Digger is gewoon niet voor domme mensen
Peter Breedveld
Illustratie: Margaret Brundage
De laatste keer dat ik zoveel agressie zag van critici tegen een film, was in 2024, toen Francis Ford Coppola Megalopolis uitbracht, betaald van zijn eigen geld. Megalopolis bleek zijn magnum opus, een baanbrekend werk qua vorm en inhoud.
Hetzelfde geldt voor Alejandro González Iñárritu’s Digger, één van de beste films van het jaar, ontdekte ik zondagmorgen. Maar in Amerika zwolg iedereen in leedvermaak omdat de film financieel is geflopt. Variety brengt dagelijks verslag uit van de grootte van het verlies, grossierend in superlatieven opdat het ons goed duidelijk is dat de film is gecrasht, gestort, verpletterd, vergruisd. Inhoudelijk is er weinig zinvolle kritiek, maar het komt er op neer dat met name hoofdrolspeler Tom Cruise opzichtig schmiert en dat de boodschap van de film belerend is.
Met andere woorden: oprotten met je fine dining, wij willen patat met appelmoes.
Mexicaanse boeven
De Hollywood Reporter gaat daarnaast op jacht op de maker van de film, de van oorsprong Mexicaanse Iñárritu en zijn vrienden, ook Mexicanen, Alfonso Cuarón en Guillermo del Toro. De ‘Three Amigos, circling the wagons‘ om de film van hun vriend te verdedigen. Een oud western-cliché, Mexicaanse boeven die Amerikaanse pioniers in hun huifkarren aanvallen. Als dat niet racistisch is, smaakt het toch naar anti-Mexicanisme.
De beruchte Amerikaanse domheid, gecombineerd met de Amerikaanse obsessie met geld. Succes wordt uitsluitend uitgedrukt in dollartekens en de enkeling die wijst op de artistieke waarde van Digger, wordt totaal weggeschreeuwd door de trumpige bully’s, die behoorlijk versterking krijgen uit Europa, ook nog.
Hypocriete Europeanen
Wat waarschijnlijk te maken heeft met de ongebruikelijke vorm maar zeker ook met de boodschap van de film, waarin de pijlen niet alleen gericht zijn op de hebzuchtige Amerikanen die de hele wereld opofferen om hun olieverslaving te bevredigen, maar ook op het hypocriete Europa, dat druk aan het vingerwijzen is naar Amerika maar, aldus Tom Cruise’s personage Digger in een donderende toespraak, “omdat jullie willen dat ik naar olie blijf boren, zodat jullie goedkoop naar Mallorca kunnen blijven vliegen om daar met je luie reet in een hangmat te liggen.”
Ik wil verder niet spoilen, ik ging de film kijken zonder teveel voorkennis, behalve hoeveel die heeft gekost en hoe weinig die oplevert, maar Digger is een triomf. Het is een virtuoos gemaakte film, met virtuoze acteurs. Niet alleen Cruise is in topvorm, maar ook John Goodman en Riz Ahmed en iedereen spelen de sterren van de hemel. De film is in dialoog met zichzelf en met de kijkers, een film met zelfbewustzijn die aan zichzelf twijfelt, zichzelf bevraagt, de kijker betrekt. Niet per se een makkelijke film, al rol je er moeiteloos doorheen. Geen film voor domme mensen in elk geval.
Cynici
Dit aforisme van Oscar Wilde hoor je niet vaak meer: “Cynici weten overal de prijs van, maar nooit de waarde.” Dat is wat we hier zien: Cynici, dronken van hun geldobsessie, die niet met zichzelf willen worden geconfronteerd, die gek van woede worden omdat iemand iets waardevols heeft gemaakt. Hier in Nederland is dat ook gecultiveerd. Alles van Waarde is Weerloos tegen deze hufterbeweging.
Ga die film zien.
RSS