonnen als wanneer je onder de douche gaat. Een mens zonder kleren was gewoon een mens zonder kleren. Er zijn situaties waarin het prettig is en meer voor de hand liggend om niets aan te hebben.

Pas toen ik op school mijn klasgenootjes opgewonden hoorde opscheppen dat ze hun zus naakt hadden gezien of dat ze door het sleutelgat van de ouderlijke slaapkamerdeur hun moeder in ontklede staat hadden bespioneerd, besefte ik hoe abnormaal ik was. Er was zelfs een jongen die na het gymen per se in zijn zwembroek wilde douchen en toen begon ik me druk te maken dat andere kinderen mijn zongebruinde billen zouden zien. Op het naaktstrand kwam ik een keer een meisje van school met haar moeder tegen en vanaf dat moment hadden we een stilzwijgend verbond. Zij en ik waren allebei ‘anders’, maar dat moest beslist geheim blijven.

Voor de grote, boze buitenwereld is naakt een synoniem voor seks en het is dus niet vreemd dat met de komst van de openbare naaktstranden ook allerlei exhibitionistisch en seksueel gefrustreerd gespuis zich deed gelden. Als ik de kranten goed lees, is het dáárom dat steeds meer locale overheden het ‘naaktrecreëren’ aan banden leggen (i.e. naaktstranden sluiten en naaktrecreanten bekeuren) en niet vanwege de ‘verpreutsing’ van onze samenleving, zoals veel mensen zeggen. Maar op de besloten naturistenterreinen die ik ken, komen mensen die het gewoon prettig vinden om in hun blootje te zwemmen en te zonnen en te spelen en niet om op de één of andere manier aan hun seksuele gerief te komen. Weblogster Mad, die deze zomer voor het eerst met vriendin N. meeging naar een naturistenterrein, vat het naturistengevoel mooi samen:

N. vond me hartstikke stoer, dat ik dus wél bloot ging lopen. Ik vond het eerlijk gezegd redelijk normaal, in de sauna douche je ook gezamenlijk en ik schaam me niet voor mijn lichaam. Wat ik wel speciaal vond was de sensatie van de wind op mijn huid. Nu heb ik wel vaker wind gevoeld, maar nu kwam de wind overal en dat was eigenlijk een heel vrij gevoel… Of zo.

Vrijheid is wat de meeste mensen op naturistenterreinen en naaktstranden zoeken, viel me op toen ik de resultaten las van een recent marktonderzoek in opdracht van de NFN, de Naturisten Federatie Nederland. Dat verbaast me niets. Ik heb heel wat mensen laten kennismaken met het naturisme en vooral de vrouwen onder hen vind ik altijd opvallend enthousiast reageren. Bevlogen zelfs, alsof ze het Licht hebben gezien. Voor het blad Naturisme, dat de NFN uitgeeft (oplage 42.000 stuks), interviewde ik begin dit jaar zo’n bevlogen vrouw van 25. Een knappe meid, die duidelijk veel zorg aan haar uiterlijk besteedt. Dat is nodig, zei ze, ‘want vrouwen worden voortdurend op hun uiterlijk beoordeeld’. Daar is ze drie weken per jaar van verlost, namelijk tijdens de zomervakantie op de naturistencamping: ‘Het is bevrijdend om je drie weken lang niet te hoeven afvragen of je wel mooi genoeg bent.’

Toevallig las ik rond die tijd in Trouw het relaas van de 19-jarige Marokkaanse Nadia, Waarom Nadia de nikaab afdeed. Het gaat over hoe Nadia op zeker moment had besloten de alles bedekkende nikaab te gaan dragen (onder druk van haar ouders heeft ze hem later weer afgedaan). Ze koos ervoor omdat ze het vervelend vond op straat te worden nagefloten. Eenmaal in nikaab gehuld voelde ze zich een stuk vrijer: ‘het was heerlijk om er in te lopen, alsof ik gedragen werd door achttien engeltjes, geweldig!’

So close and yet so far away. Het is mijn innige wens die twee eens tegenover elkaar te zetten en de microfoon te laten registreren.

Dit is een heel essay geworden, terwijl ik eigenlijk alleen maar wilde linken naar een aflevering van de Tros-serie Ik vertrek, over Nederlanders die hun geluk in het buitenland beproeven. Vorige week ging het over de familie Dierick, die in de Haute Provence een naturistencamping, Castillon de Provence, heeft overgenomen. Dat is nou eens een integer portret van naturisten. Geen sensationalisme, geen voyeurisme en er wordt niemand belachelijk gemaakt. Het gaat over gewone, sympathieke mensen die keihard werken om een ooit succesvolle, maar inmiddels totaal verlopen camping weer op de kaart te krijgen. Die camping is een nachtmerrie, trekt weinig bezoekers en de nieuwe eigenaren krijgen ook nog eens de nodige pech voor hun kiezen, maar dankzij de stoïcijnse vastberadenheid van Annemiek en Justus Dierick zie je de boel weer langzaam tot leven komen. Als zich weer eens een nieuwe tegenvaller voordoet, vraagt een Franse bankdirecteur of ze nog wel door willen, of ze niet willen opgeven. “Maar we hebben helemaal geen keuze”, zegt Justus. “We hebben in Nederland geen werk meer, geen huis. We móeten door.”

In verband met een artikel in Naturisme heb ik de afgelopen maanden veel contact gehad met de onvermoeibare Annemiek, die me ondanks de lange dagen, het knoertharde werken en de gestaag aanhoudende stroom tegenvallers bleef verzekeren dat ze hun geluk niet op konden. Kijkend naar de uitzending heb ik voor haar het meeste respect gekregen. De manier waarop ze razendsnel problemen analyseert, oplossingen bedenkt, van strategie verandert en mensen voor zich weet in te nemen is fenomenaal. Ze is er, in haar eentje, in geslaagd om flink wat publiciteit te genereren en aan het gastenboek van Castillon de Provence te zien, zit het daardoor het komende seizoen met de bezetting wel snor. Respect ook voor hun jonge kinderen, die blijmoedig de school in het naburige dorp binnenwandelen, zonder een woord Frans te kunnen spreken. Totaal andere omgeving, hun Nederlandse klasgenootjes zullen ze wel nooit meer zien, maar ze lijken er niet erg onder te lijden.

Annemiek loopt poedelnaakt voor de camera alsof het de normaalste zaak van de wereld is, alsof iedereen dat elke dag doet. Justus heeft er niet zoveel mee, zegt hij een paar keer tijdens de uitzending, maar hij doet het uit zakelijke overwegingen: “Je merkt toch dat het door de gasten gewaardeerd wordt als je ook naturistisch bent”. Hij zegt nooit ‘naakt’, maar altijd ‘naturistisch’ en draait steeds zijn rug naar de camera. Een typisch mannending. Volgens mij kunnen mannen – doorgaans – niet onbevangen naakt zijn. Het maakt ze hulpeloos en kwetsbaar en dat zijn ze niet gewend.

Maar Annemiek, die geeft het naaktlopen nieuw elan. Ze doet het met stijl, ze maakt het cool.

De aflevering met de familie Dierick is hier te bekijken.

Peter Breedveld droomt al jaren van een naturistencamping in Spanje of Italië.