Onveiligheidsdiensten

Jaap de Wreede

Als onderzoeker van duistere zaakjes ben ik nogal vaak mensen tegen het lijf gelopen die beweerden banden te hebben met een inlichtingendienst. God mag weten hoeveel van deze types fantasten waren, en helaas wordt er nooit eens een leuk meisje op me afgestuurd. Feit is dat ik in de gezichten van deze figuren weinig mededogen heb gezien. Toen ik jong en naïef was, lachte ik om complottheorieën over geheime diensten die mensen ombrengen. Maar ondertussen heb ik van fatsoenlijk ogende heren uit de schemerwereld van het politieke idealisme vernomen, dat het eigenlijk wel goed is dat Kennedy is vermoord, en Koos Koster, en Louis Sévècke…

Kortom, ik heb geleerd met een open blik een boek als Files on JFK te lezen. Dit boek is een door de Nederlandse ondernemer Wim Dankbaar samengestelde bundel documenten die moeten bewijzen dat president Kennedy in 1963 werd vermoord door een combinatie van CIA-elementen, maffiamensen en anticommunistische Cubaanse ballingen. Hoewel veel andere schrijvers in deze richting hebben gewezen, gebeurde het niet eerder dat een naar eigen zeggen direct betrokkene zijn rol in de moord toegaf.

Dankbaars reconstructie draait allemaal om James Files, een ex-huurmoordenaar die hem in de gevangenis vertelt dat hij het dodelijke schot zou hebben gelost. Files zou zowel voor de Amerikaanse inlichtingendienst CIA als de maffia van Chicago hebben gewerkt. De crimineel werd in 1992 opgespoord door privé-detective Joe West. Niet veel later overleed West na een hartoperatie. Moord, zegt Files. En omdat de tot het christendom bekeerde boef de onderzoeker graag mocht, besloot James E. Files zijn verhaal wereldkundig te maken.

De 63-jarige moordenaar wijst twee medeplichtigen aan: Charles Nicoletti en John Roselli. Nicoletti was een huurmoordenaar en de baas van Files. Roselli was lid van de maffia en had nauwe banden met de CIA. Hij verdween in 1976, vlak voordat hij moest getuigen over de geheime dienst. Drie weken later werd hij teruggevonden. In stukken gehakt, in een olievat. Ook Nicoletti werd vermoord voordat hij voor een senaatscommissie kon verschijnen.

Het motief van de moord op Kennedy? Files vond Kennedy een verrader. Hij gaf de president de schuld van de mislukte Varkensbaai-invasie in 1961. Voor deze CIA-operatie die Castro omver moest werpen had hij mensen getraind. Nadat de regering niet over de brug kwam met luchtsteun, werden de vrijheidstrijders afgeslacht. Woedend waren ze; de rechtse idealisten, die hun kameraden zagen sneuvelen, en de maffiamensen wier casino’s door Castro waren gesloten en die het eiland terugwilden. Achter de schermen zou zich echter een nog machtiger dadergroep hebben bevonden. Files tegen Dankbaar: ‘The reason it was carried out, the reason it was ordered, and my own belief is the money people, the power people, they wanted to stay in South East Asia. (…) John F. Kennedy wanted to bring all the boys home from South East Asia that were over there.’

Dankbaar heeft een boek samengesteld dat voor iedere democraat verplicht leesvoer is. Niet eerder werd de oude theorie dat de CIA – in ieder geval gedeeltelijk – achter de moord op Kennedy zat, zo goed onderbouwd. De slordige opzet van het boek (een verzameling teksten waaronder volledig uitgeschreven interviews, e-mails, brieven en zelfs internetdiscussies) en vergezochte zijpaden over kwaadaardige bankiers moeten dan maar voor lief worden genomen. Waar het om gaat zijn de puzzelstukjes die eindelijk op hun plaats lijken te vallen.

Dat het altijd weer die ongecontroleerde geheime diensten zijn die ons leven achter de schermen manipuleren, doet de haren te berge rijzen. Ook met de moord op Olof Palme had de CIA te maken, vertelde een insider mij ooit. Hoeveel politieke moorden worden er eigenlijk NIET gepleegd door een geheime dienst? Hoe zou Nederland er hebben uitgezien wanneer de BVD zich met Volkert van der Graaf had beziggehouden, in plaats van met Fortuyns jongenshoeren?

Wim Dankbaar: Files on JFK, 603 pagina’s, € 32,99

Jaap de Wreede is onderzoeksjournalist. Hij schreef onder meer voor NRC Handelsblad, Skrien en Klokkenluider Online. Hij is medeoprichter van Platform De Krijger, een denktank die de Westerse cultuur als fundament neemt.