De Turkse Godwin

Tayfun Balçik

Scène uit The Last Temptation of Christ

Ik denk aan een opmerking van een moslim tijdens een debat: “Ik weiger om zelf-kritisch te zijn in een witte omgeving.” Vanaf het eerste begin ben ik het oneens met deze uitspraak. Dat komt waarschijnlijk omdat ik mezelf als een zeer zelf-kritisch wezen beschouw. In gesprekken ben ik de luisterende partij, die af en toe vragen stelt of hier en daar een stelling dropt, om vervolgens weer te luisteren naar wat diegene tegenover mij te vertellen heeft. Ik lees de krant en ben ook actief op sociale media. Dus ik weet wel ongeveer waar het publieke debat over gaat.

Maar dan zegt iemand dat moslims hun zelfkritiek moeten bewaren voor veilige omgevingen. Zonder stoorzenders. Natuurlijk begrijp ik het. Het is een reactie op de alomtegenwoordige islamofobie en het opportunisme in de oververwitte media. Moslims die ‘onze superieure westerse normen en waarden’ bevestigen, die worden op handen gedragen. Iedere islamitische nieuwsvolger kan wel een naam bedenken bij deze categorie.

Dominant aanwezig

Ik begrijp dus de oproep om de zelfkritische discussie ‘intern’ te voeren. Maar ik heb er geen boodschap aan. En wel om de volgende redenen. In de eerste plaats omdat we de publieke ruimte niet moeten essentialiseren in een all-white fenomeen. Natuurlijk, de disproportionele witheid van instituties moeten worden geproblematiseerd, totdat we een gelijkwaardigere situatie hebben wat betreft representatie. Onze emancipatie kan alleen via opeising en strijd voor een rechtmatige plek in deze maatschappij.

Maar de vraag is dus meer, hoe bereik je die plek? Op ‘interne wijze’ of out in the open with white people. Ik ben dus voorstander van optie twee. Witte mensen zijn, toegegeven, overgerepresenteerd, maar fundamenteel onderdeel van deze discussie. Dat kan je niet negeren, uitsluiten of kunstmatig blokkeren. Aangezien het echter een discussie is over zelfrepresentatie, zelfkritiek en de diversiteit binnen de moslimgemeenschap, moeten witte mensen wel hun plaats kennen. Ze hebben namelijk nogal de neiging om dominant aanwezig te zijn.

Een tweede reden voor openbare zelfkritiek door moslims heeft te maken met het feit dat de haat, uitsluiting en suprematistische gevoelens door moslims zelf ook in het openbaar plaatsvindt.

Turkse ervaringen

Dit punt wil ik graag onderbouwen door mijn Turkse ervaringen. Ik word door Turken vaak met de nek aangekeken, omdat ik een zogeheten zelfkritische Turkse Nederlander ben. Hierdoor zou ik eerder op de radar van witte media verschijnen. Dit is deels waar. Het klopt dat berekenende redacteuren mij willen inzetten tegenover ‘traditionele’ Turkse geluiden.

Maar wie mij volgt op sociale media weet dat ik net zo, of misschien zelfs kritischer ben tegen de dominante witte partijen in Nederland. Turken blijven over het geheel genomen de onderliggende partij in de publieke discussie, en daarom zal mijn zelfkritiek in deze specifieke discussie milder zijn.

Milder dus. Dat is wat anders dan helemaal niet. En dat is nu nog veel te vaak het geval ‘onder Turken’. Altijd maar weer reactief, defensief en zo ‘Turks’. De discussies zijn te voorspelbaar.

Koerden criminaliseren

Turk: we zijn allemaal Turken en we worden aangevallen door Hollanders, daarom moeten we Turken zijn en alle kritische geluiden neutraliseren.

Andere Turk: Waarom ga je niet gewoon de discussie aan met mensen waar je het mee oneens bent?

Turk: Nee, we zijn Turken. En als Turk moeten we vooral opkomen voor de rechten van ja-stemmers. We moeten Koerden criminaliseren. En vooral zeggen dat de PKK een terroristische organisatie is.

Andere Turk: Waarom?

Turk: Maar de PKK is toch een terroristische organisatie?! Ze staan ook op de terreurlijst van Amerika en de Europese Unie. Dus wat zeg je waarom?

Andere Turk: de Armeense genocide wordt ook erkend door verschillende Europese landen. Maar dat vind je dan niet vermeldenswaardig in een discussie over de Armeense genocide.

Turk: NEE, dat is nooit gebeurd, het zijn allemaal imperialisten, maar de PKK staat wel op de lijst, dat is wel goed, maar verder willen ze ‘ons’ land kapotmaken.

Turkse staatsterreur

En zo gaat de discussie jaar in jaar uit verder. Terreur. Terreur. Terreur. Een soort van Turkse Godwin is het. In bijna elke discussie over Koerden komt terreur voor. Nooit wordt Turks staatsgeweld of Turkse staatsterreur benoemd. En vooral dwepen met Koerden die de Turkse mainstream reproduceren. KIJK DEZE KOERD. HIJ ZEGT WAT IK WIL HOREN. DAAROM ZIJN TURKEN EN KOERDEN BROEDERS.

En hoe zit het met de Koerden, Alevieten, Armeniërs, andersdenkende Turken, waar je het mee oneens bent? Waarom zijn zij geen broeders? Daarom. Het is tijd dat Turken hun ‘terroristen’ gaan humaniseren. Stel vragen. Waarom zijn er ‘terroristen’ en aanslagen? Demystificeer de discussie, door de mens in de terrorist te zien.

Peace!

Tayfun Balçik is historicus, gespecialiseerd in de moderne geschiedenis van Turkije en die van Amsterdam-West. Hij heeft een Facebook-pagina.