‘Kritiek krijg ik toch altijd’

Peter Breedveld

Illustratie: Mirjam Vissers

Mei Li Vos is PvdA-kandidaat (nummer 38) voor de Tweede Kamerverkiezingen op 22 november. Onlangs verscheen haar eerste boek, Het Arbeidersparadijs. Maar ze is een mooie, jonge vrouw en dús gaat het in de media zelden over haar boodschap en altijd over haar persoontje. ‘Van dat Volkskrant-interview heb ik lang wakker gelegen.’

Er is veel veranderd sinds we elkaar voor het laatst spraken. Je bent bij de PvdA gegaan.

Ja, en bij Alternatief voor Vakbond ben ik nu voorzitter-af.

Ik was wel verrast. Ik bedoel, de PvdA!

Heel veel mensen zijn verrast. Maar ik was altijd al voor de PvdA. Ik was nadrukkelijk gevraagd te solliciteren, heb er lang over nagedacht, en ja, toch maar gedaan.

De PvdA is toch een enorm FNV-bolwerk?

Ja, en de PvdA zou juist een bolwerk van alle arbeidersverenigingen moeten zijn en dat zien ze daar ook wel, dat het Alternatief voor Vakbond veel werkende mensen vertegenwoordigt en dus bij die partij hoort.

En je liberale neigingen dan, passen die wel bij de PvdA?

Ja, ik ben redelijk liberaal in mijn middelen, maar behoorlijk socialistisch in mijn doelen.

Geeft dat geen wrijvingen binnen de partij, die liberale middelen van jou?

Vooralsnog niet. Ik ben sociaal-liberaal, een beetje de stroming van Felix Rottenberg en Rick van de Ploeg.

FNV-bons Lodewijk de Waal heeft al wel stennis over je geschopt bij de PvdA.

Ja, daar is veel over geschreven. Maar het is goed gekomen, ik sta op een verkiesbare plaats, dus….

Zie je hem vaak?

Nee, één keer. Toen heeft hij uitgelegd waarom hij vindt dat ik niet bij de PvdA hoor. Ik heb uitgelegd waarom ik vind dat ik er wél hoor. Nou ja, daar blijven we over van mening verschillen.

Wat ga je doen als je in de kamer komt?

Ik hoop dat ik dan de portefeuille krijg die alles te maken heeft met freelancers en flexwerkers, het type werkers dat weinig aanspraak maakt op sociale zekerheden en eigenlijk alle onzekerheden draagt. Voor hen moet een aantal wetten worden aangepast, want het hele systeem is ingericht op traditionele werknemers in vaste dienst. Freelancers hebben geen mogelijkheden om bijvoorbeeld goedkoop een pensioen op te bouwen, ze hebben te maken met ontzettend dure arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, daarnaast heb je de VAR, de Verklaring Arbeidsrelatie, een ontzettend ingewikkeld onding. Als je ziet dat steeds meer mensen kiezen voor het zelfstandig ondernemersschap, dan zou je toch het systeem daarop moeten inrichten. De zekerheden die we nu hebben zijn vooral gericht op oudere werkenden.

Tot voor kort gold je als een echte babyboombasher.

Dat heeft de pers van mij gemaakt, omdat ik een aantal punten had, zoals de prepensioenregeling, waarvan ik vind dat we er heel snel van af moeten. Juist die mensen, die zijn geboren tussen 1945 en 1955, hebben we hartstikke hard nodig op de arbeidsmarkt, die moet je niet afschrijven. Heel veel babyboomers die ik dat uitleg, begrijpen dat heel goed. Ik ben nooit een babyboombasher geweest. Ik heb gewoon een aantal vragen gesteld over een paar goudgerande regelingen die niet solidair zijn.

Maar de babyboom-generatie, althans de hoger opgeleide variant, wentelt zich toch heerlijk in de door zichzelf voor zichzelf gecreëerde luxepositie?

Niet allemaal, hoor. Ik ken zat babyboomers die helemaal niet blij zijn dat ze er via zo’n prepensioenregeling worden uitgewerkt. De houding van werkgevers tegenover oudere werkenden in Nederland is behoorlijk slecht. Heel veel mensen, die graag door hadden willen werken, worden zomaar het onderwijs of hun bedrijf uitgepest.

Je hebt veel media-aandacht, en iedere keer als je weer op televisie bent geweest of in de krant hebt gestaan, wordt daar over gepraat.

Het is een hype. Iemand heeft je ontdekt en vervolgens wil iedereen je in zijn krant of programma. Ik snap niet precies hoe dat werkt. Ik zou nu al moe van mezelf zijn geworden als ik mij zo vaak op televisie en in de krant had gezien.

Je werkt het ook wel zelf in de hand, die hype. Door in het interview met jonge vakbondsvrouwen voor Volkskrant magazine aan de interviewer te vragen of hij zijn ballen scheert, bijvoorbeeld.

Eén van mijn grootste blunders. Ik was wat los en het interview was al maanden eerder opgenomen, voordat er zelfs maar sprake van was dat ik op de PvdA-kandidatenlijst zou komen en… ja, je moet ook geen wijn drinken met de interviewer en zo. Ik zat daar gewoon gezellig te kouten zoals ik altijd doe en dan krijg je dat. Het zijn lessen die ik leer terwijl ik bezig ben.

Ben je er op aangesproken binnen de PvdA?

Die hebben er vooral ontzettend hard om gelachen, maar zelf vond ik het niet zo leuk.

Er was ook veel kritiek op de manier waarop je jezelf hebt laten fotograferen voor Volkskrant magazine.

Daar ben ik ingeluisd. Hadden ze een T-shirt half opengeknipt en dat moest ik dan aan. Maar ik zei: ‘Zo lijk ik wel een stoeipoes, dat doe ik dus niet’. Maar ze zeiden dat die andere meisjes zich ook al op zo’n manier hadden laten fotograferen en toen heb ik een compromis gesloten. Maar blij met wat het uiteindelijk is geworden ben ik nog steeds niet. Maar ja… uiteindelijk maakt het ook niet zoveel uit wat ik zeg of doe, kritiek krijg ik toch altijd. De ene helft vindt het allemaal leuk en grappig en de andere helft heeft kritiek. Je doet het nooit goed.

Was je daar op voorbereid?

Ik wist hoe het werkt, maar nog niet hoe het vóelde.

Je bent in korte tijd vrij bekend geworden en daar lijk je behoorlijk door te zijn overvallen.

Dat klopt. Ik vind het nog steeds heel raar. Het is moeilijk er aan te wennen.

Wat vind je van het stuk over jou in HP/De Tijd van deze week?

Ik vind het wel grappig. HP/De Tijd gaat me de komende campagnetijd volgen voor een serie artikelen. Ach ja, een jaar geleden zou ik me er aan hebben geërgerd dat niet alle feiten kloppen, en dat het niet allemaal even leuk is wat ze schrijven, maar nu maakt het me niet zoveel meer uit. Je moet het ook een beetje met de ogen van anderen lezen. Sommige dingen vind ik zelf verschrikkelijk, maar meestal blijken anderen dat dan wel leuk te vinden, dus ja…

Noem eens een voorbeeld?

Van dat interview in Volkskrant magazine heb ik echt lang wakker gelegen. Maar uiteindelijk viel het toch wel mee. Ja, de meeste kritiek komt van vrouwen. Dat is dan maar zo. Je went er aan.

Hoe ga je het de komende tijd aanpakken met de pers?

Ik probeer er wat scherper op te letten dat de aandacht niet de hele tijd naar die triviale dingen uitgaat. Dat zijn dingen die ik de afgelopen maanden met vallen en opstaan heb moeten leren.

Moet je niet op mediatraining?

Nee, ik krijg links en rechts wel eens adviezen. Het vervelende van media-adviezen is dat ze allemaal tegengesteld zijn. De ene zegt dat het om de vorm gaat en de ander dat het juist om de inhoud gaat. Het enige wat je in de gaten moet houden is dat je je concentreert op de boodschap die je wilt overbrengen en dat is best ingewikkeld, je wordt zo gepakt. Je mompelt even iets en vervolgens gaat het hele gesprek dáár over.

Wat mij het meest verbaasde in dat interview in Volkskrant magazine is dat je zei dat je geen geld opzij had gezet voor de belasting. Maar als freelancer, die het opneemt voor de belangen van andere freelancers, wéét je toch dat de belastingdienst een keer per jaar langskomt?

Ook weer zoiets. Ik zet altijd eenderde van mijn inkomsten opzij voor de belasting, maar dat moet dus de helft zijn. Ik had dus meer opzij moeten zetten. Maar in dat interview is dat weer zo vreselijk overtrokken.

Twee weken later stond je wéér prominent in het Volkskrant magazine, toen zei je weer iets geks: dat je overwoog op Boris van der Ham van D66 te stemmen.

Als je dat goed leest, zie je dat het gaat over het hypothetische geval dat er geen homo op de PvdA-kandidatenlijst zou staan, omdat ik principieel op homo’s stem. Ik verzuchte toen dat ik dan wellicht op Van der Ham zou stemmen. Van die uitspraak heb ik het meeste last gehad. Maar ik stem niet op Van der Ham, maar op Charlotte Riem Vis, nummer 62 op de PvdA-lijst. Een hele aardige, goede vrouw, die in de Amsterdamse gemeenteraad zit. Ze is lesbisch, getrouwd en ze heeft twee kinderen.

Kijk aan!

Ja, nee, dát is dus echt zo’n verhaal waarbij ik me realiseerde dat het dus blijkbaar zo werkt. Je laat de naam ‘D66′ vallen en meteen denken mensen dat ik op D66 stem. Heel vervelend, want het betekent dus dat je weinig vrij kan praten. Je kunt niet eens zeggen dat je vindt dat D66 iets goed of slecht doet. Vind ik wel een beetje jammer, hoe dat dan gaat.

Maar dat wist je toch?

Jawel, maar niet dat het zó extreem zou zijn. Met die interviewer had ik het over waarom ik het zo belangrijk vind dat er homo’s in het parlement zitten en daar blijven dan die twee zinnen van over.

Waarom vind je het belangrijk dat er homo’s in het parlement zitten?

Omdat het parlement een afspiegeling van de maatschappij moet zijn. Homo’s hebben ook een andere, liberale manier van denken. Als ik Balkenende in Indonesië hoor zeggen dat hij eigenlijk tegen het homohuwelijk is, realiseer ik me hoe belangrijk het is om homo’s in de volksvertegenwoordiging te hebben. Want stel dat er straks een coalitie van CDA, VVD en de ChristenUnie zou worden gevormd, dan komen zaken als het homohuwelijk natuurlijk meteen ter discussie te staan. Gelukkig staan er op de CDA-lijst ook een aantal homo’s, zoals Gerda Verburg en Joop Wijn.

Je schreef een column voor Vrij Nederland en ook één voor de wekelijkse banenbijlage van de Volkskrant.

Die moet ik opgeven. Het is goed gebruik in Nederland dat, als je kandidaat staat voor de Tweede Kamer, je geen columns in opiniebladen schrijft.

Maar hoe kom je nu aan geld?

Ik leef van wat ik heb gespaard. Ik zit nu wel een beetje op zwart zaad, maar dat trek ik wel tot 22 november, als ik in de Kamer kom. En als ik niet in de Kamer kom, kan ik die columns gewoon weer oppakken.

Peter Breedveld wil de column in Vrij Nederland wel overnemen; preken in het hol van de leeuw, leuk!