Slaan, doodmaken, afmaken
Henk Steenhuis
De vraag was ooit of moslims mogen worden beledigd. De kwestie stamt uit de tijd dat Theo van Gogh ze bij voorkeur als geitenneukers’ aanduidde. Moest kunnen vond hij. Ayaan Hirsi Ali wilde hierbij niet achterblijven. Toen ze zich eenmaal had bekeerd tot het atheïsme, bleven schimpscheuten aan het adres van voormalige geloofsgenoten derhalve niet uit. En zei ze dat de islam een achterlijke godsdienst is en dat Mohammed pervers was.
Ik weet niet precies welke juridische haken en ogen aan deze kwestie kleven; wel weet ik dat zulke uitspraken ongepast zijn. Sommige dingen zeg je nou eenmaal niet. Van weer een andere uitspraak die in hetzelfde tijdperk opgang deed, onze beschaving is superieur’, kun je iets soortgelijks beweren.
Maar goed, Van Gogh is helaas dood, Hirsi Ali gelukkig weg en Silvio Berlusconi (Onze beschaving is superieur) uit beeld. Wat ik van deze voorbeelden heb onthouden, is dat je niet altijd hoeft te zeggen wat je denkt. Waarbij je dan en passant laat zien dat je eigenlijk superieur bent. Wat je wel mag denken, maar weer niet hardop moet zeggen. Samengevat: moslims kun je beter niet beledigen. Het is een gevoelig volkje, dus ontzie ze een beetje.
Nou ja, in principe dan. Want er is één uitzondering, en dan hebben we het over het domein van de humor. Waar grappen worden gemaakt, is niets heilig. Als we dan over heilige gevoelens beginnen, is het einde zoek. Ruim baan voor de humoristen, derhalve.
Tot zover de theorie. Want tegenwoordig worden niet veel grappen meer gemaakt over moslims. Is linke soep geworden. Menig cabaretier wenst hier z’n vingers niet aan te branden sinds de moord op Van Gogh. Toen de cartoonrellen in januari 2006 losbraken, hadden Nederlandse komieken dat goed begrepen en liepen ze keurig in de pas. Op eentje na dan, de tekenaar Gregorius Nekschot. Op frontaalnaakt.nl en op zijn eigen website stond bijvoorbeeld een bijzonder geslaagde afbeelding van de profeet himself.
Deze week is er qua spotternij een nieuwe ster aan het firmament, ene Ewout Jansen. Dat het hier gaat om de zoon van arabist en HP/De Tijd-auteur Hans Jansen is al een goed voorteken. Jansen junior is beginnend cabaretier en veroorlooft zich weleens een grapje over deze of gene immigrant. Zo beweert hij op toneel dat geiten neuken moeilijk is voor lange mensen en dat wekte de toorn op van een stel heren van de Assoena-moskee te Amsterdam. In gesprek met een verslaggever van het studentenblad Folia was een van hen onomwonden: dergelijke grappen moesten onmiddellijk ophouden en zo niet, dan is het parool: slaan, doodmaken, afmaken.
Uiteraard was, toen de rel eenmaal was geboren, alles verkeerd begrepen, verkeerd uitgelegd, verkeerd samengevat en vast ook verkeerd vertaald. Maar wie de moeite neemt om het bandje met het betreffende gesprek af te luisteren, krijgt een heel andere indruk. In de Assoena-moskee en ongetwijfeld ook daarbuiten heb je moslims die het lachen vergaat als iemand een grap maakt over hun geloof. Wat geen reden kan zijn om met die grappen op te houden, integendeel. Laten we doorgaan, zou ik zeggen, net zolang tot duidelijk is wie hier het laatst lacht.
Henk Steenhuis is hoofdredacteur van het vrijzinnige opinieblad HP/De Tijd.
RSS