Een dure bezuiniging
De Levende Dodo
Later vandaag vergadert de Tweede Kamer over de voorgestelde bezuinigingen in de geestelijke gezondheidszorg. Het huidige plan is als volgt: voor lichte behandelingen (‘eerste lijn’) wordt de eigen bijdrage verhoogd van €15 naar €20 per zitting, en het aantal vergoede zittingen wordt verlaagd van acht naar vijf. Voor de zwaardere behandelingen (‘tweede lijn’) komt een eigen bijdrage van €275 per behandeling, maximaal eenmaal per jaar.
Minister Schippers lijkt hiermee tegemoet te zijn gekomen aan de protesten tegen haar eerdere plan, maar dat is niet het geval. Die protesten gingen niet over de hoogte van de eigen bijdrage voor de tweede lijn, maar over die eigen bijdrage als zodanig – over het feit dat aandoeningen aan de hersenen anders worden getaxeerd dan aandoeningen aan andere organen.
Schippers verdedigde haar plannen op tweeërlei wijze. In haar brief aan de Kamer stelde ze dat de invoering van een eigen bijdrage in de tweede lijn bedoeld is om mensen die daar onterecht in zitten terug in de eerste lijn te krijgen. En in eenKamerdebat stelde ze dat mensen niet meer voor elk wissewasje naar de psycholoog dienen te gaan, maar hun problemen ‘in de eigen sociale kring moeten uitvogelen’. Om met het laatste te beginnen: met wissewasjes komt men in de eerste lijn. Dat wordt met vijf zittingen nu écht een praatuurtje voor mensen die hun problemen inderdaad ook in de eigen kring kunnen oplossen, en verliest daarmee het bestaansrecht.
Wat het argument in de Kamerbrief betreft: er wordt een eigen bijdrage voor de tweede lijn ingevoerd om mensen die daar onterecht in zouden zitten in de eerste lijn te krijgen. Deze redenering is merkwaardig, want het is niet de patiënt die bepaalt of ie in de eerste of tweede lijn behandeld wordt, maar de arts. Stellen dat mensen om economische redenen in de tweede in plaats van de eerste lijn zitten, is stellen dat artsen met opzet een verkeerde diagnose stellen om de portemonnee van de patiënt te sparen. Dat is een volledig gebrek aan vertrouwen in de integriteit van medici. En het resultaat van Schippers’ voorstel voor de eerste lijn is natuurlijk dat artsen patiënten met relatief lichte problemen juist vaker in de tweede lijn zullen plaatsen, want vijf zittingen is niks.
De eerste lijn is voornamelijk een zaak van psychologen, de tweede lijn van psychiaters. Psychiaters zijn artsen. Artsen proberen zieke mensen te genezen. Dat doen ze met medicijnen. Psychoten, schizofrenen, depressieven en andere geesteszieken hebben een aandoening in het orgaan dat de hersenen heet. Dat is best een ingewikkeld orgaan. Waar een cardioloog in een oogwenk weet of een medicijn tegen hoge bloeddruk werkt, zo moet een psychiater vaak flink experimenteren en langdurig contact met de patiënt onderhouden om te zien of een antipsychoticum werkt. De hersenwetenschap staat simpelweg nog in de kinderschoenen. Langzaam, héél langzaam, beginnen we een beetje te begrijpen hoe het daarboven werkt.
Zware psychiatrische patiënten zijn juist niet mensen die voor elk wissewasje naar een hulpverlener gaan. Integendeel: het zijn notoire zorgmijders. Probeer maar eens een psychoot die denkt dat ie Jezus is naar een psychiater te krijgen. Of een depressieveling die het niet eens lukt de wereldreis van bed naar plee te maken. Dat is knap lastig. En de invoering van een eigen bijdrage zal het niet makkelijker maken. Dit is wat het nieuwe wetsvoorstel gaat brengen: mensen met relatief lichte klachten komen eerder in de dure tweede lijn terecht, en zware psychiatrische patiënten gaan nóg minder snel naar een arts, met alle maatschappelijke kosten van dien. Het wordt een dure bezuiniging.
De Levende Dodo is een alcoholicus uit de Transvaalbuurt met allerlei meninkjes, zoals ook is te lezen op zijn weblog.
RSS