Staatsterreur

Mirwais Sarwary

Illustratie: John Gabriël Stedman

Wie nu nog gelooft dat de VS Afghanistan binnenvielen om het land te bevrijden van die verschrikkelijke Taliban, is ziende blind. Wat veel mensen vergeten, is dat de machthebbers van voor het tijdperk van de Taliban qua verschrikkingen niet onder deden voor de Taliban – of het nou de pro-Sovjets zijn, de Sovjets zelf of de bestrijders van de Sovjets.

Dit was een van de redenen waarom de Afghaanse bevolking de Taliban, die een soort van orde brachten, in eerste instantie verwelkomden. Wat dat betreft dragen de huidige machthebbers: de (voornamelijk Amerikaanse) bezetters alsmede de Noordelijke Alliantie, de marionettenregering van Karzai en de warlords, ook bij aan een lange lijst van misdaden tegen de menselijkheid.

Dit is, samen met de desinteresse die er aan de dag wordt gelegd als het gaat om de wederopbouw en de bestrijding van corruptie, een belangrijke reden voor de bevolking om zich te blijven verzetten tegen de bezetting.

De Taliban waren vóór 9/11 en tot weken na de eerste bombardementen op Afghanistan geen probleem voor de VS. Zij werden gezien als anti-Iran, anti-Shia en pro-Westers, dus goed genoeg om zaken mee te doen. De Taliban werden onder andere ondersteund door de VS, via bondgenoten Pakistan en Saoedi-Arabië.

Na 9/11 wilden de VS met hen onderhandelen en “mochten ze de vermeende daders van 9/11 uitleveren, dan zouden ze een tweede kans krijgen”, aldus president Bush. Zoals het juridisch hoort, vroegen de Taliban om bewijs ter uitlevering, de VS weigerden dit.

Nu weten we ook waarom, want na het meest intensieve onderzoek in de geschiedenis van de FBI heeft men nog steeds geen bewijs maar slechts vermoedens wat betreft de daders van 9/11. Uiteindelijk waren de Taliban bereid om bin Laden ook zonder bewijs uit te leveren, maar ook dit mocht niet baten. De VS zouden hoe dan ook aanvallen, zelfs op grond van vermoedens.

De omstandigheden in Afghanistan ten tijde van de Amerikaanse invasie geven een extra dimensie aan de discussie over de ethiek van het handelen van de wereldmachten. De anti-Talibanstemming was op een hoogtepunt, tribale leiders, rebellenleiders, religieuze geleerden en stamoudsten van verschillende etnische groeperingen kwamen samen in Peshawar, in een zogenaamde Loya Jirga, om vredesbesprekingen te voeren.

Besproken werd hoe de Taliban het beste te verdrijven waren met zo min mogelijk bloedvergieten. Dit zou in het voordeel zijn van alle Afghanen. Deze en andere voorstellen van verschillende Afghaanse organisaties om
de Taliban te verstoten, werden volledig genegeerd door de VS.

Een ander belangrijke omstandigheid was, dat de Afghaanse bevolking honger leed en dat door de aangekondigde bombardementen het aantal mensen die honger leden zou kunnen verdubbelen. De hulporganisaties, die tot dan toe de broodnodige voedselhulp boden, zouden door de bombardementen moeten vertrekken. Onder deze omstandigheden werd besloten om toch over te gaan tot aanvallen.

Tot zover de moraliteit van de westerse wereldmachten.

Dat de VS toch besloten Afghanistan aan te vallen, ondanks het risico van miljoenen burgerslachtoffers, zal verschillende redenen hebben. Dawud Pirzad beschreef in zijn korte maar krachtige betoog al een belangrijke reden, namelijk het strategisch belang. De redenen waren in ieder geval niet het verdrijven van de Taliban of het verbeteren van de situatie voor Afghanen en zelfs niet het verminderen van de terroristische dreiging voor de eigen Amerikaanse bevolking.

Men kan zich afvragen wat de VS ander anders had kunnen doen, maar dat is geen morele vraag, meer een strategische. De VS had volgens internationale rechtswijze kunnen handelen, namelijk bewijzen leveren om de daders van 9/11 te kunnen berechten voor hun misdaden en hierdoor de kans op terroristische aanvallen op de eigen bevolking niet te vergroten, laat staan zelf over te gaan tot massale terroristische aanvallen.

De aanval op Afghanistan is in mijn ogen een schoolvoorbeeld van staatsterrorisme op een onschuldige bevolking die al eeuwenlang lijdt onder de agressie van de wereldmachten.

Helaas, wereldmachten of staten doen niet aan moraal, maar handelen uit eigenbelang. Ze sturen aan op oorlog uit machtswellust en zucht naar rijkdom voor een kleine groep. We kunnen rustig stellen dat het volks- of landsbelang een kleine of helemaal geen rol speelt.

Maar wereldmachten of staten zijn geen lege omhulsels, ze worden gestuurd door mensen van vlees en bloed. Het komt dus aan op ons eigen handelen, waarmee we de machten in onze eigen omgeving kunnen beïnvloeden en aanzetten tot moreel handelen.

Gelukkig zijn er door de geschiedenis heen genoeg mensen die wel opkomen voor rechtvaardigheid en vrede. Moedige mensen die wel moreel handelen, zoals ook nu in Afghanistan: Malalay Joya met gevaar voor eigen leven:

Interessant leesmateriaal:
• Noam Chomsky: The War in Afghanistan
• The Guardian: US bombs are boosting the Taliban

Mirwais Sarwary (ex-asielzoeker) studeert bestuurskunde en hoopt daarnaast de status quo te doorbreken door actief deel te nemen in grassroots-organisaties.