Revolverjournalist
E. du Perron
Foto: Michael Willems
Wat is een revolverjournalist? Het is een individu dat zich meestal aan het begin van zijn loopbaan verdienstelik heeft gemaakt door tegen mistanden te vechten. In die faze van zijn bestaan is hij een opposant, kampioen tegen allerlei onrecht.
Aldus maakt hij zich gevreesd, maar hij zou niet hij zijn, wanneer hij van die gevreesdheid niet ook de vruchten zou willen plukken. Langzaam maar zeker verandert de kampioen tegen het onrecht in het weerzinwekkende wezen dat men in het engels een bully heet: een donderaar, een despoot voor zwakkeren, beurtelings bravo, klabak en straatprediker, al naar het uitkomt.
Grote der aarde
Een revolverjournalist is een administrateur van de kerfstok van anderen, een dankbare en gevulde taak omdat op deze snode wereld natuurlik iedereen wel wat op zijn kerfstok heeft. De revolvers waarmee hij werkt, heten met een juister naam: dossiers. Wanneer hij de nodige dossiers bijeengekwanseld, geruild, gestolen heeft, voelt de sinjeur in kwestie zich eerst recht machtig.
Hij die zo klein begonnen was, die vroeger de man was waaraan de ‘groten der aarde’ hun schoenzolen afveegden, hij voelt zichzelf nu grote der aarde. (in de provincie gaat dit altijd nog iets vlugger en radikaler dan in de grote stad)
Angst voor straf
De lafheid, de weerloosheid, de angst voor ‘straf van boven’, voor verlies van een betrekking, werken de macht van zo’n despoot in de hand; zonder deze angsten had immers geen enkele maître-chanteur zijn kans van bestaan.
De kampioen die vroeger tegen misstanden streed, houdt in schijn deze strijd nog steeds vol, maar hij heeft er nu liefhebberijtjes naast. Hij zegt: “Kom, meneer, weest u gehoorzaam, of ik zet uw dossier en dat van uw vrouw in mijn krant”, – ofwel: “Mevrouwtje, wordt u wat aardiger, of ik kleed tot schadeloosstelling uw man in mijn kolommen uit”.
Dossier-satraap
Ook bij gevallen als dit laatste, bereikt de gevreesde negen op de tien maal zijn doel. En het wonderlike van de provincie is, dat zij deze man nu eerst recht bewondert. Naast de stumperds die in hem nog steeds de kampioen van het recht blijven zien (dit gezichtsbedrog wordt trouwens makkelik in stand gehouden, zolang er kombinaties bestaan van gelijke belangen), die leperds die weten “wat het leven is” en hoe bewonderenswaardig zo’n dossier-satraap “geboterd” heeft.
Het gevolg is simpel: het individu dat volgens alle logika en in het meest nauwkeurige nederlands een onafzienbare patser is, straalt voor de provincie als de te-pe-kong voor de Chinezen, als de “wreker” voor wie men kniebuigt.
Fragment uit ‘Indies Memorandum’, waarin Edgar du Perron de vloer aanveegt met de ‘ennesbejers’, patsers, en ‘indischploerten’ in het Nederlands-Indië van de jaren dertig. Hij voerde een polemische oorlog tegen de hoofdredacteur van de Java-Bode, H.C. Zentgraaff, die in zijn krant een campagne leidde tegen de Indonesische onafhankelijkheidsstrijders en ‘het rode gevaar’.
RSS