Boze zwarte vrouwen

Peter Breedveld

David Samuels, de hoofdpersoon in Robert Vuijsjes boek Alleen maar nette mensen, maakt onderscheid tussen drie typen zwarte vrouwen: de Bounty, zwart van buiten, wit van binnen, die alleen blanke mannen wil, de switch-hitter, die het niet uitmaakt of een man blank of zwart is, en de Sherida-ketting, die alleen met zwarte mensen omgaat.

Sinds de uitzending van Paul & Witteman van 13 mei kunnen we aan Davids verzameling een vierde categorie toevoegen, namelijk het paas-ei. Van buiten ziet het paas-ei er heel feestelijk uit, met diploma’s en dure woorden en alles, van binnen is ze hol.

Irma Ack! Ack! Ack! Ack! Ack! Accord is een paas-ei. Wat een stuitend domme vrouw is dat. Ze verwijt Vuijsje dat er in zijn boek onderscheid wordt gemaakt tussen etnische groepen en dat de personages zich racistisch over elkaar uitlaten. Dat het boek niet goed is voor het imago van de Bijlmer en dat scholieren er verkeerde ideeën van kunnen krijgen.

Het is als de controverse rond Ik heb altijd gelijk, waarbij Willem Frederik Hermans zich voor de rechter moest verantwoorden voor uitspraken van één van zijn personages. Geen grap. Vuijsje probeerde Accord duidelijk te maken dat er verschil is tussen de opvattingen van een auteur en die van zijn personages, maar dat was aan deze boze zwarte vrouw niet besteed. Paul Witteman hielp ook niet erg, trouwens. Hij hield Vuijsje voor dat zijn personage David Samuels een Jood met een Marokkaans uiterlijk is, net als Vuijsje zelf, en dat het dus niet gek is dat mensen denken dat Vuijsje zijn hoofdpersoon is.

Echt waar, zó dom is televisie tegenwoordig. Alsof Joseph Heller Yossarian is, omdat beide Jood zijn en in de Tweede Wereldoorlog als vliegenier in het Middellandse Zee-gebied waren gestationeerd.

Vuijsje zag er nogal aangeslagen uit, omdat hij voor de uitzending het middelpunt was geweest van een debat door WomenInc, daar moest hij zich verantwoorden voor boze zwarte vrouwen als Anousha Nzume, die vindt dat Vuijsje ‘’koloniaal racisme’ uitlokt. Dat moet een soort tribunaal zijn geweest.

Nzume, die een blanke moeder heeft, gedraagt zich als de zwarte variant van de ‘vaderjood’, die volgens David Samuels ‘zo gefrustreerd zijn dat ze ‘altijd praten over de joodse identiteit. Hij jokt er ook over. Dan zegt hij dat-ie wel joods is.’ Nzume heeft het ook altijd over haar zwarte identiteit. Zelfs toen ze eens een debat over de Palestijnse kwestie leidde (waar ze niks van bakte), ging het heel lang over haar zwarte identiteit. Terwijl zwarten part noch deel hebben aan het staatsterrorisme van Israël.

Wie het domme geblaat van de halve en hele boze zwarte vrouwen een beetje heeft gevolgd en ook de verdedigingen van Vuijsje door zwarte vrouwen als Manoushka Zeegelaar Breeveld, zou denken dat Vuijsje een soort sociologie van de zwarte vrouw heeft geschreven, en niks is minder waar. Vuijsje heeft een snoeiharde roman over vooroordelen geschreven, waarin iedereen iedereen discrimineert, en waarin de autochtone Nederlanders, de ‘‘nette mensen’ uit de titel, er het meest genadeloos van langs krijgen.

David Samuels is een klootzak, een naar rijkeluiszoontje, die ondanks het feit dat hij zelf voortdurend schofterig wordt behandeld vanwege zijn Marokkaanse uiterlijk, vrouwen als seksobjecten behandelt. Hij bezorgt zijn joodse vriendin Naomi een complex door haar zonder omhaal te laten weten dat hij haar borsten te klein vindt. Ook haar billen vindt hij te plat. Zwarte vrouwen met dikke billen en kleine borsten moet hij niet. Hij wil dikke billen en enorme borsten. Eén van Davids vrienden zegt tegen hem dat een fetisj is, zijn obsessie met zwarte vrouwen, en dat is ook zo.

De enige echte held in de roman is ‘’Sherida-ketting’ Rowana, die David een pittig koekje van eigen deeg geeft. Ze laat hem douchen voor de seks, en geeft precieze aanwijzingen hoe hij zich moet wassen, want dat kunnen blanke mannen volgens haar niet. Voordat David in haar mag, duwt ze zijn hoofd naar beneden om haar oraal te bevredigen. Maar fellatie zit er niet voor hem in: ‘‘Als je denkt dat ik aan je tollie ga sucken, ben je gek’, schreeuwt Rowena. Dat vindt ze namelijk vernederend. Hahaha! David mag van Rowena zelfs niet plassen hoe hij wil. En met haar vriendinnen lacht ze in zijn bijzijn om de grootte van zijn tollie.

In NRC Handelsblad vandaag ook een humorloos jeremiëerstuk van Stine Jensen, bekend van haar autobiografische softporno over een blanke sekstoeriste die een Turkse kapper misbruikt. Jensen stoort zich, behalve aan het seksisme en racisme, aan het feit dat de personages in Vuijsjes boek praten zoals mensen dat in het echt ook doen. Dat verwijt stamt godverdomme uit de tijd van Multatuli! Hoe achterlijk wil je het hebben? Stine Jensen heeft het boek trouwens niet eens gelezen, alleen maar vluchtig doorgebladerd, anders had ze echt niet beweerd dat David op zwarte vrouwen valt omdat hij in zijn eigen sociale klasse niet aan de bak komt.

Nederland is altijd een domineeslandje geweest, maar ik krijg steeds meer het gevoel dat het intellectuele klimaat hier verstikkender is dan het ooit is geweest. Erg denkbeeldig lijkt het me niet meer, dat over een paar jaar romans als Lolita en Kort Amerikaans worden verboden en dat er door een commissie onder leiding van Jeroen Dijsselbloem een lijst wordt opgesteld van criteria waaraan romans voortaan moeten voldoen: ‘moet stichtelijk zijn en gezonde normen en waarden overbrengen’, de hoofdpersoon moet sympathiek zijn, dialogen mogen niet realistisch zijn en o ja, Irma Accord en Anousha Nzume moeten zich in de personages kunnen herkennen.

Peter Breedveld identificeerde zich tijdens het lezen van Alleen maar nette mensen met Rowena. Wat zegt dat over hem?