Afrikaansche types
Louis Couperus
Illustratie: Nikolai Fomin
O zaligheid! Ik ‘woon’ niet meer! Ik zweef en zwerf in kleurig Marseille! Ik heb niets dan een comfortabele hôtelkamer en dan nog mijn even de 160 k.g. óverwegende koffers. Is er beminnelijker leven denkbaar? Ik zal vooreerst geen romans meer schrijven, alleen nog maar nu en dan een vluchtige schets voor de ‘Haagsche Post’! Het waait niet om mij, zelfs geen Marseillaansche mistral! Ik voel me een gezegende onder de stervelingen!
Er is een zoele Octoberzon, die zilte, exotiesch geurige aroom van een havenstad en de lekker branderige wierook van geroosterde kastanjes rondom me. Ik zie weêr vijgen maar ze zijn klein, en pepervruchten maar ze zijn nog onrijp; ik meen, dat ik ze zie op de hoeken van de straten, in schilderachtige stalletjes, niet in deftige groentewinkels, als dure dingen. Platanen-alleeën, de geschilferde stammen met klassieke steenen banken omcirkeld, zijn vol bont gewoel van meridionale humaniteit.
Violette zeedistels, opengekierde marennesschalen, zwartblauwe mosselen en er tusschen-door het citroene-goudgeel, stapelen hunne massa’s om de olie-dwalmende gaarkeukentjes, waar Senegaleezen in khaki-uniform zich om verdringen. Groezelwitte tulband en scharlaken fez, ebben negertronies, simili-diamant-gekapte vrouwekopjes, Murillo-achtige schoenpoetsjongentjes, blauwkielige stokers en machinisten warrelen door elkaâr met een blijheid om te leven, te ademen, te beminnen, te eten en schoenen te poetsen.
Daar, in het restaurant, gloeit het kreeftvermillioen en de saffraangele saus van de bouillabaisse… Duizende polsslagen schijnen om mij hoorbaar te slaan: kruipen doet het bloed niet meer. Ik herken dit alles: het is het Zuiden al is het nog maar Marseille en ik heb het gemist, vijf jaren lang gemist, langer nog, zoo lang zelfs, dat ik vergeten was, dat het bestond!
Al is het nog maar Marseille… Marseille is niet zoo bont van schitterend émail als Genua of Napels – om bij de havensteden der blauwe Middellandsche te blijven; Marseille heeft niet zoo een prachtige Gothische kathedraal als Barcelona maar Marseille is toch wel een beminnelijke stad om te blijven flâneeren, als men niet dadelijk plaats op zijn schip vindt.
De Afrikaansche types – soldaten en zeelui – wemelen er aan haven, op Cannebière en Cours Belsunce en dwingen u tot een ethnografische studie, die nu niet zoo heel gemakkelijk is. Waarlijk, al die koperen, bronzen, ebben en mahoniekleurige variaties uit elkander te kennen en dadelijk met juisten naam te noemen, is waarachtig niet zonder serieuze voorbereiding te doen en ik bereid mij hier nog slechts voor op wat mij wacht, aan de Afrikaansche kusten.
Wie draagt er een fez? Wie een tulband? Wie slaat er een burnous in blank grauwe plooizwier om schouders en rug? Een cadi, die eens naar Europa overwipte, een deftige sjeik, op weg met een importante missie naar de hooge heeren in Parijs, of een koopman, en-gros of en-détail, die ex- en importeert? Wat doen al die geschroeide zonen der antieke stranden van Mauretanië en Numidië hier?
Wie zal het zeggen wat hun business is op de carrefours van Marseille, onder de ijle, nu waarachtig wel mistral-doorwaaide takken en bladeren der reuzeplatanen, wier herfstpompons als decoratieve kwastjes en franjes slieren en slingeren op den wind? Mysterievreemd doet die bevolking van over de zee aan tusschen de Zuid-Europeesche gezichten, eigen aan deze stranden.
Dit is het tweede deel van de avonturen van Louis Couperus (1863 – 1923) in Noord-Afrika, in 1921 in feuilletonvorm verschenen in de Haagsche Post, later gebundeld als ‘Met Louis Couperus in Afrika’. Lees deel 1 hier.
RSS