Home » Archief » Crumb doet Kafka


[03.12.2005]

Crumb doet Kafka

Peter Breedveld

crumbselfportrait (21k image)

Zoals vrijwel elke stripliefhebber ben ik gek van het werk van Robert Crumb. De man is een waanzinnig goede tekenaar die elke keer weer trakteert op een smakelijk smorgasbord van seksuele perversiteiten, koortsachtige obsessies, existentiële lulligheden en absurdistische humor. Een soort trippende Jan Wolkers is-ie. Je kunt de dikke billen van zijn getekende vrouwen zowat voelen. De nietigheid van zijn schlemielige mannen grijpt je naar de strot. En alles is zo geweldig intens.

Daarbij vergeleken is zijn boek over de Joods-Tsjechische schrijver Franz Kafka (1883-1924) nogal ingetogen. Toen het verscheen, dat moet nu zo’n vijftien jaar geleden zijn, heb ik het nooit gekocht. Zowel Crumb als Kafka zijn sinds mijn vijftiende iconen voor me, maar de vorm van het boek sprak me niet aan: proza in combinatie met illustraties en strips.

Ik heb het boek jarenlang nooit meer ergens gezien en ben het vergeten. Vorige week kreeg ik zomaar, gratis en voor niks, de Nederlandse vertaling opgestuurd door uitgeverij Oog & Blik. Waarom weet ik niet, misschien omdat ik een paar maanden geleden in een artikel in De Journalist als eerste van een select groepje stripjournalisten werd genoemd. Ze zullen bij Oog & Blik wel hopen dat ik het bespreek. En omdat ik vanwege de fusie van zeven regionale dagbladen met het Algemeen Dagblad mijn strippodium in de Haagsche Courant kwijt ben, doe ik het maar hier.

Kafka is niet geschreven door Crumb zelf, maar door David Zane Mairowitz, van wie ik nog nooit eerder had gehoord. Het verhaal is best ingenieus, omdat Mairowitz Kafka ‘verklaart’ aan de hand van een aantal van zijn verhalen, gelardeerd met episodes uit Kafka’s eigen leven. Het verbeelden van Kafka’s verhalen is aan Crumb wel besteed. Er zijn meer dan oppervlakkige overeenkomsten tussen zijn verhalen en die van de schrijver. Beide worden bevolkt door personages die de speelbal zijn van krachten waarop ze geen enkele invloed kunnen uitoefenen. Ze walgen van zichzelf en niet zelden vallen ze ook nog eens ten prooi aan vrouwelijke seksuele roofdieren.

Kafkacrumb (108k image)

Mairowitz zet Kafka’s zelfhaat in de context van misschien wel het beroemdste kortverhaal aller tijden: Die Verwandlung, waarin een man tijdens zijn slaap in een reusachtig insect verandert. Kafka’s angst voor de boze buitenwereld (hij is zijn hele leven bij zijn ouders blijven wonen) is treffend geïllustreerd met het verhaal Der Bau, over een mol die zich heeft verschanst in zijn onderaardse burcht, waar hij onzichtbare vijanden vreest. Hij hoort hun klauwen zich een weg naar zijn schuilplaats graven. De gezichtsloze, redeloze bureaucratie van het Oostenrijks-Hongaarse rijk (waar Tsjechië deel van uitmaakte) vormen de inspiratie van de boeken Der Prozess en Das Schloss. Mairozwitz begint zijn relaas overigens met de eeuwenoude Praagse legende van de Golem, een middeleeuws monster van Frankenstein dat het Joodse getto beschermde, om te laten zien hoe goed Kafka’s verhalen passen binnen de Tsjechischjoodse verteltraditie.

Kafka, wil ik maar zeggen, is boeiend en zeer aangenaam leesvoer. Het is bewonderenswaardig dat kleine stripuitgeverijtjes als Oog & Blik zich durven te wagen aan de vertaling van een meesterwerkje als dit. Ik vraag me wel af of het zakelijk gezien verstandig is. Veel Crumb-fans zullen het namelijk de originele, Engelstalige versie al in huis hebben. Wie anders zal een boek als dit kopen? Strips zijn in Nederland nog steeds niet salonfähig. Bij strips denken de meeste mensen nog steeds aan Suske en Wiske en in het beste geval aan Asterix.

Ik heb ook een fors punt van kritiek op de Nederlandse tekst. Die wemelt van de slordige spel- en tikfouten. Regelmatig ontbreken zelfs spaties tussen afzonderlijke woorden. Dat was ook al zo bij een vorige vertaling van een meesterwerk door Oog & Blik, Het Leven is een geschenk, maar je krijgt het niet cadeau van de Canadese striptekenaar Seth. Het vergalt echt een groot deel van mijn leesplezier en ik roep Oog & Blik vanaf deze nederige website op om eens een goede corrector in de arm te nemen. Dit kan zo niet langer. Ik meen het.

Wel een goede zet: de lettering van de strips is gedaan door Peter Pontiac, Nederlands beste striptekenaar. Zijn ambachtelijke handschrift past perfect bij Crumbs tekenstijl. Het viel me trouwens op dat Pontiacs eigen geïllustreerde roman Kraut qua vorm opmerkelijke overeenkomsten vertoont met dit boek.

Peter Breedveld is in zijn nopjes met de nieuwe Spinvis.

Algemeen, Peter Breedveld, strips, 03.12.2005 @ 12:14

[Home]
 

15 Reacties

op 03 12 2005 at 11:51 schreef AVe:

Crumb is geweldig, een jaar of 7, 8 (?) zag ik een tentoonstelling van hem in het Stedelijk Museum en dat was echt lachen, sta je daar met vreemde mensen om je heen naar de meest bizarre, vaak perverse maar ook humoristische tekeneningen te kijken. Hij is uniek. Ik kocht daar toen het boekje ‘Crumb – The Record Cover Collection’. Je blijft je verbazen.

op 03 12 2005 at 19:37 schreef Duns:

Het lijkt me moeilijk om Kafka in strip-vorm te zetten.

Films van Kafka mislukken ook altijd, omdat ze nooit kunnen tippen aan het origineel. Kafka, heeft de lat dan ook onhaalbaar hoog.

Alleen al voor de boeken van Kafka is het leren van den Duitschen Taal de moeite waard.

Allen de film ‘Kafka’ dat juist niet een boek van Kafka verfilmt is mijns inziens een draaglijke verfilming.

op 04 12 2005 at 10:15 schreef Peter Breedveld:

De verfilming van Der Prozess door Orson Welles behoort anders tot mijn favorieten.

Crumbs boek gaat trouwens vooraal OVER Kafka. De regisseur van ‘Kafka’ is Steven Soderbergh, een zeldzaam talent.

op 04 12 2005 at 19:22 schreef Tja:

De spijker op zijn kop met die opmerking over die rammelende vertalingen van Oog & Blik. Tijd voor actie! Strips niet meer alleen voor de dyslectici en analfabeten!

op 04 12 2005 at 20:10 schreef Peter Breedveld:

Dank voor de rugdekking, Tja. En je hebt gelijk: op deze manier wordt het nooit wat met de verbetering van het imago van strips.

Afgelopen zaterdag ontdekte ik trouwens dat ik mijn strippodium helemaal niet kwijt ben. In het AD Magazine van zaterdag 3 december staat mijn bespreking(kje) van Haagse Harry.

op 07 12 2005 at 12:42 schreef Xenon:

Interessant feitje voor de residente nazijagers: Crumb heeft in de jaren ’90 een paar hele voute strips gemaakt:

http://www.tightrope.cc/rcrumbnig.htm
http://www.tightrope.cc/rcrumbjew.htm

op 07 12 2005 at 15:21 schreef Peter Breedveld:

Dat is confronterend werk van Crumb. Maar aan het einde van When the goddamn Jews take over America wordt toch duidelijk dat niet Joden maar white supremacists Crumbs doelwit zijn. Daarom denk ik dat ook When the Niggers take over America satire is, al balanceert Crumb hier wel op een slap koord.

op 07 12 2005 at 16:17 schreef Lagonda:

Hahahaaa, geweldig! Right up there met Reve’s "Voor eigen erf".

op 08 12 2005 at 17:50 schreef Duns:

Ik spreek misschien niet zo goed Engels … en misschien mis ik het begrip van het nodige Amerikaanse Idioom …

Maar kan Peter Breeveld mij duidelijk maken hoe en waarom dit ‘satire’ is?

Of is de moord op Theo ook ‘confronterend werk’ van Bouyeri?

op 08 12 2005 at 21:01 schreef Peter Breedveld:

Ik zie het in de context van Crumbs gehele oeuvre. Ik vind dat hij hier een grens overschrijdt, want ik kan geen spoortje ironie ontdekken in de strip. Het is precies het soort geraaskal dat je van menige hardcore racist kunt verwachten. Maar Crumb is geen racist. Hij pakt iedereen, schopt alle heilige huisjes om, en bij deze strip zal hij wel gedacht hebben dat het tijd was de negerts een beurt te geven.

De tweede strip, over de Joden, heeft duidelijk wél een ironische inslag. Op de laatste pagina blijken niet de Joden, maar de white supremists Crumbs doelwit te zijn.

Pikant is dat precies dezelfde zakkenwasser, die Gregorius Nekschot eerder dit jaar ervan beschuldigde een bepaalde tekenaar van racistische strips op de site van de Nederlandse Volksunie te zijn, over deze strip van zijn held Crumb achteloos zijn schouders ophaalt.

op 08 12 2005 at 22:52 schreef Rinus Duikersloot:

Ik heb die strips even vluchtig bekeken maar is het niet zo dat hij daar de angst van sommigen op de hak neemt? Hij zou ook een strip kunnen maken met de titel ‘When the muslims take over America’

op 08 12 2005 at 23:23 schreef Lagonda:

Nah, come on! Dit is toch overduidelijk een satire van Crumb? Een waarin hij alle rassen-stereotyperingen nog eens fijntjes de revue laat passeren. De website waarop deze strips gepresenteerd worden, snapt het ook al niet — alsof dit het "ware" gezicht is van Crumb, en sliep-uit voor de linksigerds die altijd zo met hem lopen dwepen.

Ik persoonlijk vond het plaatje waarop de blanke onder dwang van de zwarte op het veld moest werken, en spontaan authentieke katoenplukblues ging zingen het leukst.

op 09 12 2005 at 04:22 schreef Duns:

Hoezo "Op de laatste pagina blijken niet de Joden, maar de white supremists Crumbs doelwit te zijn."???

Ik zie dat niet.

op 09 12 2005 at 09:55 schreef Peter Breedveld:

Crumb put zich nou niet echt uit in nuance, Duns. Aan het eind van de strip komt hij namelijk met de oplossing. Een blonde, gespierde Ariër kondigt dan de Apocalyps aan: laatste plaatje: een nucleaire explosie. Wat valt daar nog aan uit te leggen? Ik bedoel, aan iemand die de white supremacists NIET serieus neemt?

op 09 12 2005 at 20:21 schreef jpk:

Hoe kan iemand niet zien dat die twee zogenaamd ‘voute’ strips van Crumb satire zijn?
Soms begrijp ik helemaal niks van mensen.

Nieuwe reactie
Naam:
E-mail:
Homepage:
  Afbeelding invoegen
 

 


Home

Archief

 

Become a Patron!
 

Let op: Toelating van reacties en publicatie van opiniestukken van anderen dan de hoofdredacteur zelf betekent geenszins dat hij het met de inhoud ervan eens is.

 

pbgif (88k image)
 

Vermaakt u zich een beetje met deze site? Laat uw waardering blijken met een kleine donatie (grote mag ook!): NL59 RABO 0393 4449 61 (SWIFT BIC RABONL2U) o.v.v. ‘Frontaal Naakt’.

 

pbgif (88k image)
 

(Advertentie)
 

 

pbgif (88k image)
 

Meest gelezen in februari

O De weduwe Rost van Tonningen is helaas overleden, maar gelukkig hebben we Martin Bosma nog

O Nederland is toe aan een nieuwe racist

O Gooi hartjes op me

O Nederland is liever de rechtstaat kwijt dan corona

O Nederland is wel degelijk een dictatuur

O Houd alsjeblieft de scholen dicht

O Nederland is heel rap een fascistische staat aan het worden

O Wij blijven opgesloten zodat Big Pharma zich kan verrijken

O YouPorn

O Wij zijn beslist geen dor hout, maar vluchtelingen wel, die mogen lekker dood

 

Meest gelezen ever

O YouPorn

O Hoi, Jesse Klaver, ik heb geen zin om te boeten voor jouw papatijd

O De koning van het uittrekken van de damesslip

O Ik word vervolgd wegens belediging van een seriebelediger

O Verplicht naakt douchen op school, jongens en meisjes bij elkaar

O Ga je nu Wierd Duk ontslaan, Telegraaf?

O Ik ga naar Japan verhuizen

O Hoi, Onderwijsraad, zit de mensen eens niet zo in hun nek te hijgen!

O Kappen met je hypocriete gejank, landgenoten, je racisme schijnt door

O Lekker hitsen tegen migranten met Wierd Duk en Lucas Hartong

 

pbgif (88k image)
 

CONTACT
Stuur uw loftuitingen en steunbetuigingen naar Frontaal Naakt.

 

NIEUWSBRIEF
Ontvang gratis de Frontaal Naakt nieuwsbrief.

 

pbgif (88k image)
 

BLURBS
“How does it feel to be famous, Peter?” (David Bowie)

“Frontaal Naakt dient een publiek belang” (mr. P.L.C.M. Ficq, politierechter)

네덜란드 매체 프론탈 나크트(Frontaal Naakt)에 따르면, 네덜란드 라 (MT News)

“Ik vind dat je beter schrijft dan Hitler” (Ionica Smeets)

“Literaire Spartacus” (André Holterman)

“Wie verlost me van die vieze vuile tiefuslul?” (Lodewijk Asscher cs)

“Pijnlijk treffend” (Sylvana Simons)

“Echt intelligente mensen zoals Peter Breedveld.” (Candy Dulfer)

“De Kanye West van de Nederlandse journalistiek.” (Aicha Qandisha)

“Vieze gore domme shit” (Tofik Dibi)

“Ik denk dat de geschiedenis zal uitmaken dat Peter Breedveld de Multatuli van deze tijd is.” (Esther Gasseling)

“Nu weet ik het zeker. Jij bent de antichrist.” (Sylvia Witteman)

“Ik ben dol op Peter. Peter moet blijven.” (Sheila Sitalsing)

“Ik vind hem vaak te heftig” (Hans Laroes)

“Schrijver bij wie iedereen verbleekt, weergaloos, dodelijk eerlijk. Om in je broek te piesen, zo grappig. Perfecte billen.” (Hassnae Bouazza)

“Ik moet enorm lachen om alles wat Peter Breedveld roept.” (Naeeda Aurangzeb)

“We kunnen niet zonder jouw geluid in dit land” (Petra Stienen)

“Jij levert toch wel het bewijs dat prachtige columns ook op weblogs (en niet alleen in de oude media) verschijnen.” (Femke Halsema)

“De scherpste online columnist van Nederland” (Francisco van Jole)

“Elk woord van jou is gemeen, dat hoort bij de provocateur en de polemist, nietsontziendheid is een vak” (Nausicaa Marbe)

“Als Peter Breedveld zich kwaad maakt, dan wordt het internet weer een stukje mooier. Wat kan die gast schrijven.” (Hollandse Hufters)

“De kritische en vlijmscherpe blogger Peter Breedveld” (Joop.nl)

“Frontaal Naakt, waar het verzet tegen moslimhaat bijna altijd in libertijnse vorm wordt gegoten.” (Hans Beerekamp – NRC Handelsblad)

“De grootste lul van Nederland” (GeenStijl)

“Verder vermaak ik mij prima bij Peter Breedveld. Een groot schrijver.” (Bert Brussen)

“Landverrader” (Ehsan Jami)

“Voorganger van de Linkse Kerk in Hersteld Verband.” (Carel Brendel)

“You are an icon!” (Dunya Henya)

“De mooie stukken van Peter Breedveld, die op Frontaal Naakt tegen de maatschappelijke stroom in zwemt.” (Sargasso)

‘De website Frontaal Naakt is een toonbeeld van smaak en intellect.’ (Elsevier weekblad)

“Frontaal Gestoord ben je!” (Frits ‘bonnetje’ Huffnagel)

“Jouw blogs maken hongerig Peter. Leeshonger, eethonger, sekshonger, geweldhonger, ik heb het allemaal gekregen na het lezen van Frontaal Naakt.” (Joyce Brekelmans)

‘Fucking goed geschreven en met de vinger op de zere plek van het multicultidebat.’ (jury Dutch Bloggies 2009)

Frontaal Naakt is een buitengewoon intelligent en kunstig geschreven, even confronterend als origineel weblog waar ook de reacties en discussies er vaak toe doen.’ (jury Dutch Bloggies 2008)

‘Intellectuele stukken die mooi zijn geschreven; confronterend, fel en scherp.’ (Revu)

‘Extreem-rechtse website’ (NRC Handelsblad)

‘Peter schrijft hartstochtelijk, natuurlijk beargumenteerd, maar zijn stijl volgt het ritme van zijn hart.’ (Hafid Bouazza) ‘Complimenten voor Frontaal Naakt.

‘Scherpe confrontatie, zelfs als die soms over grenzen van smaak heen gaat, is een essentieel onderdeel van een gezonde democratie.’ (Lousewies van der Laan)

‘De meeste Nederlanders zijn van buitengewoon beschaafde huize, uitzonderingen als Peter Breedveld daargelaten.’ (Anil Ramdas)

‘Peter Breedveld verrast!’ (Nederlandse Moslim Omroep)

‘Breedveld is voor de duvel nog niet bang’ (Jeroen Mirck)

‘Nog een geluk dat er iemand bestaat als Peter Breedveld.’ (Max J. Molovich)

‘Godskolere, ik heb me toch over je gedróómd! Schandalig gewoon.’ (Laurence Blik)

 

pbgif (88k image)
 

pbgif (88k image)
 

LINKS

 

 

RSS RSS