Stiletto

Rena Breed

Stilettohakken, de zeer dunne hoge hak, waren er waarschijnlijk al in de late jaren 1800, aangezien zij op talrijke fetisj-tekeningen te zien zijn. Fotografisch bewijs voor een latere versie van de hak bestaat in de vorm van foto’s van de Parijse zangeres Mistinguett uit de jaren 1940. Deze schoenen waren ontworpen door Andre Perugia, die begon met het ontwerpen van schoenen in 1906. Het lijkt onwaarschijnlijk dat hij de uitvinder van de stiletto is, maar hij is waarschijnlijk de eerste gedocumenteerde ontwerper van de naaldhak die enige eer toe komt.

De tweede die de eer zou toekomen voor het bedenken van de naaldhak is Kristin S. Wagner. Haar ‘cone heels‘ zijn ergens in de jaren ’30 bedacht en een variatie van de stilettohak. Helaas heb ik daar verder niets over terug kunnen vinden.

De mooie dunne naaldhak kon pas gemaakt worden toen het technologisch mogelijk werd een metalen schacht in de hiel te plaatsen, in plaats van hout of andere, zwakkere materialen die een bredere hak vereisten.

De opleving van de dunne hakvorm wordt ook toegeschreven aan de ontwerper Roger Vivier en zijn modellen werden zeer populair in de jaren 1950. Maar hoewel Roger Vivier meestal de eer krijgt toebedeeld voor het introduceren van de eerste stiletto tijdens een modeshow in 1952, toen hij voor Christian Dior werkte, was Beth Levine hem toch voor.

In 1951 maakten Beth en haar man Herbert Levine hun eerste reis naar Europa, vanwaar zij de eerste stiletto importeerden, die zij de ‘String Been Heel‘ noemden. In Parijs ontdekten zij en haar man de dunste hak die zij ooit gezien hadden, gemaakt door schoenmaker Charles Jordan (nee, niet Jourdan). Hij maakte schoenen op aanvraag op Rue Madeleine en had een manier gevonden om berkenhout tegen de nerf in te steken in plaats van op de draaibank bewerkt esdoorn. Daardoor kregen de hakken meer stevigheid dan ooit tevoren bereikt was. Jordan creëerde zo de eerste ‘needle heel‘ met onbreekbaar staal aan de basis en hout aan de bovenkant.

Voordat de ‘Jordan Heel‘ geïntroduceerd werd en door de Levines gepatenteerd, brak zo’n vijftig procent van de houten hakken. Dus regelden de Levines met Jordan een royalty-afspraak van vijf cent per paar en brachten zij de nieuwe hak naar de Verenigde Staten. De stevige maar toch elegante hak werd het vistiekaartje van de Levines.

Naarmate de tijd verstreek, werden stilettohakken meer geliefd om hun erotische aard dan om hun vermogen om de draagster langer te doen lijken. Stilettohakken zijn een fetisjobject geworden. Als een mode-item is hun populariteit in de tijd veranderd. Na een eerste golf van populariteit in de jaren 1950, bereikten zij hun meest verfijnde vorm in de vroege jaren 1960, toen de tenen van de schoenen net zo slank en langwerpig als stiletto hakken zelf werden. Als gevolg van de algehele puntige lijnen, was het gebruikelijk voor vrouwen te verwijzen naar de gehele schoen als een ‘stiletto’.

Hoewel zij officieel van het toneel verdwenen na het Beatletijdperk, bleef hun populariteit bestaan, zelfs toen vrouwen ze niet langer gemakkelijk konden kopen in de reguliere winkels. In 1974 werd door Manolo Blahnik de puntige hoge hak, die hij naaldhak noemde, weer in beeld gebracht. Daarna werden ze weer verkocht als street-fashion en populair bij punks en andere jongerengroepen uit de late jaren 1970. In de jaren 1980 werden ze weer vaak gedragen op het kantoor in combinatie met breedschouderige mantelpakjes. Deze stijl verdween bijna helemaal in de jaren 1990, toen werkende vrouwen overstapten op het dragen van schoenen met dikkere blokhakken.

Toch kende de slanke naaldhak een grote comeback na 2000, gedragen door jonge vrouwen, voor het toevoegen van een vrouwelijke touch aan bijvoorbeeld hun jeans.

Stilettohakken worden met name geassocieerd met het beeld van de femme fatale. En stiletto’s worden vooral beschouwd als een verleidelijk kledingstuk. Dat stilettohakken nooit helemaal uit het modebeeld zullen verdwijnen, staat wel vast.

Rena Breed (1967) pleit op My favourite shoes samen met haar collega voor meer levensvreugde door het dragen van mooie schoenen.