Horken
Jona Lendering
Zoals de vaste lezers van mijn kleine blog weten, hecht ik nogal aan rust in de stiltecoupé (en voor wie de running gag nog niet kent is er 1, 2, 3, 4, 5 en vooral 6). Ik wil er kunnen werken en stoor me eraan als mensen doorpraten nadat je ze eraan hebt herinnerd waar ze zitten. Ik vind het doorpraten vooral frappant omdat ik vermoed dat de praters wél de beleefdheid opbrengen om niet te roken waar dat is verboden, om het onderscheid tussen mannen- en vrouwentoiletten te respecteren en om in een rij te wachten. Het is het gecultiveerde karakter van de onbeschoftheid – het niet rekening willen houden met een ander – dat me kwaad maakt.
Onlangs zat ik in een trein van Amsterdam naar Nijmegen en het was rustig. Dan is treinreizen heerlijk: je kunt lezen of schrijven zonder te worden afgeleid. Zoals u al vermoedde werd mijn geluk verstoord, en wel toen in Ede twee dames instapten die in de stiltecoupé hun luidruchtige gesprek voortzetten. Mijn aanvankelijke ergernis verdween echter toen ik begreep dat de mensen slechthorend waren.
Niet serieus
Ik heb er dus niets van gezegd, maar heb wel zitten denken – voor zover je kunt denken als mensen naast je geluid maken – waarom ik er eigenlijk niets van zei. Eén afweging is dat de twee mensen het al moeilijk genoeg hebben en het niet aangaat dat in te wrijven. Slechthorenden ontzie je. Daar staat dan weer tegenover dat je ze dan eigenlijk niet helemaal serieus neemt. De overlast is reëel en die mensen mogen dan slecht horen, je hoeft ze niet te behandelen alsof ze ook slecht zien en niet zouden weten waar ze zijn gaan zitten. Ook slechthorenden moeten, als ze willen praten, een ander rijtuig opzoeken.
Rationeel bezien valt voor beide afwegingen, geloof ik, iets te zeggen. Toch vermoed ik dat niemand een slechthorende zal verzoeken ergens anders te gaan zitten; in elk geval was het voor mij een vrij intuïtief besluit het op z’n beloop te laten. Kwaadheid is een emotie waar een terugkoppeling op zit: je ergert je aan iets of iemand, maar die ergernis kan verminderen (of groeien) als je meer weet over de oorzaak.
Psychologisch onderzoek
Dat betekent dat iemand jouw ergernis zou kunnen manipuleren en ik ben er zeker van dat er al honderd keer psychologisch onderzoek naar is gedaan. Tegen de tijd dat mijn trein Arnhem binnenreed, was ik ervan doordrongen hoe weinig ik eigenlijk wist over zulke oermenselijke zaken als onze emoties.
Jona Lendering heeft een nieuw boek uit: Israël verdeeld. U bestelt het hier, een soort van uittreksel is daar.
RSS