Armoe

Tom Lievens

Al bijna twintig jaar banjer ik in de Spaanse contreien rond, bezwangerde een aantal maal een vrouw, werkte er, was er werkloos, betaalde belastingen en betaalde er boetes. Kortom, ik deed en doe hetzelfde als u lezer, alleen een aantal lengte en breedtegraden zuidelijker dan u.

Lengte en breedtegraden worden uitgedrukt in cijfers. Kijk! Zelfs ik bezondig mij eraan. Cijfertjes. En laat het nu net die cijfertjes zijn die mij de keel uithangen bij het lezen van de dagelijkse couranten. De door vaalwitte figuren in donkere krochten gewrochte tabellen van vermenigvuldigen, delen, optellen en aftrekken zeggen mij niets. Ik vraag mij af of die wezens nog gevoel hebben bij al dat cijfergegoochel. Misschien bij het aftrekken, wie weet. Ik vermoed dat zij na de dagelijkse geleverde wiskundige arbeid naar een lege waterput worden begeleidt en er: Procentjes! mogen in schreeuwen waarop ze kwijlend van wiskundige geilheid het antwoord: Centjes! Centjes, centjes…uit de put horen opstijgen.

Houd nog even uw adem in alvorens u uw geblaat van ongefundeerde kritiek begint te spuien. Ik ben nog niet eens begonnen.

In gezelschap verkondigen: “Ik weet het niet”, is een kapitale zonde in deze nieuwe wereldorde die weinigen durven te begaan. Nog altijd beter met een aangeleerde, goedgetrainde intelligente blik een algemeenheid verkondigen waarvan de spreker zeker is dat hij niet met rode oren het pand moet verlaten. Alleen al deze taktiek zou hem met eeuwige schaamte moeten neerbliksemen!

Laat mij deze zonde begaan: Ik weet het niet, en ik snap het niet wat al die cijfertjes me vertellen. Crisis, geldtekort, staatshuishouden uit evenwicht en nog meer van dat gekweel begrijp ik niet. Wat ik wel begrijp is dat mijn hartspier in samenwerking met mijn denkspier de ganse zooi hemeltergend vinden op menselijk vlak.

Net die menselijkheid is wat mij altijd aantrok in dit Zuiders land. Begrijp me niet verkeerd, ook hier lopen klootzakken eerste klas rond, maar toch. Het niet begrijpen van een ongemeen harde crisis vertaalde zich in de geboorte op 15 mei van de Indignados (verontwaardigden). Geëvolueerd naar en beter bekend als de Occupy-beweging. De niet begrijpende medemens die plots bleek te bestaan uit alle lagen van de bevolking wilde antwoorden op waarom hij hier in het Zuiden niet kan genieten van een degelijke werklozensteun zoals in het Noorden. Waarom zijn loon een stuk lager is dan in het Noorden. Waarom zijn kinderen naar een school gaan waar de verwarming bij gebrek aan “centjes, centjes..” twee uur per dag wordt aangezet om diezelfde “centjes, centjes…” te besparen. Waarom zijn klinieken plots een derde bedden minder beschikbaar heeft en dat volgens zijn beleidsmakers geen invloed zal hebben op zijn gezondheidszorg. Ammehoela, geen invloed! Wat stonden die andere bedden daar dan te doen? Waarom 42 (tweeënveertig! Ding dong!) procent van de jongeren onder de dertig ’s ochtends niet op een nu niet meer overvolle trein hoeft plaats te nemen om zich aan de arbeid te begeven. Waarom, hoe zuinig hij ook leeft, er aan het eind van zijn loon nog steeds een stuk door te komen maand opdoemt. Voor de muggeziftende mensen onder u, ja ik gebruikte bij voorgaande even cijfermateriaal. Dat wel, begrijpbaar en menselijk cijfermateriaal.

Een aantal weken terug was ik kort in België en Nederland en het deed me plezier dat de crisis daar vooralsnog niet heeft toegeslagen. Blijf uw adem inhouden, en wacht nog even met uw “deskundige” vivisectie van mijn woorden. Neen, de crisis sloeg nog niet toe aldaar. Daar is de zorg hoeveel minder rijk men zal zijn als deze malaise aansleept. Maar ondertussen is er vrolijk voldoende tijd om met zijn allen gezellig te debateren over of zo’n jong als Mauro nu al dan niet het recht heeft om de Nederlandse bodem verder te bewandelen. Ondertussen is er tijd te over om zich druk te maken over een hek dat vijf centimeter teveel naar links of naar rechts geplaatst is. Die zorgen zijn tenminste alhier in het Zuiden van de baan. Hier gaat het erom of men nog ooit nog een hek zal kunnen bekostigen.

Maar elk nadeel heeft een voordeel: Er staat minder file en de etterende zweer van nationalisme en racisme kreeg zowaar een medicijn waar ze niet van terug had: armoe! Plots was de strijd voor een boterham met een onsje hespenworst en een bescheiden dak boven het hoofd de hoofdzaak. Die andere strijd zal verdergezet worden als tijden van vadsigheid en verveling aanbreken. Moet u ook eerst armoe lijden vooraleer het in uw duffe kop daagt dat niet de vreemdelingen of de Mauro’s van de lage landen de veroorzakers van alle onheil zijn?

Tom Lievens woont op een berg ergens tussen Barcelona en Manresa. Werkt aan een roman, schrijft reportages en een wekelijkse column voor apache.be en is correspondent in Catalonië voor VRT Radio 1. Heeft uiteraard een blog en twittert.