Bangladesh

Peter Breedveld

Eerder deze week hebben we allemaal gehuild om deze foto van twee slachtoffers van de ingestorte textielfabriek in Bangladesh. Een omhelzing in de dood, gruwelijk maar erg mooi. De man, met zijn bloedende ogen, doet erg denken aan de beelden van Rooms-katholieke martelaren in de vele antieke kerken en kathedralen die ik heb bezocht. Er zit een zekere warme erotiek in de arm van de vrouw, de zachtheid ervan. Haar naar achter hellende bovenlichaam, de man die zich aan haar vastklampt. De dramatiek.

Uitgebuite onderklasse

Martelaren van de uitgebuite onderklasse. Meteen werden we op Facebook en Twitter bestraffend toegesproken door de donderpredikers. Die mensen zijn nu dood omdat jíj niet meer wilt betalen voor je kleding. Omdat jíj een spotgoedkoop overhemd wilt, en een broek voor een onrealistische prijs. Omdat het jóu niet kan schelen dat mensen in erbarmelijke omstandigheden moeten werken, zodat de prijs van je textiel laag kan blijven.

Een onzinnig verwijt. Je kunt het mensen in Nederland niet kwalijk nemen dat ze proberen de kosten van hun levensonderhoud zo laag mogelijk te houden. Zeker, vergeleken met een arbeider in Bangladesh is een Nederlandse arbeider rijk, met elke dag vlees op z’n bord, relatief goede gezondheidszorg, warm, stromend water uit de kraan en, met een beetje geluk, een auto voor de deur.

Kiloknaller en plofkip

Maar dat moet allemaal worden betaald uit een salaris van rond de 1500 euro. Na de vaste lasten – huur, gas, water, elektriciteit, heffing zus en zo, verplichte verzekering dit en dat, de prijs van de boodschappen valt elke week weer tegen, het openbaar vervoer voor vrouw en kinderen eveneens – is het een wonder dat er iets overblijft voor een versnapering bij de televisie, laat staan een uitje met de kinderen naar de dierentuin.

Is het zo iemand kwalijk te nemen dat-ie kiest voor de kiloknaller en de plofkip in plaats van de twee tot drie keer zo dure biologische scharrelkip? Mag zo iemand alsjeblieft proberen de kosten te drukken van de kleding voor zijn kinderen, die alwéér een nieuwe broek nodig hebben, en nú alweer uit hun schoenen zijn gegroeid?

Geen keuze maar noodzaak

Kopen bij de Primark is geen keuze, dat doe je uit pure noodzaak. Echt, de meeste mensen lopen liever in Boss en Chanel, maar dat kunnen ze simpelweg niet betalen. Of moeten ze hun drie weken vakantie aan de Turkse Rivièra, de enige onderbreking van hun troosteloze bestaan – dag in, dag uit geestdodende arbeid voor een ondankbare baas – soms ook opgeven zodat de textielarbeiders in Bangladesh betere gebouwen krijgen om in te werken?

Neen, je moet bij de ‘ondernemers’ zijn, die het normaal vinden dat hun winst wordt gemaximaliseerd ten koste van de veiligheid, de gezondheid en de levenskwaliteit van mensen die zo arm zijn, dat ze onder een brug moeten wonen. Primark maakt honderden miljoenen winst met de verkoop van betaalbare kleding en groeide het afgelopen halfjaar met 23 procent in omzet. Een resultaat waarvoor velen, in de woorden van financieel directeur John Baston, ‘een moord zouden plegen‘.

Mensenlevens zijn goedkoop

Zo gezegd, zo gedaan. Primark weet dat de omzet weer snel daalt als ze de prijzen van haar producten opvoert. Om de aandeelhouders tevreden te houden – die willen immers dat heerlijk malse biologische vlees blijven eten van runderen die hun hele leven door geisha’s zijn gemasseerd en zacht in slaap zijn gezongen voordat ze werden verdoofd en geslacht, en comfortabele kleding blijven kopen van ontwerpers en kleermakers die vorstelijk worden betaald en die het aan niets ontbreekt – worden dus de productiekosten laag gehouden.

Dat kan, want mensenlevens zijn goedkoop. De overheid in Bangladesh interesseert het geen biet dat haar burgers worden uitgebuit. Niks geen arbowet, minimumloon of verbod op kinderarbeid, dus het is allemaal legaal, wat Primark doet. Die voelt zich niet gedwongen om een beetje minder winst te maken omdat mensen op een menselijke manier moeten worden behandeld.

Kinderen misbruiken

Daar kan best wat aan worden gedaan. Westerse toeristen die kinderen seksueel misbruiken in landen als Vietnam en Thailand, worden tegenwoordig in hun eigen land aangepakt, waarom zou hetzelfde niet kunnen met westerse ondernemers die de plaatselijke bevolking in een arm land onderdrukken en mishandelen?

Steun Frontaal Naakt, het enige echte dissidente geluid in Nederland! Stort op rekeningnummer NL59 RABO 0393 4449 61 (N.P. Breedveld, Rabobank Rijswijk), SWIFT BIC RABONL2U o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.